Du lịch xanh: Đà Nẵng tìm lời giải cho bài toán phát triển bền vững

VHO - Kiểm soát sức chứa điểm đến, giảm rác thải nhựa, tiết kiệm năng lượng và phát triển sản phẩm gắn với văn hóa bản địa... là những giải pháp được Đà Nẵng tập trung nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong du lịch.

Chiều 14.10, Sở VHTTDL TP. Đà Nẵng tổ chức Hội nghị “Du lịch xanh Đà Nẵng - Xu hướng và giải pháp phát triển bền vững”, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, chuyên gia, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.

Hội nghị là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, kết nối giải pháp nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch xanh thành những hành động thiết thực, từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch bền vững tại Đà Nẵng.

Chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu tất yếu

Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Quang Dũng, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh, du lịch xanh không còn là lựa chọn mang tính phong trào mà đã trở thành xu hướng tất yếu, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh của các điểm đến.

Theo ông Dũng, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu phát triển du lịch chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa và có giá trị gia tăng cao.

Nhu cầu của du khách cũng đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi này. Dẫn số liệu từ các khảo sát năm 2026 của Booking.com và Agoda, ông Dũng cho biết 85% du khách coi du lịch bền vững là yếu tố rất quan trọng, trong khi 35% mong muốn có thêm các tour và trải nghiệm bảo vệ môi trường, hỗ trợ cộng đồng địa phương.

Từ thực tiễn trong nước, một số mô hình đã cho thấy hiệu quả của hướng đi này, như giảm rác thải nhựa tại Hội An, kiểm soát rác thải trên đảo Cô Tô, phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn tại Tràng An, Tam Cốc - Bích Động và giới hạn lượng khách khám phá hang động tại Quảng Trị.

Để nhân rộng các mô hình, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cùng các cơ quan liên quan đang đề xuất những cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, tập trung vào tín dụng và thuế ưu đãi, phát triển hạ tầng, hỗ trợ chứng nhận nhãn xanh, đào tạo nhân lực và ưu tiên quảng bá các sản phẩm du lịch đáp ứng tiêu chí xanh.

Đối với Đà Nẵng, thành phố cần chú trọng kiểm soát sức chứa tại các khu vực nhạy cảm về sinh thái và các điểm di sản; mở rộng không gian du lịch về phía Tây, phát triển du lịch sinh thái cộng đồng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng, rác thải; đồng thời sớm hoàn thiện bộ tiêu chí du lịch xanh cho các lĩnh vực dịch vụ...

Theo ông Dũng, chuyển đổi xanh cần sự nhất quán trong quản lý nhà nước, sự kiên trì của doanh nghiệp và sự chung tay của cộng đồng để Đà Nẵng từng bước trở thành điểm đến xanh có chất lượng và sức cạnh tranh quốc tế.

Hoàn thiện tiêu chí, kết nối chuỗi sản phẩm du lịch xanh

Chia sẻ tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hoài An, Phó Giám đốc Sở VHTTDL TP. Đà Nẵng, cho biết sau khi hợp nhất, thành phố có không gian phát triển rộng lớn, hội tụ nguồn tài nguyên đa dạng từ đô thị, biển, di sản văn hóa đến làng nghề và hệ sinh thái miền núi.

Đây là lợi thế để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo vệ tài nguyên, môi trường và gìn giữ bản sắc địa phương.

Thời gian qua, Sở VHTTDL đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan triển khai nhiều hoạt động bảo vệ môi trường du lịch, từ tuyên truyền phân loại chất thải tại nguồn, thu gom rác tại các khu vực tập trung đông du khách đến các chương trình cộng đồng như “Clean Up Son Tra”, “Clean Up Danang - Go Green Stay Green”, lặn biển thu gom rác, bảo vệ san hô, đổi rác lấy cây xanh và trồng cây…

Theo bà Nguyễn Thị Hoài An, chuyển đổi xanh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn mà có thể được thực hiện từ các giải pháp phù hợp với điều kiện của từng đơn vị, như tiết kiệm điện, nước, giảm rác thải nhựa và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Với hơn 2.400 cơ sở lưu trú du lịch và hơn 67.000 phòng, lĩnh vực lưu trú được xác định là một trong những mắt xích quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của du lịch Đà Nẵng.

Trên cơ sở đó, Sở VHTTDL đã tham mưu UBND thành phố ban hành Bộ tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng - Da Nang Green Stay, tạo cơ sở khuyến khích các cơ sở lưu trú chủ động thực hành xanh, từng bước cải thiện hoạt động vận hành phù hợp với điều kiện thực tế.

Thời gian tới, ngành du lịch thành phố sẽ tăng cường kết nối cơ sở lưu trú với doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, nhà hàng, khu, điểm du lịch sinh thái, làng nghề và cộng đồng địa phương; khuyến khích đưa sản phẩm OCOP, nông sản và trải nghiệm văn hóa bản địa vào các chương trình phục vụ du khách. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm du lịch xanh có tính liên kết, gia tăng giá trị cho doanh nghiệp và cộng đồng.

Thành phố cũng định hướng khai thác lợi thế không gian du lịch phía Nam, với các địa bàn như Tam Kỳ, Phú Ninh, khu vực ven biển và xã đảo, để phát triển du lịch cộng đồng, làng nghề, sinh thái nông nghiệp và ẩm thực bản địa.

Việc phát triển sản phẩm sẽ gắn với bảo tồn cảnh quan, hệ sinh thái, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát huy vai trò chủ thể của người dân địa phương.

Từng bước nhân rộng mô hình du lịch xanh

Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi về yêu cầu bảo vệ môi trường trong hoạt động kinh doanh du lịch, giải pháp chuyển dịch năng lượng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và giảm phát thải tại cơ sở lưu trú, cũng như kinh nghiệm giảm rác thải nhựa từ thực hành tại cơ sở đến xây dựng điểm đến bền vững.

Các nội dung được thảo luận tập trung vào việc chuyển đổi xanh từ cam kết sang thực hành, trong đó cơ quan quản lý giữ vai trò tạo hành lang chính sách, doanh nghiệp là chủ thể triển khai, còn các tổ chức chuyên môn, chuyên gia và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ là lực lượng đồng hành.

Sau hội nghị, Sở VHTTDL TP. Đà Nẵng sẽ tiếp tục cụ thể hóa các đề xuất thành nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với thực tiễn.

Trọng tâm là phổ biến, hướng dẫn triển khai Bộ tiêu chí Da Nang Green Stay; tham mưu ban hành và áp dụng rộng rãi bộ tiêu chí xanh đối với khu, điểm du lịch trên địa bàn trong năm 2027; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm nhựa dùng một lần, quản lý chất thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Cùng với đó, thành phố sẽ tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và các tổ chức chuyên môn; lựa chọn, đánh giá những mô hình tiên phong để chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm du khách.

Thông qua các giải pháp đồng bộ, Đà Nẵng tiếp tục khẳng định hướng phát triển du lịch theo hướng xanh, có trách nhiệm và bền vững, trong đó bảo vệ môi trường không tách rời phát triển kinh tế du lịch mà trở thành một bộ phận trong năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Mục tiêu hướng đến không chỉ là một Đà Nẵng xanh hơn về môi trường, mà là một điểm đến xanh trong quản trị, xanh trong vận hành, xanh trong sản phẩm và xanh trong trải nghiệm, từng bước nâng cao vị thế của Đà Nẵng trên bản đồ du lịch quốc tế.