Ghé thăm 8 tọa độ ẩm thực lâu đời tại Thiên Tân, du khách Việt ngỡ như ở phố cổ Hà Nội

VHO - Linh hồn ẩm thực Thiên Tân (Trung Quốc) chưa bao giờ nằm ở những quán "hot trend" đèn neon rực rỡ. Nó lặng lẽ trú ngụ trong những con hẻm cũ kỹ của khu phố cổ, sau cánh cửa gỗ bạc màu của các tiệm ăn đã mở bán suốt vài chục, thậm chí vài trăm năm.

Không bảng hiệu cầu kỳ, không chiến dịch quảng cáo, các lão tự hiệu (thương hiệu lâu đời) Thiên Tân giữ chân thực khách bằng đúng một thứ: Vị ngon được trao truyền từ đời ông sang đời cháu.

Nếu Hà Nội có phở gánh sớm tinh mơ trên phố Bát Đàn, Sài Gòn có hủ tiếu gõ leng keng đêm khuya, thì Thiên Tân cũng có cả một bản đồ ẩm thực vỉa hè được người dân địa phương "cất kỹ".

Dưới đây là 8 địa chỉ mà dân Thiên Tân chính hiệu vẫn lui tới mỗi tuần, đi hết chừng đó mới dám nói mình đã chạm tới hồn vị Tân Môn.

1. Bánh đa nồi Đại Phúc Lai (Chi nhánh Tây Bắc Giác)

Được ví như "đỉnh lưu" của bữa sáng Thiên Tân, Đại Phúc Lai là tiệm ăn di sản văn hóa phi vật thể với lịch sử gần 300 năm. Từ khi trời chưa sáng, dòng người xếp hàng đã nối dài để chờ đợi một bát "Gà Ba Thái" (Goubaxai).

Món ăn được chế biến từ bánh đa làm bằng bột đậu xanh thái sợi, nhúng trong nước xốt chay đậm đà, phủ thêm lớp xốt mè, đậu phụ nhồi, tỏi băm, rau mùi và dầu ớt.

Cách thưởng thức này có nét tương đồng với món bánh đúc nóng hay bánh canh của Việt Nam - sự hòa quyện giữa độ mềm mượt của bột và độ sánh quyện của nước dùng, tạo nên một nghi thức khởi đầu ngày mới không thể thiếu của người dân địa phương.

Sợi bánh mềm mà không nát, nước cốt dày vị, cắn một miếng là cả mùi đậu rang lẫn hương xốt ùa lên. Ăn kèm quẩy nóng hoặc juan quan (cuốn chiên), đó là nghi thức bữa sáng đã ngấm vào máu người Thiên Tân - một kiểu "phở sáng" của riêng họ.

2. Bánh rán Nhĩ Đóa Nhãn (Chi nhánh phố Cố Y)

Tên quán dịch nôm na là "lỗ tai", bắt nguồn từ con hẻm nhỏ xíu nơi tiệm khai trương cách đây hơn trăm năm. Là một trong "Thiên Tân tam tuyệt" (ba món ngon nhất Thiên Tân), bánh rán Nhĩ Đóa Nhãn mang hương vị trăm năm không đổi.

Bánh chiên ở đây là tuyệt phẩm của ẩm thực đường phố Tân Môn. Vỏ nếp chiên giòn rụm bên ngoài, dẻo quánh bên trong, không hề dính răng. Nhân đậu đỏ xay nhuyễn ngọt thanh, phảng phất hương hoa quế.

Cảm giác ăn nóng khi vừa ra chảo gợi nhớ tới chiếc bánh rán đường vỉa hè Hà Nội, cũng kiểu vỏ giòn nhân ngọt, nhưng ở đây vị quế làm tổng thể nhẹ và thanh hơn. Giá mỗi chiếc bánh chỉ khoảng 3 tệ, dân địa phương đi dạo phố Cổ Y thường mua hai chiếc cầm tay, vừa đi vừa cắn.

3. Bánh bao chay Thạch Đầu Môn Khảm (Chi nhánh phố thực phẩm Nam Thị)

Tiệm bánh bao chay khởi nghiệp từ đời Càn Long, lấy tên từ phiến đá chắn nước trước cửa hàng. Khẩu vị thuần chay nhưng không hề nhạt nhòa: nhân thập cẩm gồm mộc nhĩ, nấm hương, đậu hũ ky, miến và cà rốt thái sợi, hòa quyện thành vị ngọt hậu tự nhiên. Vỏ bánh xốp, dai vừa phải, cắn vào là cả tổ hợp rau củ tươm nước.

Người ăn chay ở Hà Nội hẳn sẽ thấy thân quen, cùng tinh thần "rau củ thay thịt" nhưng cách nêm nếm tiết chế hơn, không lệ thuộc vào nước tương đậm. Ăn kèm một bát đậu hũ nóng kiểu Bắc Trung Quốc là combo ấm bụng cho ngày se lạnh.

