Xác định 22 ngành đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ về điện hạt nhân

VHO - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Chuẩn chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân, xác định 22 ngành thuộc nhóm cốt lõi và phụ trợ - liên ngành; đồng thời tăng yêu cầu về thực hành, mô phỏng và ứng dụng công nghệ số.

Đào tạo nhân lực điện hạt nhân theo hướng liên ngành

Theo Quyết định số 2888/QĐ-BGDĐT, việc đào tạo nhân lực trình độ cao về điện hạt nhân được tiếp cận theo hướng liên ngành, với sự tham gia  của nhiều lĩnh vực chuyên môn.

Chuẩn xác định 22 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, gồm 7 ngành cốt lõi và 15 ngành phụ trợ - liên ngành. Nhóm ngành cốt lõi gồm: Vật lý nguyên tử và hạt nhân, kỹ thuật hạt nhân, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật nhiệt, kỹ thuật năng lượng, kỹ thuật điện, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.

Các ngành phụ trợ - liên ngành thuộc nhiều lĩnh vực như cơ khí, cơ điện tử, môi trường, vật liệu, xây dựng, hóa học, địa chất và quản lý năng lượng. Các ngành Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu cũng được đưa vào danh mục.

Việc phân nhóm căn cứ vào mức độ gắn kết trực tiếp của nền tảng đào tạo với các quá trình vật lý, hệ thống công nghệ chính cùng chức năng vận hành và an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

Người tốt nghiệp được cấp bằng theo ngành đào tạo tương ứng; phụ lục văn bằng có thể ghi chú “Điện hạt nhân” hoặc nội dung tương đương.

Chuẩn xác định ba định hướng chuyên sâu gồm: Công nghệ và hệ thống năng lượng điện hạt nhân; An toàn, an ninh và quản lý hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh.

Theo đó, chương trình không chỉ tập trung vào các nội dung chuyên môn truyền thống như vật lý và công nghệ lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt, hệ thống năng lượng, kỹ thuật điện, điều khiển - tự động hóa, an toàn và an ninh hạt nhân mà còn tích hợp các lĩnh vực công nghệ mới.

Đối với định hướng kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh, chương trình kết hợp kiến thức kỹ thuật hạt nhân với khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, điều khiển - tự động hóa, mô phỏng tính toán và hạ tầng kỹ thuật thông minh.

Công cụ số, mô phỏng, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được tích hợp phù hợp với từng định hướng đào tạo, đồng thời phải bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và khả năng kiểm chứng kết quả.

Tăng thực hành, mở rộng dùng chung phòng thí nghiệm

Chuẩn yêu cầu chương trình xác định cụ thể khối lượng thực hành, thí nghiệm, mô phỏng, thực tập hoặc nghiên cứu phù hợp với ngành và định hướng đào tạo.

Các học phần về vật lý lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt và hệ thống năng lượng phải có nội dung thực hành, thí nghiệm chuyên ngành hoặc mô hình mô phỏng lò phản ứng; đồng thời bảo đảm yêu cầu thực hành về điện và tự động hóa.

Đối với chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng, phương pháp đào tạo chú trọng giải quyết vấn đề, thực hiện dự án và xử lý tình huống chuyên môn gắn với mô phỏng, thực hành. Chương trình thạc sĩ định hướng nghiên cứu và tiến sĩ tập trung phát triển năng lực nghiên cứu độc lập; đào tạo tiến sĩ phải gắn với nhóm nghiên cứu và nhiệm vụ khoa học, công nghệ.

Cơ sở đào tạo có thể đáp ứng điều kiện thực hành bằng nhiều hình thức như sở hữu trực tiếp; dùng chung trong cơ sở đào tạo; hợp tác với viện, doanh nghiệp hoặc cơ sở khác; sử dụng hạ tầng số, điện toán đám mây và phần mềm từ xa.

Đối với nguồn, thiết bị bức xạ, việc sử dụng phải tuân thủ quy định hiện hành. Mỗi hình thức đáp ứng điều kiện thực hành đều phải có minh chứng phù hợp.

Chuẩn cũng đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên và nhân lực hỗ trợ, trong đó chú trọng chuyên môn phù hợp với từng định hướng đào tạo, kinh nghiệm nghiên cứu và khả năng tham gia hoạt động đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực điện hạt nhân.

Các cơ sở đào tạo được khuyến khích tăng cường hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), cơ sở nghiên cứu, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức quốc tế có uy tín trong đào tạo, nghiên cứu.

Đối với chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân đã được ban hành trước ngày Quyết định có hiệu lực, cơ sở đào tạo phải rà soát, điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chí của Chuẩn trong thời hạn 36 tháng.