Hàng tấn thiết bị chưa phải thử thách lớn nhất của “Đất nước thiên hùng ca”

VHO - Đằng sau những đại cảnh mãn nhãn của “Đất nước thiên hùng ca” là hàng nghìn giờ tập luyện và sự phối hợp chính xác đến từng giây giữa con người và công nghệ.

Tập đoàn Vingroup ra mắt Đất nước thiên hùng ca tại Nhà hát Vinpearl Theatre Ocean City (Hưng Yên), với cách tiếp cận sân khấu theo mô hình Immersive Theatre - sân khấu nhập vai. Khán đài được thiết kế ôm trọn hai bên cánh gà, tạo nên sân khấu panorama với chiều sâu 3D, mở ra không gian cho những đại cảnh liên tục chuyển hóa.

100 diễn viên, 60 nhân sự và hàng nghìn giờ tập luyện

Chương trình ứng dụng 12 công nghệ và giải pháp trình diễn hiện đại, gồm sân khấu cơ khí đa tầng nâng hạ kết hợp sân khấu nước, màn hình LED Panorama, LED ma trận, khắc laser, mapping, visual hologram, trình diễn trên không cùng zipline, các đạo cụ xe pháo lớn và hiệu ứng đạn nổ.

Sự cộng hưởng của những yếu tố này tạo nên nhiều lớp trải nghiệm về hình ảnh, âm thanh, ánh sáng và chuyển động.

Điểm đặc biệt là sân khấu không chỉ giới hạn ở khu vực phía trước khán giả.

Các hiệu ứng được mở rộng xuống toàn bộ khán phòng, kết hợp với hoạt động tương tác của diễn viên, đưa người xem vào tâm điểm của những đại cảnh lịch sử.

Khán giả không chỉ đứng ngoài quan sát mà được đặt vào trong câu chuyện, trở thành một phần của không gian trình diễn.

Theo ông Lê Tấn Lộc, Tổng điều hành vở diễn, phía sau quy mô công nghệ ấy là một quá trình tập luyện với cường độ cao.

Đội ngũ diễn viên gồm nghệ sĩ múa, xiếc và võ thuật đã trải qua hơn 10.000 giờ luyện tập. Quá trình bắt đầu từ ngày 1.1 và kéo dài đến ngày ra sân khấu 25.4, với cường độ hơn 10 tiếng mỗi ngày.

Mỗi suất diễn huy động hơn 100 diễn viên và hơn 60 người vận hành cơ khí, đạo cụ, phục trang, âm thanh, ánh sáng, màn hình LED.

Thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc đưa hàng tấn thiết bị công nghệ, thiết bị, đạo cụ vào nhà hát mà là làm sao để tất cả vận hành đồng bộ với con người.

Chỉ một sai lệch nhỏ về thời gian cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.

Diễn viên có thể có lúc khỏe, lúc mệt, thời gian chạy ra sân khấu có thể chênh lệch từng giây, trong khi hệ thống cue vẫn phải vận hành chính xác.

Chính vì vậy, việc giữ sự tỉnh táo, kiểm soát cảm xúc và xử lý các tình huống phát sinh trở thành yếu tố quan trọng trong mỗi suất diễn.

Có diễn viên phải tập đi tập lại những cú ngã từ độ cao hơn 10m. Có nghệ sĩ liên tục luyện tập trên dây trong nhiều tháng để tạo sự ăn ý với bạn diễn. Những chấn thương trong quá trình tập luyện là điều không ai mong muốn nhưng gần như không thể tránh khỏi.

Một khó khăn khác đến từ chính sự khác biệt giữa ba loại hình nghệ thuật: múa, võ thuật và xiếc.

Diễn viên múa sống trong từng nhịp nhạc; võ thuật vận hành theo tiết tấu tấn công - phòng thủ; trong khi nghệ sĩ xiếc chỉ có thể bung kỹ thuật khi cảm thấy đủ an toàn.

Để ba ngôn ngữ ấy cùng xuất hiện trên một sân khấu với hàng loạt chuyển cảnh, hiệu ứng và thiết bị công nghệ là một bài toán không đơn giản.

Phía sau những đại cảnh còn là những màn thay trang phục và chuyển hóa nhân vật được tính bằng giây. Có những thời điểm diễn viên chỉ có khoảng 30 giây để thay trang phục. Từ một người lính bước vào cánh gà, vài chục giây sau phải bước ra với khí chất của một vị quan.

Khoảng thời gian chuẩn bị đôi khi chỉ còn 10 giây để hít một hơi thật sâu, đứng định thần trước khi bước ra sân khấu với một thân phận khác.

