Chiết khấu xăng dầu về 0 đồng, vì sao cửa hàng càng bán càng lỗ?

VHO - Giá dầu thế giới tăng trở lại trong khi chiết khấu từ doanh nghiệp đầu mối có thời điểm về 0 đồng/lít, nguồn cung dầu diesel khan hiếm cục bộ khiến nhiều cửa hàng bán lẻ xăng dầu đối mặt nguy cơ càng bán càng lỗ.

Chiết khấu về 0 đồng, bán càng nhiều càng lỗ

Những ngày gần đây, nhiều doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu phản ánh mức chiết khấu từ các doanh nghiệp đầu mối liên tục giảm mạnh. Trước kỳ điều chỉnh giá gần nhất, mức chiết khấu dành cho cửa hàng bán lẻ chỉ dao động từ 50 - 100 đồng/lít, thậm chí nhiều nơi về 0 đồng.

Ngay cả sau khi giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng, mức chiết khấu vẫn không được cải thiện đáng kể.

Sáng 17.7, PVOIL thông báo mức chiết khấu đối với xăng sinh học là 100 đồng/lít, dầu diesel 50 đồng/lít tại các kho Vũng Tàu, Nhà Bè và Vũng Rô, áp dụng trong khung giờ từ 7h30 đến 17h30 cùng ngày.

Theo các doanh nghiệp bán lẻ, mức chiết khấu này gần như không đủ bù đắp chi phí kinh doanh. Trong khi đó, các cửa hàng vẫn phải chi trả tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, lãi vay, hao hụt trong quá trình bảo quản và vận chuyển xăng dầu.

Một doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại Đắk Lắk cho biết cửa hàng đang "chết dở" vì cơ chế chiết khấu 0 đồng kéo dài gần một tháng. Theo doanh nghiệp này, trong khi các khoản chi phí vận hành không ngừng tăng thì mỗi lít xăng bán ra gần như không mang lại lợi nhuận, khiến càng bán càng lỗ.

Không chỉ thiếu chiết khấu, nhiều doanh nghiệp còn phản ánh tình trạng nguồn cung dầu diesel khan hiếm cục bộ tại một số khu vực. Có cửa hàng cho biết đã chuyển tiền nhưng phải chờ nhiều ngày vẫn chưa được giao hàng. Thậm chí, giá nhập dầu có thời điểm cao hơn giá bán lẻ từ 300 - 1.000 đồng/lít, khiến việc tiếp tục kinh doanh càng làm gia tăng thua lỗ.

Áp lực chi phí cũng buộc nhiều cửa hàng phải cắt giảm các chương trình ưu đãi dành cho khách hàng. Đơn cử, một cửa hàng xăng dầu tại TP.Huế đã tạm dừng chương trình giảm trực tiếp 400 đồng/lít đối với khách hàng thông thường, chỉ duy trì chính sách này với nhóm khách hàng thân thiết đã đăng ký trước.

Trao đổi với Thanh Niên, đại diện một thương nhân phân phối tại TP.HCM cho biết, với mức chiết khấu chỉ từ 0 - 100 đồng/lít kéo dài thời gian qua, cứ mỗi 1 triệu lít xăng bán ra doanh nghiệp lỗ khoảng 700 triệu đồng.

Áp lực từ giá dầu thế giới và những bất cập trong cơ chế phân phối

Theo các doanh nghiệp, nguyên nhân khiến hoạt động kinh doanh xăng dầu ngày càng khó khăn không chỉ đến từ mức chiết khấu thấp mà còn xuất phát từ những biến động của thị trường năng lượng thế giới.

Giá dầu thế giới gần đây tăng lên mức cao nhất trong khoảng một tháng sau khi Mỹ tái áp đặt các biện pháp siết chặt hoạt động hàng hải đối với Iran, làm dấy lên lo ngại nguồn cung qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng. Diễn biến này kéo giá xăng dầu thành phẩm tại Singapore tăng, tạo áp lực lên giá cơ sở trong nước.

Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp, gốc rễ của vấn đề nằm ở cơ chế phân chia lợi nhuận trong chuỗi kinh doanh xăng dầu.

Các doanh nghiệp bán lẻ cho rằng phần lớn lợi nhuận hiện tập trung ở khâu đầu mối, trong khi thương nhân phân phối và cửa hàng bán lẻ phải gánh phần lớn chi phí vận hành như mặt bằng, nhân công, vận chuyển, hao hụt và vốn lưu động nhưng mức chiết khấu lại không đủ bù đắp.

Đại diện một cửa hàng bán lẻ tại Hà Nội cho biết việc kinh doanh xăng sinh học E10 đang gặp nhiều khó khăn do tỷ lệ hao hụt cao, trong khi mức chiết khấu hiện nay không đủ bù đắp phần hao hụt cũng như các chi phí thực tế. Doanh nghiệp mong muốn có một cơ chế chiết khấu hợp lý hơn để duy trì hoạt động, nhất là với những đơn vị phải vay vốn để nhập hàng.

Kỳ vọng nghị định mới tháo gỡ "điểm nghẽn"

Trước những khó khăn của thị trường, nhiều doanh nghiệp kỳ vọng dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu sẽ tạo ra những thay đổi căn bản trong cơ chế phân phối và điều hành giá.

Theo dự thảo đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến, hệ thống cung ứng xăng dầu sẽ được thiết kế lại theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian.

Đáng chú ý, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của doanh nghiệp đầu mối sẽ được quyền quyết định giá bán buôn và giá bán lẻ theo quy định của pháp luật về giá và cơ chế thị trường.

Chuyên gia đánh giá, việc trao quyền chủ động hơn cho thương nhân phân phối sẽ góp phần giải quyết phần lớn những bất cập hiện nay. Khi doanh nghiệp được linh hoạt hơn trong việc xác định giá bán và cạnh tranh trên thị trường, tình trạng chiết khấu 0 đồng kéo dài có thể được khắc phục, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững hơn.

Trong khi chờ cơ chế mới được ban hành, đầu tháng 7, Bộ Công Thương đã yêu cầu các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối chủ động xây dựng phương án tạo nguồn, bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước; thực hiện nghiêm tổng nguồn tối thiểu được giao, không găm hàng chờ tăng giá và tăng cường chia sẻ nguồn hàng, phân chia lợi nhuận hài hòa trong toàn hệ thống.

Theo các doanh nghiệp, nếu những giải pháp này sớm được triển khai đồng bộ cùng với việc hoàn thiện nghị định mới, thị trường xăng dầu sẽ có cơ hội vận hành minh bạch và ổn định hơn, giảm áp lực cho hệ thống bán lẻ, qua đó bảo đảm nguồn cung liên tục phục vụ người dân và doanh nghiệp.