Kiến tạo hệ sinh thái du lịch Khánh Hòa hiện đại, bản sắc

VHO - Để du lịch thực sự trở thành trụ cột, ngành kinh tế mũi nhọn, Khánh Hòa cần có một tầm nhìn, chiến lược phát triển dài hạn, kiến tạo hệ sinh thái du lịch hiện đại, bản sắc, xây dựng được những công trình biểu tượng, thương hiệu để định vị địa phương trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Sáng 30.6, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo triển khai Chiến lược phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045.

Với chủ đề "Kiến tạo hệ sinh thái du lịch Khánh Hòa hiện đại, bản sắc", Hội thảo đã thu hút đông đảo các chuyên gia, nhà nghiên cứu về du lịch, cũng như cộng đồng doanh nghiệp - những người làm du lịch trong và ngoài tỉnh Khánh Hòa.

Du lịch giàu tiềm năng, thiếu bản sắc

Những năm qua, ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa đã có bước phát triển mạnh mẽ, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu cả nước. Sau giai đoạn biến động, quy mô du lịch đã từng bước phục hồi và khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu khu vực.

Năm 2025, du lịch Khánh Hòa đón khoảng 16,4 triệu lượt khách (trong đó có 5,5 triệu lượt khách quốc tế), tổng doanh thu ước đạt 66,7 nghìn tỉ đồng. Bước sang năm 2026, địa phương đặt mục tiêu đầy kỳ vọng với hơn 18,1 triệu lượt khách và doanh thu trên 77 nghìn tỉ đồng.

Tuy nhiên, ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương đang bộc lộ những hạn chế về chất lượng, tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng vốn có. Theo đó, sự tăng trưởng chủ yếu vẫn dựa vào số lượng khách và các sản phẩm du lịch đại chúng, nghỉ dưỡng biển truyền thống; trong khi đó, các sản phẩm trải nghiệm văn hóa, sinh thái và du lịch cộng đồng còn chiếm tỉ trọng khiêm tốn.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp du lịch đang đối mặt với không ít khó khăn khi du lịch hoàn toàn dựa vào tài nguyên thiên nhiên, biển đảo, văn hóa mà thiếu đi một dịnh hướng dài hơi, một điểm nhấn cụ thể.

Sự liên kết giữa các không gian biển đảo, văn hóa bản địa với du lịch cộng đồng và chuỗi cung ứng đặc sản, sản phẩm OCOP còn lỏng lẻo, khiến không gian phát triển bị bó hẹp, sản phẩm thiếu chiều sâu trải nghiệm. Điều này khiến du lịch Khánh Hòa chưa thực sự hiệu quả so với tiềm năng mà địa phương đang có…

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Long Biên - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa  chia sẻ: Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030 xác định du lịch - dịch vụ là 1 trong 4 trụ cột động lực tăng trưởng, đồng thời là ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực thúc đẩy các trụ cột kinh tế khác cùng phát triển, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân.

UBND tỉnh đã xác định 6 nhóm chiến lược then chốt, đóng vai trò nền tảng, thống nhất cho việc xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình hành động, giải pháp và cơ chế, chính sách; qua đó định hướng phát triển du lịch Khánh Hòa theo hướng chất lượng cao, bền vững, chuyên nghiệp và có năng lực cạnh tranh trong nước và khu vực.

“Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến du lịch trong khu vực và trên thế giới, cùng với yêu cầu phát triển xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành du lịch Khánh Hòa cần có những bước đi đột phá hơn, tư duy mới hơn và cách làm sáng tạo hơn để tạo dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt.

Lợi thế tài nguyên thiên nhiên chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được chuyển hóa thành các sản phẩm du lịch đặc sắc, dịch vụ chất lượng cao, môi trường đầu tư thông thoáng, nguồn nhân lực chuyên nghiệp và một hệ sinh thái du lịch được quản trị hiệu quả”, ông Nguyễn Long Biên nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, ông Nguyễn Long Biên đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận sâu vào các nhóm vấn đề trọng tâm, như Định hướng phát triển hệ sinh thái du lịch theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; Phát triển kinh tế đêm và các khu dịch vụ, vui chơi giải trí quy mô lớn; Hình thành công trình biểu tượng và sản phẩm mang tính nhận diện của tỉnh; Phát triển du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, du lịch nông nghiệp gắn với sinh kế người dân.

Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, kinh doanh và quảng bá du lịch; Xây dựng và định vị thương hiệu du lịch Khánh Hòa trên thị trường quốc tế; Thu hút các nhà đầu tư chiến lược và tập đoàn du lịch hàng đầu; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp du lịch địa phương…

Phát biểu tại Hội thảo, bà Thái Thị Lệ Hằng - Giám đốc Sở VHTTDL thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những thành tựu, du lịch Khánh Hòa đang bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập cần quan tâm, khắc phục trong quá trình triển khai Chiến lược phát triển du lịch.

