Khi bản sắc là “giấy thông hành”

VHO - Năm 2026, dòng phim kinh dị Việt chính thức xác lập vị thế mới khi lấy chất liệu dân gian làm “giấy thông hành” để vươn tầm quốc tế. Không chỉ thống trị phòng vé nội địa với những kỷ lục trăm tỉ, các tác phẩm tâm linh bản địa đang dần tự tin chinh phục những thị trường khó tính nhất toàn cầu.

 Từ “chìa khóa vàng” mở cánh cửa thị trường ngoại...

Trong suốt một thập kỷ qua, điện ảnh kinh dị Việt Nam từng trải qua nhiều thăng trầm với những định kiến về chất lượng kịch bản rời rạc, lạm dụng màn hù dọa nhàm chán hoặc chịu sự ảnh hưởng quá lớn từ các mô típ nước ngoài.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024-2025, làn gió mới đã xuất hiện khi các nhà làm phim bắt đầu quay trở lại khai thác kho tàng truyền thuyết dân gian, những hủ tục và tín ngưỡng tâm linh bản địa một cách chỉn chu và nghiêm túc hơn. Sự thay đổi trong tư duy làm phim, từ việc chỉ chạy theo thị hiếu nhất thời sang đầu tư bài bản cho kỹ thuật và chiều sâu văn hóa, đã tạo nên một bệ phóng vững chắc để dòng phim này chính thức “vượt vũ môn” trong năm 2026.

Điểm nhấn rực rỡ nhất trong bức tranh điện ảnh Việt nửa đầu năm 2026 là sự kiện bộ phim Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng của đạo diễn Đỗ Quốc Trung tổ chức buổi showcase quốc tế tại Hong Kong Filmart lần thứ 30. Đây là cột mốc chưa từng có tiền lệ, khi một tác phẩm kinh dị thuần Việt được giới thiệu trang trọng trước hơn 200 khách mời là các nhà sản xuất, đơn vị mua bán bản quyền và đại diện các cụm rạp hàng đầu khu vực như Indonesia, Malaysia, Hồng Kông (Trung Quốc)...

Sức hút mãnh liệt của Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng đối với các nhà phát hành quốc tế nằm ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố tâm linh bản địa và ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Bộ phim khai thác truyền thuyết về loài quỷ Phí phông - một sinh thể khát máu trong tâm thức dân gian của đồng bào miền núi phía Bắc. Ê kíp đã kỳ công tái hiện một không gian văn hóa vùng cao đầy ma mị với những ngôi nhà sàn cũ kỹ, các nghi lễ trừ tà bí ẩn và niềm tin tâm linh sâu sắc của cộng đồng. Chính sự khác biệt về mặt văn hóa này đã tạo nên “đặc sản” riêng biệt, khơi gợi trí tò mò của người xem.

Đạo diễn Đỗ Quốc Trung chia sẻ, cái khó nhất không phải là kỹ thuật hù dọa mà là việc kể một câu chuyện có chiều sâu đằng sau những hình ảnh kinh hoàng. Được biết, sau khi ra rạp tại Việt Nam từ ngày 24.4, Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng sẽ bắt đầu hành trình chinh phục Indonesia vào ngày 13.5, tiếp nối là Malaysia, Brunei, Hồng Kông và đặc biệt là kế hoạch tiến quân sang thị trường Bắc Mỹ đầy tiềm năng trong năm 2026.

Việc một bộ phim kinh dị chưa ra rạp đã được nhiều quốc gia “đặt chỗ” phát hành là tín hiệu vô cùng khả quan. Nó cho thấy điện ảnh Việt đang dần thoát khỏi cái mác “phim nội địa” để trở thành sản phẩm thương mại có khả năng xuất khẩu cao. Sự xuất hiện của nữ diễn viên Thái Lan Nina Nutthacha Padovan trong vai bé Lụa cũng là một tính toán khôn ngoan của nhà sản xuất nhằm gia tăng tính nhận diện và khả năng tiếp cận khán giả trong khu vực Đông Nam Á, tạo tiền đề cho những hợp tác xuyên biên giới sâu rộng hơn trong tương lai.

