Thách thức bản quyền với nhạc AI tại Hàn Quốc

VHO - Sự bùng nổ của giọng hát do AI tạo ra làm lộ rõ những lỗ hổng trong việc đăng ký bản quyền, công khai thông tin và xác minh mức độ đóng góp sáng tạo của con người.

Ca khúc The adult i dreamed of của nghệ sĩ Meomuru đã vươn lên vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Top 100 của Melon tính đến ngày 14.10. Ra mắt vào tháng 6, ca khúc này gần đây trở nên phổ biến hơn sau khi được sử dụng rộng rãi làm nhạc nền cho các video ngắn trên mạng xã hội Hàn Quốc.

Một ca khúc có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã vươn lên nhóm thứ hạng cao trên bảng xếp hạng Top 100 của Melon, thu hút sự chú ý trở lại đối với những vấn đề chưa được giải quyết liên quan đến bản quyền và tính minh bạch trong lĩnh vực âm nhạc do AI tạo ra.

Tuy nhiên, giọng hát trong ca khúc này không phải của một ca sĩ là con người. Theo phần mô tả album của nghệ sĩ, giọng hát được tạo ra bằng phần mềm Suno, trong khi Meomuru là người viết lời và chịu trách nhiệm định hướng sản xuất tổng thể cho tác phẩm.

Ca khúc đã tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trong cộng đồng người nghe. Một số người cho rằng việc sử dụng AI không phải là vấn đề quá lớn, bởi một người sáng tạo vẫn chịu trách nhiệm về phần sáng tác, lời bài hát và định hướng tổng thể của tác phẩm.

Trong khi đó, những người khác bày tỏ sự không thoải mái với chính việc sử dụng AI để tạo ra âm nhạc. Một số ý kiến còn kêu gọi cần có quy định ghi nhãn rõ ràng hơn khi AI được sử dụng trong quá trình định hướng và sản xuất một ca khúc.

Meomuru không phải là nghệ sĩ đầu tiên sử dụng AI hỗ trợ sáng tạo và thu hút sự chú ý trên bảng xếp hạng.

Ca khúc Forest of the heart của Joseon Hiphop cũng xếp ở vị trí thứ 89 trên bảng xếp hạng Top 100 của Melon. Trong trường hợp này, con người chịu trách nhiệm xây dựng ý tưởng và viết lời bài hát, trong khi AI được sử dụng để sáng tác nhạc và tạo giọng hát.

Sự xuất hiện ngày càng phổ biến của những ca khúc như vậy đã một lần nữa làm dấy lên câu hỏi mà ngành công nghiệp âm nhạc vẫn chưa tìm được lời giải thỏa đáng: nên áp dụng bản quyền như thế nào đối với những tác phẩm có sự đóng góp của cả con người lẫn trí tuệ nhân tạo?

Theo khuôn khổ pháp lý về bản quyền hiện hành của Hàn Quốc, quyền bảo hộ được áp dụng đối với những đóng góp sáng tạo của con người, trong khi nội dung hoàn toàn do AI tạo ra không được công nhận là đối tượng có thể được bảo hộ bản quyền.

Vào tháng 8, Hiệp hội Bản quyền Âm nhạc Hàn Quốc đã tìm cách giải quyết vấn đề này bằng việc đưa ra các tiêu chí mới, cho phép đăng ký những tác phẩm có sự hỗ trợ của AI nếu con người giữ “vai trò thực chất và chủ đạo” trong quá trình sáng tạo. Theo đó, người sáng tạo phải công khai các công cụ AI đã sử dụng, mức độ sử dụng cũng như bản chất phần đóng góp của chính mình.

Tuy nhiên, chỉ 22 ngày sau, hiệp hội đã rút lại các tiêu chí này trước những ý kiến cho rằng xã hội vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết, đồng thời chưa có phương pháp được thiết lập để xác định khách quan bao nhiêu phần trong một tác phẩm âm nhạc do con người sáng tạo và bao nhiêu phần được tạo ra bởi AI.

Một số dự án có thể phân chia công việc một cách rõ ràng, chẳng hạn như con người viết lời bài hát, còn AI đảm nhiệm việc sáng tác nhạc hoặc hát. Tuy nhiên, những quy trình phức tạp hơn có thể bao gồm việc liên tục đưa ra câu lệnh, chỉnh sửa và biên tập thông qua AI ở nhiều giai đoạn khác nhau.

Trong những trường hợp như vậy, việc xác định chính xác tỷ lệ đóng góp của con người và AI có thể phụ thuộc phần lớn vào những gì người sáng tạo lựa chọn công khai.

Một đại diện khác trong ngành cho rằng cần xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng hơn khi AI ngày càng được tích hợp sâu rộng vào quá trình sản xuất âm nhạc.

Theo các chuyên gia, âm nhạc do AI tạo ra là một phần không thể tránh khỏi trong xu hướng phát triển của ngành. Vì vậy, cần có những tiêu chí chi tiết hơn để đánh giá mức độ sử dụng AI và mức độ kiểm soát của người sáng tạo đối với quá trình này, từ đó xác định cách phân chia quyền bản quyền.

Đồng thời cần xem xét cách bảo vệ những nghệ sĩ và nhà sáng tạo hiện tại, những người có tác phẩm có thể đã được sử dụng để huấn luyện các hệ thống AI tạo ra âm nhạc mới.