Đáng chú ý như: Chưa hình thành mô hình quản trị điểm đến chuyên nghiệp; Chưa có cơ chế thành lập Quỹ xúc tiến phát triển du lịch cấp tỉnh; Thiếu các công trình biểu tượng và sản phẩm du lịch đặc sắc có sức lan tỏa, nhất là trong lĩnh vực kinh tế đêm, văn hóa, MICE và du lịch tàu biển.

Bên cạnh đó, Du lịch cộng đồng chưa có mô hình tiêu biểu có khả năng nhân rộng; Hạ tầng phục vụ du lịch tàu biển còn bất cập; Chất lượng dịch vụ tại Cảng Hàng không quốc tế Cam Ranh vào các thời điểm cao điểm cần tiếp tục được nâng cao...

Cần một điểm nhấn cho du lịch Khánh Hòa

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe một số tham luận và tập trung thảo luận một số vấn đề liên quan đến Xây dựng công trình biểu tượng tạo thương hiệu cho ngành du lịch; việc xây dựng và khai thác kinh tế đêm như không gian tăng trưởng mới; kiến tạo mô hình du lịch cộng đồng gắn với xu hướng trải nghiệm xanh; chuyển đổi số du lịch; xây dựng thương hiệu ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phục vụ xúc tiến quảng bá…

Với tham luận “Xây dựng công trình biểu tượng - Động lực nâng tầm thương hiệu du lịch Khánh Hòa”, TS.KTS Phạm Phú Cường - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP. Hồ Chí Minh cho rằng, Khánh Hòa có nhiều điểm đến có sức hút nhưng vẫn chủ yếu tạo giá trị theo từng nhóm riêng lẻ. Mỗi điểm đến có thế mạnh nhất định song chưa hình thành rõ một biểu tượng tổng hợp có khả năng đại diện cho hình ảnh du lịch Khánh Hòa ở tầm chiến lược.

Ông Phạm Phú Cường đề xuất, về lâu dài, Khánh Hòa cần nghiên cứu, xây dựng công trình kiến trúc đủ lớn để trở thành biểu tượng, thương hiệu cho du lịch Khánh Hòa. Ông Cường đưa ra một số gợi ý như Trung tâm biểu diễn - quảng trường lễ hội biển; Bảo tàng hoặc trung tâm trải nghiệm đại dương; Trung tâm di sản văn hóa Chămpa…

Trong khi đó, với tham luận “Khai thác kinh tế đêm - Không gian tăng trưởng mới của du lịch Khánh Hòa”,  PGS. TS Nguyễn Quyết Thắng  - Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh chỉ ra những hạn chế của du lịch đêm tại Khánh Hòa.

Theo ông Thắng, Khánh Hòa có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế đêm; tuy nhiên, thực tế cho thấy sự phát triển kinh tế đêm ở Khánh Hòa hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên các hoạt động dịch vụ truyền thống, chưa khai thác hiệu quả các lợi thế đặc thù về biển đảo, văn hóa và không gian đô thị ven biển...

Vì vậy, PGS.TS Nguyễn Quyết Thắng cho rằng, Khánh Hòa cần chuyển từ tư duy phát triển các hoạt động đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm đồng bộ, trong đó du lịch giữ vai trò trung tâm, đồng thời có sự tham gia của văn hóa, thương mại, công nghiệp sáng tạo, công nghệ số, giao thông, dịch vụ công cộng và cộng đồng địa phương để kinh tế đêm thực sự đem lại hiểu quả và phát triển bền vững.

Về không gian phát triển, cần ưu tiên hình thành các cụm kinh tế đêm trọng điểm tại Nha Trang, khu vực Bắc bán đảo Cam Ranh, Bãi Dài, Vân Phong và các đảo du lịch trọng điểm; đồng thời phát triển các sản phẩm đặc thù gắn với biển, văn hóa địa phương và các xu hướng tiêu dùng mới của du khách.

Trên cơ sở đó, từng bước xây dựng Khánh Hòa trở thành điểm đến có khả năng cung cấp các trải nghiệm du lịch liên tục 24 giờ, qua đó khẳng định vị thế là trung tâm du lịch biển quốc tế của Việt Nam và khu vực.

Có thể nói, việc sáp nhập với tỉnh Ninh Thuận đang mở ra cho Khánh Hòa một không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên, biển đảo, di tích lịch sử, văn hóa cũng như du lịch cộng đồng, nông nghiệp, nông thôn.

Tuy nhiên, để du lịch thực sự trở thành trụ cột, ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực thúc đẩy các ngành, lĩnh vực khác cùng phát triển, ngành du lịch địa phương cần có một tầm nhìn, chiến lược phát triển dài hạn, xây dựng được những công trình biểu tượng, thương hiệu du lịch để định vị ngành du lịch của địa phương trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Để làm được điều đó, du lịch Khánh Hòa cần tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; phát triển sản phẩm gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ, chuyển đổi số, xúc tiến quảng bá và  phát triển nguồn nhân lực; nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm thu hút và kéo dài thời gian lưu trú của du khách trên cơ sở xây dựng thương hiệu du lịch hiện đại, giàu bản sắc.