Vietnam Art Space: 10 năm đồng hành cùng mỹ thuật đương đại

VHO - Ngày 31.1 tại Hà Nội, nhân kỉ niệm 10 năm hình thành và phát triển, Vietnam Art Space (VAS) sẽ tổ chức buổi gặp mặt nghệ sĩ và ra mắt ấn phẩm “Nghệ thuật kết nối - 100 nghệ sĩ đương đại Vietnam Art Space”.

Sự kiện này còn đánh dấu một chặng đường hiếm có của mĩ thuật Việt Nam đương đại trong bối cảnh chuyển dịch mạnh mẽ của không gian nghệ thuật toàn cầu.

Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, những nền mĩ thuật năng động nhất luôn song hành cùng sự xuất hiện của các nền tảng độc lập, nơi nghệ sĩ không chỉ trưng bày tác phẩm mà còn đối thoại, phản biện, thử nghiệm và hình thành cộng đồng.

Ở Việt Nam, Vietnam Art Space chính là một trong những mô hình như vậy, ra đời từ rất sớm, trong thời điểm mà mạng xã hội gần như chưa dành một “lãnh địa” đúng nghĩa cho hội họa.

Người sáng lập Vietnam Art Space, bà Trần Thảo Hiền, gọi hành trình mười năm ấy là “một thập kỉ của ánh sáng và gắn kết nghệ thuật”. Quả thực, nếu nhìn lại thời điểm VAS hình thành, có thể thấy đó là giai đoạn mĩ thuật Việt Nam vẫn còn dè dặt với không gian số.

Họa sĩ hiếm khi công khai tác phẩm, nỗi lo bị sao chép, bị phán xét hay bị hiểu sai khiến nhiều sáng tác chỉ tồn tại trong xưởng vẽ hoặc trên mặt báo in nhỏ giọt.

“Tôi còn nhớ rõ những ngày đầu, khi phải thuyết phục nhiều họa sĩ mạnh dạn công khai đăng tác phẩm. Tôi nói với họ rằng: Nếu chúng ta không mở lòng chia sẻ, sẽ chẳng bao giờ có một thế giới phẳng thật sự cho nghệ thuật Việt Nam”, bà Trần Thảo Hiền chia sẻ.

Chính từ niềm tin giản dị nhưng mang tính nền tảng ấy, Vietnam Art Space được hình thành như một không gian mở, nơi tác phẩm được nhìn thấy, được trao đổi, được sống trong dòng chảy đối thoại.

Ở đó, nghệ sĩ được khuyến khích tìm tiếng nói riêng, không lặp lại người khác và cũng không tự lặp lại chính mình, một tinh thần rất gần với triết lí sáng tạo của mĩ thuật đương đại quốc tế.

Sau mười năm, Vietnam Art Space đã trở thành một hiện tượng đặc biệt trong đời sống mĩ thuật Việt Nam, với hơn 78.000 thành viên, hàng nghìn tác phẩm được giới thiệu, cùng hàng trăm cuộc gặp gỡ, triển lãm và chuyến đi sáng tác được khơi nguồn từ những chia sẻ ban đầu trên không gian số.

Điều đáng chú ý là VAS không dừng lại ở vai trò “xem tranh” hay lưu trữ hình ảnh. Cộng đồng này dần định hình như một không gian nhân văn của mỹ thuật, nơi nghệ thuật gắn liền với trách nhiệm xã hội.

Trong suốt mười năm, VAS đã tổ chức nhiều hoạt động đấu giá tranh gây quỹ cho trẻ em nghèo, bệnh nhân khó khăn; chung tay hỗ trợ cộng đồng trong đại dịch Covid-19; xây dựng hai lớp học tại Sin Suối Hồ (Lai Châu) và trao học bổng hằng năm cho 50 học sinh nghèo của địa phương.

Từ góc nhìn của một người làm nghề, đây chính là biểu hiện rõ nét của “sức mạnh mềm” nghệ thuật, khả năng kết nối con người vượt qua khác biệt, địa lí và hoàn cảnh sống.

Ấn phẩm “Nghệ thuật kết nối - 100 nghệ sĩ đương đại Vietnam Art Space” ra đời như một dấu mốc tri ân. Từ 10 admin âm thầm giữ lửa cộng đồng đến 90 nghệ sĩ tiêu biểu, cuốn sách phác họa một diện mạo đa sắc của hội họa Việt Nam hôm nay.

Mỗi tác phẩm là hình ảnh, là một mảnh ký ức sáng tạo, một lát cắt của hành trình đi tìm ánh sáng nghệ thuật trong đời sống đương đại của các nghệ sĩ hết mình vì nghệ thuật.

Admin trẻ nhất của Vietnam Art Space, Nguyễn Minh (Minh Phố), nhìn nhận VAS như nơi lưu giữ không chỉ tác phẩm, mà cả kí ức sáng tạo và tinh thần gặp gỡ của mỹ thuật Việt.

Trong vai trò mới, anh đặt ra câu hỏi mang tính sống còn cho mọi nền tảng nghệ thuật trong kỉ nguyên số: Điều gì sẽ giữ chân công chúng lâu dài khi thế giới đã phẳng và không gian nghệ thuật ngày càng bão hòa?

Câu trả lời, theo Minh Phố, nằm ở chất lượng tác phẩm và định vị nghệ sĩ vì đó là những giá trị cốt lõi không thể thay thế. Từ đó, VAS khởi xướng các dự án mới như “10 ngày tri ân”, “Cùng tôn vinh nghệ sĩ khác”, “Tuần lễ tranh Tết” và xa hơn là ý tưởng về một không gian nghệ thuật chuyên nghiệp, nơi nghệ sĩ Việt có thể đối thoại bình đẳng với thế giới.

Ở mốc mười năm, Vietnam Art Space đã vượt qua vai trò của một trang mạng xã hội. Nó trở thành nhịp cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa nghệ thuật và đời sống, giữa cá nhân sáng tạo và cộng đồng thưởng thức.

Trong dòng chảy toàn cầu hóa của mỹ thuật đương đại, những không gian như VAS chính là nơi nghệ thuật Việt tích lũy nội lực, hình thành bản lĩnh và chuẩn bị cho những bước đi dài hơi hơn trên bản đồ nghệ thuật thế giới.