“Vượt nắng thắng mưa”, vượt mốc 3.000km đường cao tốc

VHO - Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 8.1.2026, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng Nguyễn Trí Đức cho biết, đến hết năm 2025, Việt Nam đã hoàn thành đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km tuyến chính cao tốc, cùng 458km nút giao và đường dẫn, tổng cộng 3.803km, vượt chỉ tiêu 3.000km mà Chính phủ đề ra.

 Theo ông Nguyễn Trí Đức, với tinh thần “vượt nắng thắng mưa, không thua bão gió”, mục tiêu 3.000km đường cao tốc đặt ra đầu nhiệm kỳ 2020–2025 đã không chỉ hoàn thành mà còn vượt kế hoạch. Đây là kết quả của một quá trình chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ và liên tục từ Trung ương đến địa phương.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược, trong đó tập trung đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa và kết nối vùng, đặc biệt là tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau. Giai đoạn 2021–2025, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã dành nguồn lực rất lớn cho phát triển hạ tầng giao thông trên cả năm lĩnh vực gồm đường bộ, hàng không, đường sắt, hàng hải và đường thủy nội địa, đồng thời ban hành đồng bộ các nghị quyết, chương trình hành động để hiện thực hóa mục tiêu 3.000km cao tốc.

Thực tế đến năm 2020, cả nước mới có 1.163km đường cao tốc, đồng nghĩa trong vòng 5 năm phải hoàn thành thêm tối thiểu 1.837km. Đây là thách thức rất lớn trong bối cảnh còn nhiều điểm nghẽn về thể chế, công tác chuẩn bị đầu tư kéo dài, khó khăn về nguồn vật liệu và chậm giải phóng mặt bằng. Để tháo gỡ, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù như triển khai đồng thời các công việc, giao địa phương làm cơ quan chủ quản, chỉ định thầu, giao mỏ trực tiếp cho nhà thầu, nâng công suất mỏ…

Do các dự án liên quan tới nhiều bộ, ngành và địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải do Thủ tướng làm Trưởng ban, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương làm thành viên. Ban Chỉ đạo họp giao ban định kỳ, yêu cầu các địa phương thành lập Ban Chỉ đạo do người đứng đầu làm Trưởng ban, giao nhiệm vụ cụ thể, tập trung tháo gỡ vướng mắc, nhất là về giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng; kịp thời biểu dương đơn vị làm tốt, kiểm điểm đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ.

Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ thành lập 7 Đoàn công tác do các Phó Thủ tướng làm Trưởng đoàn trực tiếp kiểm tra hiện trường, tháo gỡ khó khăn, đôn đốc tiến độ, đồng thời phát động phong trào “500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc”. Đây vừa là mệnh lệnh từ người đứng đầu Chính phủ, vừa là nguồn động viên mạnh mẽ để các chủ đầu tư, nhà thầu tổ chức thi công với quyết tâm cao nhất.

Đối với tình trạng khan hiếm vật liệu khu vực phía Nam, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nhiều lần trực tiếp kiểm tra hiện trường, làm việc với địa phương để chỉ đạo tháo gỡ và hướng dẫn cụ thể.

Nhờ sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương, hầu hết các khó khăn, vướng mắc từng bước được tháo gỡ, tạo tiền đề quan trọng để các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Trong 5 năm nhiệm kỳ 2021–2025, đã hoàn thành, thông xe 2.182km đường cao tốc. Tính đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc và 458km nút giao, đường dẫn, tổng cộng 3.803km, vượt mục tiêu 3.000km. Đặc biệt, tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau đã cơ bản hoàn thành, thông xe kỹ thuật toàn tuyến theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Từ thực tiễn triển khai, đại diện Bộ Xây dựng cho rằng có thể rút ra những bài học lớn về ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm, hoàn thiện thể chế để tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc tổ chức chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, nêu cao trách nhiệm cá nhân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, cùng với phong trào thi đua sôi nổi đã tạo nên khí thế “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”.

Bên cạnh đó, việc tổ chức thi công “3 ca 4 kíp”, ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng suất, rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí, đồng thời tạo sự đồng thuận của người dân trong giải phóng mặt bằng, được xem là những yếu tố quan trọng làm nên thành công.

Từ kết quả đã đạt được, Bộ Xây dựng bày tỏ tin tưởng, khi thể chế tiếp tục được khơi thông, cơ chế chính sách linh hoạt, nguồn lực huy động đúng hướng, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và phong trào thi đua yêu nước được phát huy, các dự án hạ tầng giao thông lớn sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần thực hiện thắng lợi ba đột phá chiến lược mà Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.