Măng Đen - Từ “thiên đường xanh” đến cực tăng trưởng du lịch, đô thị sinh thái mới của Tây Nguyên

VHO - Giữa đại ngàn Tây Nguyên, Măng Đen đang chuyển mình mạnh mẽ từ một điểm đến nguyên sơ thành cực tăng trưởng mới trong bản đồ du lịch – đầu tư của Việt Nam, với định hướng phát triển đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng và kinh tế xanh.

Nằm ở độ cao hơn 1.000m, Măng Đen hiện lên như một “thiên đường xanh” với khí hậu mát lạnh quanh năm, rừng thông bạt ngàn, hệ sinh thái thác – hồ – suối nguyên sơ và không gian thiên nhiên gần như còn nguyên vẹn.

Thuộc địa bàn Quảng Ngãi, Măng Đen từ lâu được ví như “Đà Lạt thứ hai của Tây Nguyên”, nhưng lại mang một sắc thái riêng: tĩnh lặng hơn, hoang sơ hơn và giàu bản sắc văn hóa bản địa hơn.

Trong bối cảnh xu hướng du lịch chuyển mạnh sang nghỉ dưỡng xanh, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm bản địa, Măng Đen đang nổi lên như một “điểm rơi chiến lược” của dòng vốn đầu tư vào du lịch sinh thái.

Không gian Măng Đen được định hình bởi rừng thông trải dài, khí hậu ôn hòa quanh năm và hệ sinh thái thác Pa Sỹ, hồ – suối tự nhiên phân bổ dày đặc. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các mô hình du lịch nghỉ dưỡng, du lịch chữa lành và du lịch sinh thái cao cấp.

Song song với thiên nhiên, bản sắc văn hóa đồng bào Xơ Đăng là “tài sản mềm” đặc biệt. Các làng du lịch cộng đồng như Kon Chênh, Kon Vơng Kia hay Vi Rơ Ngheo đang trở thành điểm nhấn trong chiến lược phát triển du lịch địa phương.

Vi Rơ Ngheo nổi bật với mô hình làng hoa địa lan, nơi mỗi hộ dân vừa là chủ thể văn hóa vừa là mắt xích trong chuỗi giá trị du lịch. Với hơn 1.000 chậu lan và đang mở rộng, mô hình này cho thấy hướng đi kết hợp giữa kinh tế hộ gia đình và kinh tế du lịch bền vững.

Măng Đen đang phát triển mạnh mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm thực tế: ở nhà sàn, thưởng thức ẩm thực bản địa, tham gia lễ hội cồng chiêng, múa xoang và khám phá đời sống văn hóa Tây Nguyên.

Khác với mô hình du lịch đại trà, Măng Đen định vị phát triển theo chiều sâu, lấy trải nghiệm và cảm xúc làm trung tâm. Điều này giúp gia tăng giá trị chi tiêu của du khách, đồng thời kéo dài thời gian lưu trú – yếu tố quan trọng trong cấu trúc doanh thu du lịch bền vững.

Song hành với du lịch, Măng Đen đang chứng kiến làn sóng đầu tư hạ tầng và đô thị quy mô lớn, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới.

Tại Kỳ họp HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV (nhiệm kỳ 2026 – 2031), chủ trương chuyển đổi gần 83ha rừng trồng sản xuất để phát triển dự án Khu đô thị số 1 đã được thông qua, đánh dấu bước đi quan trọng trong chiến lược hình thành đô thị sinh thái.

Dự án Khu đô thị số 1 do Công ty TNHH Tập đoàn Sun World làm chủ đầu tư, có quy mô khoảng 264ha, dân số dự kiến 7.700 người, tổng vốn đầu tư khoảng 6.600 tỉ đồng. Dự án được định hướng phát triển theo mô hình đô thị tích hợp: thương mại – dịch vụ – thể thao – chăm sóc sức khỏe – du lịch nghỉ dưỡng.

Cùng với đó, các dự án Khu đô thị số 4 và số 5 với quy mô lớn hơn đang được triển khai, tạo nên hệ sinh thái đô thị – dịch vụ liên hoàn tại Măng Đen, với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỉ đồng.

Động lực quan trọng cho Măng Đen trong giai đoạn tới là hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng.

Tuyến cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum dài khoảng 136km, cùng các đoạn kết nối như Quảng Ngãi – Măng Đen và Măng Đen – Đăk Hà đang được nghiên cứu đầu tư, sẽ tạo trục giao thông Đông – Tây chiến lược.

Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ duyên hải miền Trung lên Tây Nguyên, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển du lịch – đô thị – dịch vụ.

Dù tiềm năng lớn, Măng Đen vẫn đối mặt với thách thức cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Áp lực đô thị hóa, khai thác du lịch và bảo vệ hệ sinh thái rừng nguyên sinh đặt ra yêu cầu quản trị chặt chẽ.

Định hướng hiện nay của địa phương là phát triển dựa trên ba trụ cột: người dân là trung tâm, văn hóa là nền tảng, môi trường là giới hạn. Các dự án du lịch và đô thị đều được yêu cầu gắn với tiêu chí xanh, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế tác động hệ sinh thái.

Với lợi thế khí hậu, cảnh quan và định hướng quy hoạch bài bản, Măng Đen đang từng bước định hình vai trò là trung tâm du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng cấp quốc gia.

Sự tham gia của các nhà đầu tư lớn, cùng hệ thống hạ tầng đang được triển khai, được kỳ vọng sẽ tạo ra “cú hích kép”: vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, vừa nâng tầm vị thế Măng Đen trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Trong dài hạn, Măng Đen không chỉ là điểm đến du lịch, mà đang phát triển thành một không gian sống – nghỉ dưỡng – đầu tư mới, nơi giá trị kinh tế gắn liền với giá trị sinh thái và văn hóa bản địa.