4. Nhà hàng Hồng Kỳ (Chi nhánh đường Hoàng Hà)

Khai trương từ năm 1925, đây là địa chỉ giữ gìn nguyên bản nhất tinh thần Tân thái - ẩm thực truyền thống Thiên Tân. Tăng Bằng Lý Ngư (cá chép chiên giòn nguyên vảy) là món đặc trưng nổi bật, nên gọi ngay khi vào quán.

Đây là món cá tươi để nguyên vảy chiên đến độ giòn tan, rưới sốt chua ngọt sôi sùng sục, khi đưa lên bàn còn xèo xèo. Vảy cá giòn rụm, thịt cá ngọt mềm, nước sốt chua thanh kích vị.

Ngoài ra, còn có Đốc Diện Cân (mì căn om), Tân Môn Toàn Bạo, đuôi bò sốt vang đều là những món do các đầu bếp lão thành truyền lại. Đây là nơi người Thiên Tân chọn đãi khách phương xa khi muốn phô diễn chiều sâu ẩm thực quê mình.

5. Bánh bao Nhị Cô (Chi nhánh phố Cổ Lâu Đông)

Không bao bì lộng lẫy, không slogan kêu vang, chỉ có vỏ mỏng nhân đầy. Bánh bao thịt heo hành lá nóng hổi nước thịt, nhân tam tiên giấu nguyên con tôm tươi. Từng chiếc được gói tay với những nếp gấp đều tăm tắp, hấp đến đâu bán đến đó.

Combo quen thuộc của dân địa phương: vài chiếc bánh bao, một bát đậu hũ nóng đẫm tương, kèm đĩa rau trộn nhỏ, tất cả gói gọn trong khoảng mười mấy tệ. Tinh thần ăn sáng kiểu này gần với cách người Sài Gòn ghé quán cơm tấm vỉa hè quen mặt: nhanh, no, vừa túi tiền và không bao giờ "lừa khách".

6. Bánh nướng Minh Thuận Trai (Chi nhánh đường Trung Sơn)

Bí quyết nằm ở khâu rưới dầu mè nóng lên bột để tạo lớp vỏ bong từng tầng, cắn một miếng là vụn rơi đầy tay. Hương vị đa dạng đến chóng mặt: nhân đậu đỏ mịn, sơn tra chua thanh, bò cà ri đậm đà, vừng đường ngọt thơm.

Người Thiên Tân thường mua về ăn kèm cháo loãng, chấm sữa đậu nành, hoặc kẹp thịt bò sốt tương, cách dùng linh hoạt gợi nhớ đến chiếc bánh mì Việt Nam: tự nó đã ngon, mà kẹp thêm gì cũng hợp. Tương truyền nghệ sĩ Kinh kịch Mai Lan Phương khi xưa cũng nhờ người đến đây mua mang về.

7. Nhà hàng Đồng Phát Hào (Chi nhánh đường Phục Hưng)

Đây là quán Hồi giáo lâu năm với khẩu phần khổng lồ, hương vị truyền thống và giá cả dễ chịu. Món Thủy Bạo Đỗ (lòng bò trần) giòn sần sật chấm tương vừng béo ngậy; đuôi bò om nhừ tan trong miệng, đậm vị tương; đậu hũ Bát Trân chất đầy hải sản, măng và đậu phụ, cả đĩa óng ánh nước sốt.

Không có khái niệm "trang trí đẹp mắt", chỉ có những món chắc nịch và thật thà. Đến muộn là phải xếp hàng - một dấu hiệu chân thành nhất cho chất lượng quán ăn ở bất cứ đâu, từ Thiên Tân đến phố cổ Hà Nội.

8. Bánh quẩy xoắn Quế Phát Tường Thập Bát Nhai (Tổng cửa hàng đường Đại Cô Nam)

Khác với hình dung thông thường về quẩy xoắn cứng và khô, bánh ở đây giòn xốp đến độ vụn rơi lả tả khi cắn. Loại nhân thập cẩm kinh điển ôm trọn óc chó, hạt dưa, vừng, bí đỏ sấy ngọt mặn đan xen, càng nhai càng dậy mùi.

Đây là món quà Tết, quà biếu được dân Thiên Tân chọn mặc định cho dịp lễ, tương tự cách người Hà Nội chọn ô mai Hàng Đường, hay người Sài Gòn mang bánh pía Sóc Trăng đi biếu.

Tám địa chỉ kể trên không phải là danh sách "phải check-in để chụp ảnh sống ảo". Đó là tấm bản đồ vị giác mà người Thiên Tân vẫn dùng hằng ngày - nơi một bát bánh đa buổi sáng hay một chiếc bánh chiên Nhĩ Đóa Nhãn mua vội cũng đủ kể lại lịch sử ba thế kỷ của thành phố cảng này. Du khách ghé Thiên Tân, nếu muốn hiểu thật sự thay vì chỉ "đi qua", hãy bắt đầu từ những con hẻm có hàng người xếp dài lúc sáng sớm.