Xu hướng tìm lại giá trị truyền thống giữa làn sóng AI bùng nổ

VHO - Năm 2026, xu hướng quay về lối sống analog - hướng tới các giá trị truyền thống và trải nghiệm trực tiếp - đang dần hình thành, như một cách giảm bớt sự phụ thuộc ngày càng lớn vào thiết bị thông minh, trợ lý ảo và các chatbot AI.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo

Sự hiện diện ngày càng dày đặc của trí tuệ nhân tạo (AI) trong đời sống hàng ngày đang khiến không ít người cảm thấy quá tải, từ đó thôi thúc nhiều người tìm đến lối sống “chậm lại”.

Khác với các trào lưu “cai nghiện kỹ thuật số” mang tính nhất thời, lối sống analog hướng tới việc tái cấu trúc thói quen sinh hoạt, lao động và giải trí theo hướng giản dị, trực tiếp và ít phụ thuộc vào công nghệ hơn.

Đây được xem như một nỗ lực nhằm giành lại không gian cho suy nghĩ, cảm xúc và sự chủ động của con người trong kỷ nguyên AI tạo sinh.

Công ty thủ công mỹ nghệ Michael’s, với hơn 1.300 cửa hàng tại Bắc Mỹ, cho biết lượt tìm kiếm từ khóa “sở thích analog” trên website đã tăng tới 136% trong 6 tháng qua.

Doanh số các bộ dụng cụ thủ công có hướng dẫn cũng tăng 86% trong năm 2025, và dự kiến tiếp tục tăng thêm từ 30% đến 40% trong năm nay.

Shaughnessy Barker (25 tuổi) hiện sống tại Penticton, bang British Columbia (Canada). 

Giống như nhiều thanh thiếu niên trong thập niên 2010, Barker bước vào thế giới internet qua cộng đồng người hâm mộ trên Twitter của nhóm nhạc nam Anh One Direction. 

Tuy nhiên, theo thời gian, cô nhận ra rằng không gian mạng đã thay đổi. Mọi thứ giờ đây đều hướng tới việc kiếm tiền, những cảm giác vui vẻ, tự do ban đầu gần như không còn nữa.

Việc chuyển sang lối sống analog không hề khó khăn đối với Barker. Cô lớn lên bằng cách nghe đài và đĩa than, đồng thời sở hữu một bộ sưu tập băng cassette, DVD, VHS và đĩa than đồ sộ.

Barker cũng tổ chức các buổi tối thủ công và tiệc rượu không dùng công nghệ, viết ghi chú và đặt giới hạn thời gian sử dụng máy tính.

"Nếu muốn liên lạc với tôi, hãy gọi điện hoặc viết thư cho tôi", Barker đã nói với bạn bè như vậy.

Lối sống analog

Những người lựa chọn lối sống truyền thống cho biết họ ngày càng mệt mỏi với đa dạng tin tức không kiểm chứng trên mạng xã hội.

Các sản phẩm nội dung do AI tạo ra còn thiếu chiều sâu. Không ít người cũng bày tỏ sự băn khoăn khi các công cụ AI tạo sinh, như ChatGPT, đang dần đảm nhiệm những công việc vốn đòi hỏi sự suy nghĩ, sáng tạo và chủ động của con người.

“Những nội dung do AI tạo ra có thể khiến người dùng cảm thấy mệt mỏi, không chỉ vì cách tiếp nhận ngày càng dày đặc, mà còn bởi tính lặp lại và thiếu sự độc đáo,” Avriel Epps, nhà nghiên cứu AI và trợ lý giáo sư tại Đại học California, Riverside, nhận định.

Và với nhà nghiên cứu Avriel Epps, bà cho biết đã ngừng sử dụng bộ ứng dụng của Google và dành trọn các ngày Chủ nhật không màn hình như một cách chủ động thiết lập lại ranh giới giữa công nghệ và đời sống cá nhân.

Điều này không đồng nghĩa với việc từ bỏ hoàn toàn công nghệ. Những người theo đuổi lối sống analog cũng không phải là những người từ chối công nghệ. 

Với nhiều người, đó chỉ là sự điều chỉnh có chọn lọc trong thói quen hàng ngày: thay Spotify và các thuật toán phát nhạc ngẫu nhiên qua AI bằng một chiếc iPod.

Thay vì chụp hàng trăm bức ảnh kỹ thuật số giống nhau, họ chọn chậm lại để chụp một tấm ảnh phim có thể cầm nắm trên tay. Ngay cả những thay đổi nhỏ, như sử dụng một chiếc đồng hồ báo thức vật lý, cũng đủ mang lại cảm giác nhẹ nhõm và tự do hơn.