Tuyên Quang ban hành quy chế bảo vệ Công viên địa chất Đồng Văn

NGUYỄN HOÀN

VHO - Quy chế quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn vừa có hiệu lực từ ngày 10.5, đặt trọng tâm bảo tồn di sản, gìn giữ cảnh quan và phát huy không gian văn hóa vùng cao.

Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn do UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành chính thức có hiệu lực từ ngày 10.5, tạo cơ sở quản lý thống nhất đối với toàn bộ hoạt động liên quan di sản trên địa bàn.

Phó Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn Nguyễn Thanh Giang nhận định, việc ban hành quy chế là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hoạt động du lịch tại khu vực này phát triển mạnh và tạo thêm nhiều áp lực đối với công tác bảo tồn di sản.

Tuyên Quang ban hành quy chế bảo vệ Công viên địa chất Đồng Văn - ảnh 1
Quy chế mới nhằm bảo tồn gắn với phát triển bền vững công viên địa chất

Vị lãnh đạo Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn cho rằng, quy chế mới góp phần tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ cảnh quan và môi trường sinh thái vùng cao.

Quy chế xác định phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị công viên địa chất, gồm bảo tồn di sản, phát triển du lịch, nghiên cứu khoa học, hoạt động văn hóa, xây dựng và khai thác khoáng sản trên địa bàn.

Một trong những nội dung đáng chú ý là nguyên tắc quản lý theo hướng bảo tồn gắn với phát triển bền vững, trong đó các giá trị địa chất, tự nhiên và văn hóa phải được gìn giữ nguyên vẹn song song với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội.

Không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn được phân thành vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp nhằm tạo cơ chế quản lý phù hợp cho từng khu vực, bảo đảm hài hòa giữa phát triển du lịch, sinh kế người dân và nhiệm vụ bảo tồn di sản toàn cầu.

Tuyên Quang ban hành quy chế bảo vệ Công viên địa chất Đồng Văn - ảnh 2
Cao nguyên đá Đồng Văn hiện là nơi sinh sống của 17 dân tộc với nhiều bản sắc văn hóa

Theo quy chế, vùng lõi được bảo vệ nghiêm ngặt và cấm các hoạt động làm thay đổi cảnh quan hay yếu tố gốc của di sản, còn vùng đệm chỉ cho phép triển khai những hoạt động có kiểm soát để hạn chế tác động tiêu cực.

Đối với vùng chuyển tiếp, các hoạt động phát triển kinh tế xã hội phải tuân thủ tiêu chí của UNESCO, bảo đảm giữ gìn cảnh quan đặc trưng cùng những giá trị văn hóa lâu đời của cộng đồng cư dân trên cao nguyên đá.

Quy chế cũng yêu cầu tổ chức điều tra, kiểm kê và phân loại di sản để xây dựng kế hoạch bảo vệ, tu bổ và phục hồi phù hợp, đồng thời khuyến khích phát triển du lịch địa chất, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.

Các hoạt động khai thác trong vùng công viên địa chất phải được kiểm soát chặt chẽ, không vượt quá sức chịu tải của môi trường tự nhiên nhằm hạn chế nguy cơ tác động đến cấu trúc địa chất và hệ sinh thái đặc hữu của vùng đá núi.

Những hoạt động xây dựng, nghiên cứu khoa học, tổ chức lễ hội, khai thác khoáng sản và dịch vụ du lịch cũng phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật nhằm bảo đảm không ảnh hưởng tới giá trị nổi bật toàn cầu của công viên địa chất.

Bên cạnh yêu cầu quản lý, quy chế còn nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương trong tham gia bảo vệ, khai thác và hưởng lợi từ di sản, coi đây là nền tảng để gìn giữ lâu dài không gian văn hóa đặc sắc của vùng cao nguyên đá.