Với êkíp, mục tiêu không chỉ là tạo nên một sân khấu đẹp. Người xem phải cảm nhận được “hơi thở của lịch sử”, hòa vào câu chuyện cùng diễn viên.

Sự nhập vai ấy không chỉ đến từ công nghệ mà trước hết phải đến từ chính những người đứng trên sân khấu. Bên cạnh hơn 100 diễn viên, còn có hơn 60 con người âm thầm hỗ trợ phía sau cánh gà, từ cơ khí, đạo cụ, phục trang đến âm thanh, ánh sáng, màn hình LED và hệ thống zipline.

Công nghệ càng hiện đại càng phải “lùi lại phía sau”

Ông Nguyễn Đức Nam, quản lý nghiên cứu và phát triển (R&D) của Đất nước thiên hùng ca, cho rằng vấn đề không nằm ở việc có bao nhiêu công nghệ hiện đại mà là vận dụng những công nghệ ấy như thế nào để tạo ra cảm xúc nhập vai và trải nghiệm xuyên suốt cho khán giả.

Thay vì sử dụng các hiệu ứng rời rạc, êkíp hòa quyện các hệ thống âm thanh, ánh sáng, visual, cơ khí sân khấu, màn LED cùng hành động của diễn viên để tạo thành một bối cảnh thống nhất. Bộ điều khiển trung tâm DMX và hệ thống lập trình bù trễ được sử dụng để hạn chế rủi ro từ yếu tố con người.

Hàng nghìn giờ được dành cho việc hoàn chỉnh chương trình, nhằm hạn chế cảm giác đứt gãy giữa hình ảnh kỹ thuật số và hành động trên sân khấu.

Riêng sân khấu nước và vòi phun là một trong những hạng mục khó triển khai nhất, với hơn 1.000 vòi phun trên sân khấu và gần 100 vòi phun tại khu vực khán đài.

Một trong những phân cảnh tạo cảm xúc cao trào là khoảnh khắc quốc kỳ được kéo lên. Êkíp phải tìm cách thể hiện một Việt Nam tươi đẹp, hòa bình nhưng không quên quá khứ và những hy sinh của cha ông để có được nền hòa bình ấy.

Đặc biệt, nhà hát 1.500 chỗ ngồi cũng được thiết kế “may đo” từ đầu để phục vụ show diễn. Hệ thống sàn nâng hạ đa điểm, các module chịu tải khoảng 1,5 tấn và hệ thống treo đa điểm chịu tải đến 500 kg mỗi điểm, đủ sức nâng những đạo cụ lớn như mô hình thuyền nặng gần hai tấn.

Nhưng ông Nguyễn Đức Nam nhấn mạnh, công nghệ càng hiện đại càng phải “vô hình”. Điều khán giả nhớ sau show diễn phải là cảm xúc và câu chuyện, chứ không phải những hiệu ứng công nghệ.

Với diễn viên võ thuật Trương Ngọc Cường, người đảm nhận các vai Trần Hưng Đạo, Lạc Long Quân và người lính tên Hùng, áp lực lớn nhất là thể hiện những nhân vật gắn với các dấu mốc lịch sử và văn hóa của dân tộc.

Anh cùng các đồng nghiệp đã tập luyện nhiều tháng, tập trung vào võ thuật, vũ đạo, diễn xuất và các kỹ thuật trình diễn trên không.

Nhiều phân cảnh yêu cầu diễn viên treo mình ở độ cao lớn, thực hiện liên tiếp các động tác xoay tròn, nhào lộn trên không nhưng vẫn phải giữ biểu cảm và tương tác với hình ảnh hologram hoặc đạo cụ chuyển động.

Khi hệ thống zipline, sân khấu cơ khí, ánh sáng và âm thanh cùng được lập trình, từng động tác phải chính xác gần như tuyệt đối về thời điểm và vị trí. Chỉ cần lệch nhịp vài giây, toàn bộ hiệu ứng và chuyển động trên sân khấu có thể bị ảnh hưởng.

Bởi vậy, để Đất nước thiên hùng ca vận hành trọn vẹn, các diễn viên không chỉ rèn luyện thể lực và kỹ thuật cá nhân mà còn phải phối hợp nhịp nhàng với bạn diễn và êkíp kỹ thuật.

Sau hàng nghìn giờ tập luyện, mỗi khoảnh khắc trên sân khấu là kết quả của sự phối hợp chính xác giữa con người, công nghệ và một hệ thống vận hành được chuẩn bị kỹ lưỡng.