(Emagazine) Về Gia Lai tham dự Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui

Trong tiết trời cao nguyên tháng Tư, khi nắng đã bắt đầu hong khô những thửa ruộng và gió đại ngàn thổi qua triền núi, lễ cầu mưa diễn ra như một lời gọi thiết tha gửi đến đất trời.

Sự kiện hòa trong không khí rộn ràng kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đồng thời góp phần làm dày thêm sắc màu cho chuỗi hoạt động của Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.

Chư A Thai hiện lên như một bức tranh vừa hùng vĩ vừa đằm sâu, nơi những cánh đồng lúa trải dài theo nhịp sống của cư dân bản địa, nơi truyền thuyết về Vua Lửa Yang Pơtao Apui vẫn được nhắc lại bằng tất cả sự tôn kính. Vùng đất ấy là chốn cư ngụ, là không gian linh thiêng, nơi những con người gửi gắm niềm tin vào thần linh qua từng nghi lễ cổ truyền.

Giữa không gian văn hóa đa sắc tộc, tiếng cồng chiêng ngân lên như nhịp tim của núi rừng, dìu dặt hòa cùng những bước xoang uyển chuyển. Người Kinh, Jrai, Bana, Mường, Tày, Thái… cùng hội tụ, tạo nên một bức tranh văn hóa sống động, nơi truyền thống không đứng yên mà được tiếp nối qua từng thế hệ bằng chính hơi thở đời sống hôm nay.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Phạm Văn Lượng - Chủ tịch UBND xã Chư A Thai, cho biết: “Lễ cầu mưa được tổ chức song hành với Hội thi văn hóa, thể thao các dân tộc thiểu số và phiên chợ nông sản. Đây là dịp để cộng đồng gắn kết, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui”.

Khi phần khai mạc khép lại, nghi lễ chính thức bắt đầu trên đỉnh núi thiêng Chư Tao Yang. Con đường lên núi Chư Tao Yang như dẫn lối về cõi linh, nơi con người đối thoại với trời đất bằng tất cả sự thành kính.

Hai phụ tá của vị Vua Lửa cuối cùng là ông Siu Phơ và ông Rơ Lan Hieo thay mặt cộng đồng thực hiện nghi thức thiêng liêng, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa.

Lễ vật được chuẩn bị chu đáo, kỹ càng, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa: heo đen, ghè rượu, nến sáp ong, gạo trắng… Tất cả được nâng niu đưa lên núi như những lễ phẩm dâng lên thần linh.

Trong khoảnh khắc nghi lễ diễn ra, không gian như lắng lại. Lời khấn vang lên trầm bổng, hòa vào tiếng chiêng vọng xa, còn điệu xoang tung cánh như hình ảnh đại bàng vươn mình giữa trời cao, chuyên chở ước nguyện của con người gửi tới thần linh.

Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui không đơn thuần là một nghi thức tín ngưỡng, mà là ký ức sống của cộng đồng, nơi niềm tin, văn hóa và đời sống hòa quyện. Qua thời gian, nghi lễ vẫn giữ được vẻ nguyên sơ, như mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng bản sắc của người Jrai giữa nhịp sống hiện đại.

Đến với lễ hội, du khách không chỉ được chứng kiến những nghi thức cổ truyền mà còn được đắm mình trong không gian văn hóa đậm đà bản sắc.

Những gian hàng thổ cẩm rực rỡ sắc màu, nhạc cụ dân tộc, đồ trang sức thủ công… mở ra một thế giới vừa mộc mạc vừa tinh tế. Hương vị ẩm thực truyền thống lan tỏa, quyện cùng tiếng cười rộn ràng của các trò chơi dân gian như bịt mắt bắt vịt, đập niêu.

Ở đó, những nghệ nhân vẫn lặng lẽ kể câu chuyện của mình qua từng nhịp chiêng, từng sợi chỉ dệt, từng đường đan lát hay nét tạc tượng. Tất cả tạo nên một không gian lễ hội vừa sống động vừa sâu lắng, nơi mỗi bước chân như chạm vào mạch văn hoá của đại ngàn.

Khi ngày hội dần lắng xuống, những thanh âm và sắc màu vẫn như còn vương lại, len lỏi trong từng nếp nhà, từng triền đồi, theo bước chân người trở về buôn làng.

Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui vì thế không dừng lại ở một thời khắc, mà tiếp tục sống trong ký ức và niềm tin của cộng đồng, như lời nhắc nhở về sự gắn bó bền chặt giữa con người với thiên nhiên.

Từ những nghi thức thiêng liêng ấy, một mạch nguồn văn hóa vẫn âm thầm chảy, bồi đắp cho hôm nay và nâng đỡ mai sau, để những giá trị truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống đương đại.