Gạo hữu cơ, gạo đặc sản được “mở cửa” xuất khẩu thế nào từ tháng 10?

VHO - Từ ngày 1.10, doanh nghiệp xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng sẽ được miễn một loạt điều kiện kinh doanh vốn áp dụng với gạo xuất khẩu thông thường.

Ngày 23.9.2026, Chính phủ ban hành Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo, có hiệu lực từ ngày 1.10.2026. Một trong những điểm đáng chú ý là việc mở rộng diện miễn điều kiện kinh doanh đối với một số dòng gạo có giá trị gia tăng cao.

Không phải xin giấy chứng nhận đủ điều kiện xuất khẩu

Theo quy định mới, thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.

Cụ thể, nhóm thương nhân này không phải có kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát để làm điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.

Đồng thời, họ không phải xin Giấy chứng nhận này, không phải thực hiện dự trữ lưu thông và không phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ như thương nhân xuất khẩu gạo thông thường.

Đây là điểm được Bộ Công Thương đánh giá sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các dòng gạo chất lượng cao, gạo đặc sản, qua đó góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Vẫn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng

Việc được miễn các điều kiện kinh doanh nói trên không đồng nghĩa các loại gạo này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng tiêu chuẩn.

Theo Nghị định 365, gạo xuất khẩu phải phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng và đáp ứng các yêu cầu của thị trường nhập khẩu về chất lượng, bao bì, ghi nhãn, đóng gói, bảo quản và truy xuất nguồn gốc. Trường hợp nhà nhập khẩu có yêu cầu riêng, thương nhân phải đáp ứng các yêu cầu đó.

Các thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng vẫn phải thực hiện quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về sản xuất, chế biến và bảo quản thóc, gạo hàng hóa do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Tạo thêm cơ hội cho gạo giá trị cao

Bộ Công Thương cho biết Nghị định 365 được xây dựng theo hướng đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm điều kiện kinh doanh và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu gạo.

Riêng với gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng, việc miễn thêm các điều kiện về kho, cơ sở xay xát, dự trữ lưu thông và báo cáo được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí gia nhập thị trường.

Quy định mới cũng khuyến khích thương nhân xây dựng vùng nguyên liệu hoặc liên kết với người sản xuất để hình thành vùng nguyên liệu đạt chuẩn phục vụ xuất khẩu. Những thương nhân xây dựng vùng nguyên liệu có thể được xem xét ưu tiên trong các chương trình xúc tiến thương mại, xây dựng và quảng bá thương hiệu, cũng như một số chương trình hỗ trợ xuất khẩu.

Nghị định 365/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1.10.2026, thay thế các quy định trước đây về kinh doanh xuất khẩu gạo.