Quảng Ngãi chủ động nguồn vật liệu, tháo gỡ điểm nghẽn cho đầu tư công

VHO - Trước nguy cơ thiếu và tăng giá vật liệu xây dựng, tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các chủ đầu tư chủ động rà soát, xác định nguồn đất, cát, đá ngay từ đầu, nhằm giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu. Tình trạng này diễn ra rõ hơn tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi khoảng cách từ các mỏ đang hoạt động đến công trình lớn, làm tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ dự án.

Trong Công văn số 9802/SNNMT-KS, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Ban Quản lý dự án, UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án; xác định nguồn đang sử dụng hoặc dự kiến sử dụng, đồng thời rà soát các khu vực có khả năng khai thác khoáng sản phục vụ trực tiếp cho dự án.

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2025 đã bổ sung các cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng cho công trình, dự án, trong đó có dự án đầu tư công. Đây là cơ sở để chủ đầu tư xác định khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác phục vụ trực tiếp cho công trình theo quy định.

Đối với các công trình, dự án đã được phê duyệt và đang thi công, chủ đầu tư phải rà soát cụ thể nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các mỏ thương mại đang hoạt động.

Trường hợp nguồn cung thương mại không bảo đảm, khan hiếm, giá cao hoặc cự ly vận chuyển lớn, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư, chủ đầu tư cần phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và các địa phương lân cận khảo sát, xác định khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp.

Các khu vực được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, trữ lượng, khả năng cung cấp, điều kiện khai thác, an toàn và bảo vệ môi trường. Tỉnh ưu tiên các khu vực có cự ly vận chuyển hợp lý, thuận lợi cho khai thác nhằm giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Trên cơ sở rà soát, chủ đầu tư đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với cơ quan chuyên môn thực hiện thủ tục về khoáng sản theo quy định. Trường hợp cần điều chỉnh nguồn vật liệu, dự toán, thiết kế hoặc dự án, việc điều chỉnh phải được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.

Đối với dự án đang chuẩn bị đầu tư, việc xác định nguồn cung vật liệu phải được thực hiện ngay từ khâu khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát các khu vực có tiềm năng khoáng sản tại nơi triển khai dự án và địa bàn lân cận; đánh giá sơ bộ loại khoáng sản, khối lượng, chất lượng, điều kiện khai thác và cự ly vận chuyển.

Việc đưa phương án nguồn vật liệu vào hồ sơ chuẩn bị đầu tư được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính khả thi của dự án, hạn chế biến động giá, giảm chi phí vận chuyển và tránh tình trạng công trình triển khai nhưng thiếu vật liệu.

Đối với UBND các xã, phường, đặc khu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ động phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rà soát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ công trình đầu tư công.

Việc rà soát không chỉ tập trung vào các khu vực có tiềm năng khai thác mới mà còn xem xét nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh trong quá trình thi công, cải tạo mặt bằng và các nguồn khoáng sản đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, sử dụng theo quy định.

Chính quyền cơ sở có trách nhiệm cung cấp thông tin về hiện trạng sử dụng đất, điều kiện khu vực, hạ tầng giao thông, quốc phòng, an ninh và các yếu tố liên quan để chủ đầu tư lựa chọn nguồn vật liệu phù hợp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu kết quả rà soát và danh sách các khu vực dự kiến đề xuất khai thác phục vụ công trình, dự án được gửi về Sở trước ngày 30.8.2026 để tổng hợp, kiểm tra và hướng dẫn thực hiện thủ tục theo quy định.

Người đứng đầu chủ đầu tư, đơn vị và địa phương chịu trách nhiệm nếu chậm triển khai, thiếu chủ động trong xác định nguồn vật liệu, làm ảnh hưởng đến tiến độ, giải ngân vốn đầu tư công và hiệu quả đầu tư của công trình, dự án.