... đến cơn “địa chấn” doanh thu

Trong khi Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng đang sải bước ra thế giới, thì tại phòng vé trong nước, dòng phim kinh dị cũng đang thiết lập những “cơn địa chấn” về doanh thu. Tiêu biểu nhất là hiện tượng Quỷ nhập tràng 2, chỉ sau 7 ngày ra rạp, tác phẩm của đạo diễn Pom Nguyễn đã chính thức cán mốc 100 tỉ đồng, trở thành phim kinh dị Việt đạt được cột mốc này nhanh nhất từ trước đến nay, vượt qua kỷ lục của chính phần một.

Lấy cảm hứng từ hiện tượng “quỷ nhập tràng” trong quan niệm dân gian, bộ phim không chỉ khai thác yếu tố kinh dị bề mặt mà còn đào sâu vào nỗi sợ tâm linh quen thuộc trong đời sống người Việt. Những bước chân đi nhón gót, không gian u uất của xưởng nhuộm An Giang hay các hủ tục hiến tế bí ẩn đã tạo nên hiệu ứng truyền miệng mạnh mẽ, khiến rạp phim luôn trong tình trạng “cháy vé” ngay từ những suất chiếu sớm.

Sự thành công rực rỡ của Quỷ nhập tràng 2 bất chấp những ý kiến trái chiều về lỗ hổng kịch bản đã khẳng định một sự thật, nhu cầu thưởng thức nội dung kinh dị của khán giả Việt đang ở mức cao hơn bao giờ hết. Điều này tiếp thêm động lực cho các nhà làm phim mạnh dạn đầu tư từ hóa trang đặc biệt đến âm thanh, kỹ xảo hình ảnh đạt chuẩn. Hơn cả những con số, Quỷ nhập tràng 2 còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về quy luật “ác giả ác báo” và những bi kịch gia đình khởi nguồn từ sự ích kỷ của con người, giúp nâng tầm tác phẩm vượt ra khỏi một bộ phim giải trí đơn thuần.

Bên cạnh những dự án độc lập, năm 2026 còn chứng kiến xu hướng hợp tác sản xuất đa quốc gia nhằm tận dụng thế mạnh của các nền điện ảnh hàng đầu khu vực. Dự án kinh dị - hài Roll & LOL là ví dụ điển hình khi có sự bắt tay giữa ProductionQ (Việt Nam) và hai nhà sản xuất danh tiếng từ Thái Lan là Benetone Films và Fearfolks.

Với bối cảnh tại Bangkok nhưng dàn diễn viên hoàn toàn là người Việt, dự án được kỳ vọng sẽ tận dụng kinh nghiệm kể chuyện kinh dị bậc thầy của người Thái để tạo ra một tác phẩm có sức nặng quốc tế. Nhà sản xuất Hoàng Quân nhấn mạnh, đây là cơ hội để chúng ta học hỏi quy trình sản xuất chuyên nghiệp của Thái Lan - quốc gia vốn đã khẳng định vị thế dẫn dắt dòng phim kinh dị châu Á, đồng thời vẫn giữ vững bản sắc và thế mạnh sáng tạo của người Việt.

Nhìn rộng hơn ra toàn cảnh năm 2026, danh sách phim kinh dị đổ bộ phòng vé vẫn còn rất dài với những cái tên hứa hẹn như: Thẩm mỹ viện âm phủ, Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim… Đặc biệt, sự trở lại của Ma da 2 vào dịp lễ Quốc khánh 2.9 được dự báo sẽ tiếp tục tạo nên một cú nổ lớn. Có thể thấy, bằng cách lấy văn hóa dân gian làm gốc và tiêu chuẩn quốc tế làm thước đo, dòng phim kinh dị Việt đang từng bước khẳng định, khi chúng ta kể câu chuyện của chính mình một cách chỉn chu và tâm huyết, cả thế giới sẽ dừng lại để lắng nghe.

Tuy nhiên, để “giấy thông hành” này thực sự có giá trị dài hạn, các nhà làm phim vẫn cần đối mặt với thách thức về sự cân bằng giữa tính giải trí và chiều sâu kịch bản, tránh rơi vào cái bẫy của những màn hù dọa sáo rỗng. Hành trình chinh phục cột mốc trăm tỉ hay những buổi showcase quốc tế mới chỉ là sự khởi đầu. Với sự đầu tư bài bản, tư duy hợp tác cởi mở và niềm tin mãnh liệt vào giá trị Việt, chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào tương lai không xa, phim kinh dị Việt Nam sẽ trở thành một “thương hiệu” đầy bản sắc trên bản đồ điện ảnh thế giới.