Lần đầu tiên tổ chức Lễ trao Giải Oscar

VHO - Lễ trao Giải Oscar lần thứ nhất diễn ra tại Hollywood ngày 16.5.1929 không chỉ mở đầu cho lịch sử giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới mà còn đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ của công nghiệp văn hóa toàn cầu. Cùng ngày trong dòng chảy lịch sử còn có nhiều sự kiện đáng chú ý về khoa học, giáo dục, văn hóa và cách mạng.

Đặng Huy Trứ - nhà canh tân tiêu biểu cuối triều Nguyễn

Ngày 16.5.1825 là ngày sinh của Đặng Huy Trứ - một trong những trí thức tiêu biểu của Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Quê tại huyện Hương Điền, nay thuộc TP. Huế, ông từng đỗ Giải nguyên và giữ chức Ngự sử dưới triều Nguyễn.

Đặng Huy Trứ nổi tiếng với tư tưởng canh tân sớm, chủ trương học hỏi phương Tây để chống thực dân Pháp và đổi mới đất nước. Trong các chuyến đi Hương Cảng, Áo Môn những năm 1865, 1867, ông nhận ra muốn thắng đối phương phải hiểu rõ họ về kinh tế, quân sự và kỹ thuật.

Ông có nhiều đóng góp trong giáo dục, kinh tế, ngoại giao, quân sự và được xem là người đặt nền móng cho nghề nhiếp ảnh Việt Nam khi đưa kỹ thuật chụp ảnh từ nước ngoài về nước. Sau biến cố Hà Nội thất thủ năm 1873, ông tiếp tục tham gia lực lượng chủ chiến chống Pháp và mất tại Hưng Hóa.

Hội Tân Việt Minh và sự chuyển động của giới trí thức năm 1945

Ngày 16.5.1945, theo đạo dụ của Bảo Đại, Hội Tân Việt Minh được thành lập, quy tụ nhiều trí thức nổi tiếng như Đào Duy Anh, Phan Anh, Vũ Đình Hòe, Nguyễn Xiển… Trong đó, Vũ Đình Hòe giữ vai trò Tổng thư ký.

Sự ra đời của Hội Tân Việt Minh phản ánh không khí vận động mạnh mẽ của xã hội Việt Nam cuối Thế chiến II, khi nhiều tầng lớp trí thức bắt đầu tìm kiếm con đường tham gia cứu nước. Tuy nhiên, do đường lối chính trị chưa rõ ràng, tổ chức này nhanh chóng phân hóa.

Một bộ phận thành viên sau đó tham gia Việt Minh và góp mặt trong phong trào cách mạng trước Cách mạng Tháng Tám 1945. Đến ngày 22.7.1945, Hội Tân Việt Minh tự giải tán sau thời gian hoạt động ngắn ngủi.

“Quỹ tham gia kháng chiến” và tinh thần đoàn kết toàn dân

Ngày 16.5.1946, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định thành lập “Quỹ tham gia kháng chiến”, kêu gọi nhân dân đóng góp tài chính nhằm chuẩn bị cho cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập non trẻ.

Theo lời kêu gọi, mỗi người dân được vận động đóng góp số tiền tương đương 10 ngày sinh hoạt phí của bộ đội. Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn sau chiến tranh và nạn đói, phong trào vẫn nhận được sự hưởng ứng rộng rãi trên cả nước, quyên góp được khoảng 174 triệu đồng - con số rất lớn thời bấy giờ.

Sự kiện thể hiện tinh thần đoàn kết, ý thức tự lực tự cường của xã hội Việt Nam trong những năm đầu xây dựng chính quyền cách mạng. Đây cũng là một trong những hoạt động huy động nguồn lực tiêu biểu trước khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946.

Ngày Quốc tế Ánh sáng và hành trình của khoa học hiện đại

Ngày 16.5 hằng năm được UNESCO chọn là Ngày Quốc tế Ánh sáng nhằm tôn vinh vai trò của ánh sáng trong khoa học, giáo dục, văn hóa và phát triển bền vững.

Sự kiện gắn với dấu mốc nhà vật lý Theodore Maiman vận hành thành công tia laser đầu tiên năm 1960 - bước đột phá làm thay đổi nhiều lĩnh vực như y học, truyền thông, công nghệ và nghệ thuật hiện đại.

UNESCO cho rằng ánh sáng không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn gắn với tri thức, sáng tạo và hòa bình. Từ sau Năm Quốc tế Ánh sáng 2015 của Liên Hợp Quốc, nhiều hoạt động giáo dục, triển lãm và trình diễn nghệ thuật ánh sáng được tổ chức trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, công nghệ ánh sáng cũng trở thành xu hướng nổi bật trong công nghiệp văn hóa, du lịch với các chương trình drone light, mapping 3D và lễ hội ánh sáng tại nhiều địa phương.

Oscar đầu tiên mở ra kỷ nguyên điện ảnh hiện đại

Ngày 16.5.1929, lễ trao Giải Oscar lần thứ nhất được tổ chức tại khách sạn Hollywood Roosevelt ở Hollywood với khoảng 270 khách mời tham dự.

Sự kiện do Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ tổ chức nhằm tôn vinh những thành tựu nổi bật của điện ảnh Mỹ. Khác với sự hoành tráng hiện nay, lễ trao giải đầu tiên chỉ kéo dài khoảng 15 phút.

Phim “Wings” giành giải Phim hay nhất, trong khi Emil Jannings và Janet Gaynor được vinh danh ở hạng mục diễn xuất. Từ một sự kiện nhỏ của Hollywood, Oscar dần trở thành biểu tượng quyền lực của ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu, có ảnh hưởng lớn tới nghệ thuật, văn hóa đại chúng và thị trường giải trí quốc tế.

Người phụ nữ đầu tiên chinh phục Everest

Ngày 16.5.1975, Tabei Junko trở thành người phụ nữ đầu tiên chinh phục đỉnh Everest cao 8.848 m.

Chiến tích của bà được xem là cột mốc quan trọng trong lịch sử thể thao và phong trào nữ quyền thế giới. Trước đó, leo núi mạo hiểm thường bị xem là lĩnh vực dành riêng cho nam giới.

Không chỉ nổi tiếng nhờ Everest, Tabei Junko còn là người phụ nữ đầu tiên hoàn thành thử thách “Seven Summits” - chinh phục đỉnh núi cao nhất của bảy châu lục. Bà cũng tích cực tham gia các hoạt động môi trường và truyền cảm hứng cho phụ nữ theo đuổi thể thao khám phá.

Hành trình của Tabei Junko được xem là biểu tượng của ý chí vượt giới hạn và tinh thần tiên phong của phụ nữ trong các lĩnh vực vốn đầy thử thách.