Khai mạc triển lãm “Nguyên - Lãng du cùng Sơn”

VHO - Sáng 30.10, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội) đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Nguyên - Lãng du cùng Sơn”, giới thiệu tới công chúng những tác phẩm mỹ thuật trên chất liệu sơn mài truyền thống. Triển lãm quy tụ sáng tác của 8 họa sĩ: Nguyễn Văn Bảng, Nguyễn Thị Tiến, Nguyễn Đình Văn, Lily Lai, Bùi Thị Mừng, Hoàng Ngọc Nhung, Nguyễn Thùy Dương và Cao Phương Thảo.

Với nhiều thế hệ và cá tính sáng tạo khác nhau, 8 họa sĩ mang đến những tác phẩm đa dạng về đề tài, từ phong cảnh, hoa, tĩnh vật, chân dung đến hình tượng Phật giáo và những chiêm nghiệm về đời sống nội tâm.

Không chỉ giới thiệu những tác phẩm hoàn chỉnh, triển lãm còn bố trí khu vực trưng bày các mẫu sơn mài qua từng công đoạn chế tác, giúp người xem hình dung rõ hơn quá trình tạo lớp sơn, mài và hoàn thiện bề mặt tranh. Triển lãm tạo thêm cơ hội để công chúng tiếp cận một trong những chất liệu nghệ thuật đặc sắc của mỹ thuật dân tộc.

Đây cũng là điểm nhấn đáng chú ý, bởi phía sau vẻ đẹp óng ánh, chiều sâu màu sắc của mỗi tác phẩm sơn mài là quá trình lao động nghệ thuật công phu, đòi hỏi sự kiên trì, kỹ thuật và kinh nghiệm của người sáng tác.

Sơn mài Việt Nam vốn nổi bật với những gam màu truyền thống như đỏ son, đen, nâu cánh gián, vàng và bạc. Tuy nhiên, tại triển lãm lần này, người xem còn bắt gặp những sắc xanh, tím, cam, hồng cùng các cách xử lý bề mặt mới, cho thấy khả năng biểu đạt phong phú của chất liệu sơn ta.

Sự kết hợp giữa kỹ thuật truyền thống và tư duy tạo hình hiện đại giúp mỗi tác phẩm mang một dấu ấn riêng, đồng thời khẳng định sơn mài vẫn là chất liệu giàu tiềm năng sáng tạo.

Trong số các tác giả tham gia triển lãm, họa sĩ Nguyễn Văn Bảng mang đến những sáng tác theo khuynh hướng trừu tượng và bán trừu tượng. Các tác phẩm như “Buổi sáng ở bản Sin Suối Hồ”, “Những mảnh ghép”, “Nếp gấp” thể hiện những liên tưởng từ thiên nhiên và đời sống.

Gắn bó với sơn mài hơn 45 năm, họa sĩ Nguyễn Thị Tiến giới thiệu ba tác phẩm “Phong cảnh Yên Châu”, “Sen trắng” và “Xuân”, thể hiện tình yêu thiên nhiên qua những hình ảnh gần gũi.

Trong khi đó, họa sĩ Nguyễn Đình Văn tìm cảm hứng từ cây cối, động vật và cảnh sắc đời thường; Lily Lai hướng tới hình tượng người phụ nữ, tình mẫu tử và thế giới nội tâm; Bùi Thị Mừng khai thác những hình ảnh gắn với Phật giáo, hoa sen và đồng quê.

Điểm chung của các nghệ sĩ không nằm ở một phong cách tạo hình thống nhất, mà ở sự gắn bó với sơn mài và mong muốn tiếp tục khám phá những khả năng biểu đạt của chất liệu truyền thống.

Chia sẻ về quá trình sáng tác, họa sĩ Lily Lai bày tỏ: “Tôi muốn làm chủ chất liệu, nhưng không muốn tước đi sự bí ẩn của nó”.

Theo nữ họa sĩ, mỗi lần mài có thể đem đến những hiệu quả bất ngờ, song người nghệ sĩ vẫn phải làm chủ tư duy tạo hình, kỹ thuật và cảm xúc để hoàn thiện tác phẩm.

Họa sĩ Nguyễn Văn Bảng cũng cho rằng sơn mài là chất liệu bản địa quý giá, còn nhiều dư địa để các thế hệ nghệ sĩ tiếp tục khám phá. Việc kế thừa truyền thống cần song hành với tư duy sáng tạo, thay vì chỉ lặp lại những phương thức thể hiện đã có.

Thông qua triển lãm, công chúng không chỉ được thưởng lãm những tác phẩm giàu cảm xúc mà còn có dịp hiểu thêm về sự kỳ công của nghề sơn mài, từ việc sử dụng sơn ta, kết hợp vàng, bạc, vỏ trứng, vỏ trai đến kỹ thuật phủ nhiều lớp và mài để làm hiện lên những sắc độ ẩn sâu bên trong.

Sự kiện góp thêm một hoạt động mỹ thuật ý nghĩa tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, tạo nhịp cầu kết nối giữa nghệ sĩ, tác phẩm và công chúng, khơi gợi sự quan tâm đối với việc gìn giữ, phát huy giá trị sơn mài trong đời sống nghệ thuật hôm nay. Đồng thời, góp phần tôn vinh giá trị nghệ thuật sơn mài Việt Nam, mở ra những góc nhìn mới về sức sống của chất liệu này trong dòng chảy mỹ thuật đương đại.

Triển lãm “Nguyên - Lãng du cùng Sơn” diễn ra từ ngày 30.10 đến 4.11.2026, mở cửa miễn phí từ 8h30 đến 17h hằng ngày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội.