Nếu giảm thuế xăng về 0%, người dân và doanh nghiệp tiết kiệm được bao nhiêu?

VHO - Phương án đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% trong 5 tháng đang được rà soát, với mục tiêu giảm chi phí năng lượng và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, mức tiết kiệm thực tế phụ thuộc vào chính sách được thông qua và mức giảm được chuyển vào giá bán lẻ.

Theo thông tin từ cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện ngày 27.10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền và tác động của phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%. Thời gian dự kiến áp dụng là từ ngày 1.11.2026 đến hết ngày 31.3.2027; phương án cần được báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước ngày 1.11.

Đây hiện vẫn là phương án đang được xem xét, chưa phải chính sách đã chính thức có hiệu lực. Theo VnEconomy ngày 28.10, thuế tiêu thụ đặc biệt hiện áp dụng với xăng khoáng ở mức 10%, xăng E5 ở mức 8% và xăng E10 ở mức 7%. Trong khi đó, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng liên quan đã được điều chỉnh theo những chính sách riêng.

Người dân có thể tiết kiệm bao nhiêu?

Mức tiết kiệm của mỗi hộ gia đình phụ thuộc vào lượng xăng tiêu thụ mỗi tháng và mức giảm giá thực tế tại cây xăng. Để hình dung tác động, có thể tính theo các kịch bản giảm giá giả định 1.000, 2.000 hoặc 3.000 đồng/lít. Đây là phép tính minh họa, không phải dự báo giá xăng sẽ giảm đúng các mức này.

Với xe máy, nếu tiêu thụ 50 lít xăng/tháng, người dùng sẽ tiết kiệm khoảng 50.000 đồng khi giá giảm 1.000 đồng/lít; 100.000 đồng nếu giảm 2.000 đồng/lít; và 150.000 đồng nếu giảm 3.000 đồng/lít.

Với ô tô cá nhân, nếu tiêu thụ 200 lít xăng/tháng, số tiền tiết kiệm tương ứng là 200.000 đồng, 400.000 đồng hoặc 600.000 đồng mỗi tháng.

Các con số trên cho thấy ngay cả mức giảm giá tương đối nhỏ cũng có thể tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể với phương tiện sử dụng nhiên liệu thường xuyên.

Tuy nhiên, mức tiêu thụ thực tế khác nhau theo loại xe, quãng đường di chuyển, điều kiện giao thông và thói quen sử dụng, nên không thể áp dụng một con số chung cho tất cả người dân.

Một số thông tin được Báo Lào Cai đăng tải và Vietnam.vn dẫn lại ngày 28.10 nêu mức tiết kiệm 250.000-300.000 đồng/tháng với xe máy tiêu thụ 50 lít và 1-1,2 triệu đồng/tháng với ô tô tiêu thụ 200 lít. Phép tính này dựa trên giả định giá xăng giảm 5.000-6.000 đồng/lít.

Mức giảm đó cần được hiểu là kịch bản tham khảo khi nhiều sắc thuế cùng được đưa về 0%, không phải mức tiết kiệm đã được xác nhận cho phương án mới chỉ tập trung vào thuế tiêu thụ đặc biệt.

Doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, nhưng mức hưởng không đồng đều

Đối với doanh nghiệp vận tải hành khách, vận tải hàng hóa và logistics, nhiên liệu là một khoản chi phí vận hành đáng kể. Nếu giá xăng giảm, doanh nghiệp sử dụng xe chạy xăng có thể giảm trực tiếp chi phí nhiên liệu; mức tiết kiệm phụ thuộc vào quy mô đội xe và tổng lượng tiêu thụ.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp tiêu thụ 10.000 lít xăng mỗi tháng sẽ tiết kiệm 10 triệu đồng nếu giá giảm 1.000 đồng/lít; 20 triệu đồng nếu giảm 2.000 đồng/lít; và 30 triệu đồng nếu giảm 3.000 đồng/lít. Với lượng tiêu thụ 100.000 lít/tháng, các mức tiết kiệm tương ứng là 100 triệu đồng, 200 triệu đồng và 300 triệu đồng.

Đây là phép tính theo lượng xăng sử dụng, không phải ước tính cho toàn bộ ngành vận tải. Đặc biệt, phương án đang được xem xét là giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, không phải toàn bộ nhiên liệu. Vì vậy, không thể mặc nhiên áp dụng mức tiết kiệm này cho doanh nghiệp vận tải sử dụng dầu diesel hoặc máy móc dùng các loại nhiên liệu khác.

Tác động gián tiếp cũng cần thời gian mới có thể thể hiện rõ. Nếu chi phí nhiên liệu giảm, doanh nghiệp có thêm dư địa để cải thiện biên lợi nhuận, duy trì giá cước hoặc giảm áp lực tăng giá dịch vụ.

Tuy nhiên, giá vận tải và giá hàng hóa còn chịu tác động từ tiền lương, phí cầu đường, chi phí bảo dưỡng, lãi vay và nhu cầu thị trường. Việc giảm thuế không đồng nghĩa giá hàng hóa sẽ tự động giảm tương ứng.

Cần phân biệt mức giảm thuế với mức giảm giá bán lẻ

Theo Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP ngày 30.9.2026, các chính sách liên quan đến thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay được kéo dài đến hết ngày 31.12.2026.

Theo đó, thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng thuộc diện quy định tiếp tục ở mức 0 đồng/lít; một số mặt hàng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào.

Như vậy, nội dung mới được yêu cầu rà soát là thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Việc giảm sắc thuế này có thể tạo thêm dư địa giảm giá, nhưng mức giảm tại cây xăng còn phụ thuộc vào cách tính giá, cơ chế điều hành và quyết định chính thức của cơ quan có thẩm quyền.

Trước đó, trong đợt điều hành tháng 3.2026, Quyết định số 482/QĐ-TTg đã đưa nhiều sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay về mức 0 hoặc áp dụng cơ chế không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng trong thời gian quy định.

Bộ Tài chính từng ước tính chính sách khi đó làm giảm thu ngân sách bình quân khoảng 7.200 tỉ đồng/tháng. Đây là con số phản ánh tác động ngân sách của gói chính sách ở thời điểm đó, không phải khoản tiết kiệm trực tiếp của từng người dân hay doanh nghiệp và cũng không thể dùng làm mức giảm thu ngân sách cho đề xuất hiện nay.

Với người dân và doanh nghiệp, điều cần theo dõi là mức giảm giá bán lẻ được công bố sau khi phương án được quyết định. Chỉ khi có mức giảm cụ thể và thời gian áp dụng chính thức mới có thể tính tương đối chính xác khoản tiết kiệm trong từng tháng.