Tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý, tăng tốc dự án điện hạt nhân tại Khánh Hòa

VHO - Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, dự án điện hạt nhân tại Khánh Hòa vẫn đang đối mặt với những rào cản về cơ chế bồi thường. Để đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng trong năm 2025, tỉnh đang kiến nghị Trung ương tháo gỡ các “nút thắt”, khơi thông nguồn lực cho mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia.

“Điểm nghẽn” cần được khai thông

Trao đổi với các cơ quan báo chí tại buổi họp giao ban báo chí Qúy I/2026 vào chiều 2.4, ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa cho biết, các dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 (quy mô 4.000 MW - 6.400 MW) là những công trình trọng điểm có ý nghĩa chiến lược.

Sau khi Quốc hội cho phép tái khởi động với các cơ chế đặc thù, Khánh Hòa đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng những hành động quyết liệt. Tuy nhiên, thực tế triển khai đang vấp phải "điểm nghẽn" lớn về chính sách bồi thường.

Theo ông Nhựt, Nghị quyết số 189/2025/QH15 hiện mới chỉ dừng lại ở quy định khung, chưa bao quát hết các trường hợp lấn chiếm đất trước và sau mốc 1.7.2014.

Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trên, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương một số nội dung sau:

Kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm sớm phê duyệt về việc bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân.

Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ quan tâm văn bản số 3549/UBND, ngày 5.3.2026 của UBND tỉnh Khánh Hòa để ban hành nghị quyết đặc thù để tháo gỡ các nội dung còn vướng mắc nêu trên, tạo cơ sở pháp lý để địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

UBND tỉnh Khánh Hòa cũng kiến nghị Bộ Tài chính quan tâm xem xét sớm tham mưu bố trí đủ nguồn ngân sách trung ương (ngoài kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-3030) để UBND tỉnh triển khai thực hiện dự án di dân, tái định cư của các dự án nhà máy điện hạt nhân.

Chủ động cơ chế, tiền đề cho dự án về đích sớm

Giám đốc Sở Công Thương cho biết thêm, xác định giải phóng mặt bằng là khâu then chốt quyết định tiến độ dự án, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động triển khai đồng bộ các phần việc trên cả hai dự án;

Trong đó, tại Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Thuận Nam), công tác kiểm kê và xác minh nguồn gốc đất đã hoàn thành 100% cho hơn 449 ha với 835 trường hợp bị ảnh hưởng, ghi nhận sự đồng thuận cao từ nhiều hộ dân trong việc nhận tiền và bàn giao mặt bằng.

Đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải), địa phương cũng đã hoàn tất kiểm kê 318,8 ha của 534 hộ dân, đồng thời đẩy nhanh việc áp giá bồi thường và di dời hàng nghìn ngôi mộ theo đúng lộ trình đề ra.

Song song đó, hạ tầng tái định cư quy mô hơn 65 ha đang được tập trung đầu tư, kết hợp với các khu tái định canh đầy đủ đất ở và đất sản xuất dự kiến khởi công vào tháng 4 và tháng 5.2026, nhằm đảm bảo người dân sớm ổn định cuộc sống, hiện thực hóa mục tiêu "an cư" trước khi "lạc nghiệp".

Không chỉ quyết liệt trên thực địa, Khánh Hòa còn thể hiện sự quyết tâm cao trong công tác điều hành. Đến nay, tỉnh Khánh Hòa đã thành lập Ban Chỉ đạo chuyên trách, xây dựng kế hoạch chi tiết với 52 đầu việc cụ thể theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”.

Đáng chú ý, trong năm 2025, tỉnh đã thực hiện 100% kế hoạch vốn với hơn 3.236 tỉ đồng. Song song đó, công tác tuyên truyền, đối thoại trực tiếp được chú trọng để tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự, không để phát sinh “điểm nóng” tại khu vực dự án.

Với sự nỗ lực của hệ thống chính trị địa phương và kỳ vọng vào các quyết sách tháo gỡ khó khăn từ Quốc hội và Chính phủ trong quý II/2026, Khánh Hòa quyết tâm đưa các dự án năng lượng trọng điểm, đặc biệt là điện hạt nhân, về đích đúng tiến độ, khẳng định vị thế trung tâm năng lượng xanh và bền vững của khu vực miền Trung và cả nước.