Tín hiệu cảnh báo

VHO - Chỉ 29.000 việc làm được tạo ra trong tháng 9, thấp hơn đáng kể so với mức 84.000 việc làm mà giới kinh tế dự báo, đang phát đi tín hiệu không mấy tích cực về thị trường lao động Mỹ.

Đáng chú ý hơn, con số này giảm mạnh so với 162.000 việc làm được tạo thêm trong tháng 8, cho thấy đà tuyển dụng đang có dấu hiệu chững lại rõ rệt.

Tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng từ 4,1% lên 4,2%. Mặc dù mức tăng chưa lớn, nhưng diễn biến này cùng với tốc độ tạo việc làm thấp cho thấy thị trường lao động có thể đang bước vào giai đoạn suy yếu sau thời gian tương đối ổn định.

Số liệu tháng 9 đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đồng thời phải đối mặt với áp lực lạm phát và chi phí vốn cao.

Lạm phát tính đến tháng 8 ở mức 3,4%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong khi đó, việc Fed nâng lãi suất thêm 0,25% tháng trước có thể tiếp tục làm gia tăng chi phí vay đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Đây chính là bài toán khó đối với Fed. Kiềm chế lạm phát đòi hỏi chính sách tiền tệ đủ chặt để làm giảm nhu cầu, song lãi suất cao kéo dài lại có nguy cơ khiến doanh nghiệp thu hẹp đầu tư, hạn chế tuyển dụng và cuối cùng làm gia tăng thất nghiệp.

Bức tranh việc làm cũng cho thấy sự thiếu đồng đều giữa các lĩnh vực. Ngành chăm sóc sức khỏe tạo thêm 17.000 việc làm trong tháng 9, dẫn đầu mức tăng nhưng vẫn thấp hơn đáng kể mức bình quân 33.000 việc làm/tháng của năm trước. Ngành sản xuất tăng thêm 9.000 việc làm, song mức tăng này chưa đủ để tạo ra một xu hướng phục hồi rõ ràng.

Đáng lưu ý, tốc độ tạo việc làm bình quân trong 12 tháng trước chỉ khoảng 45.000 việc làm/tháng. Con số 29.000 của tháng 9 vì vậy không đơn thuần là một tháng tăng trưởng thấp mà có thể là dấu hiệu cho thấy sức cầu lao động đang yếu dần.

Tuy nhiên, chưa thể kết luận thị trường lao động Mỹ đã bước vào suy thoái. Trong 8 tháng đầu năm, nền kinh tế vẫn tạo trung bình khoảng 80.000 việc làm mỗi tháng, cao hơn dự báo trước đó của một số tổ chức phân tích. GDP Mỹ cũng tăng trưởng trong quý II, trong khi chi tiêu tiêu dùng tháng 8 tăng 0,6% so với tháng trước, mức tăng hằng tháng mạnh nhất kể từ tháng 3.2025.

Dẫu vậy lạm phát vẫn cao, lãi suất tăng và tuyển dụng giảm tốc đang khiến dư địa điều hành của Fed trở nên hẹp hơn. Nếu xu hướng tạo việc làm yếu tiếp tục kéo dài, sức ép đối với người lao động và niềm tin của người tiêu dùng có thể gia tăng, đồng thời làm phức tạp thêm bài toán cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng.

Vì vậy, báo cáo việc làm tháng 9 có thể chưa phải là dấu hiệu của một cuộc suy giảm kinh tế, nhưng rõ ràng là một tín hiệu cảnh báo.