Ước tính 1.500 tỉ đồng mua iPhone trong một ngày: Sức mua hay cơn sốt sở hữu?

VHO - Hàng chục nghìn chiếc iPhone 18 Pro và Pro Max được giao trong ngày đầu mở bán, với doanh thu được các hệ thống bán lẻ ước tính vượt 1.500 tỉ đồng. Con số gây choáng ấy phản ánh sức mạnh thị trường, hay cho thấy một cuộc đua sở hữu đang ngày càng nóng?

Hàng chục nghìn điện thoại được giao trong ngày đầu

Ngày 18.9, iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max chính thức đến tay người dùng Việt Nam. Đây là lần đầu Việt Nam nằm trong nhóm hơn 60 thị trường mở bán sản phẩm mới ngay trong đợt đầu.

Các chuỗi bán lẻ đồng loạt tổ chức giao máy từ sáng sớm. TopZone cho biết đã giao gần 20.000 thiết bị; CellphoneS ghi nhận hơn 8.000 máy và FPT Shop khoảng 3.000 máy. Chỉ riêng ba hệ thống này, lượng hàng giao trong ngày đầu đã vượt 30.000 chiếc.

Giá niêm yết khởi điểm của iPhone 18 Pro là 38,99 triệu đồng, trong khi iPhone 18 Pro Max bắt đầu từ 41,99 triệu đồng. Từ lượng máy được giao và cơ cấu phiên bản, các chuỗi bán lẻ ước tính người Việt đã chi hơn 1.500 tỉ đồng trong ngày mở bán. Đây là ước tính của hệ thống phân phối, chưa phải số liệu đã kiểm toán hoặc doanh thu chính thức do Apple công bố.

Các nhà bán lẻ cũng ghi nhận khoảng 300.000 lượt đăng ký hoặc đặt trước. Tuy nhiên, con số này không đồng nghĩa có 300.000 người đã mua máy. Một khách hàng có thể đăng ký tại nhiều hệ thống, một phần đơn hàng có thể bị hủy, thay đổi phiên bản hoặc không hoàn tất thanh toán.

Dù vậy, lượng máy được giao và không khí mua sắm trong ngày đầu vẫn cho thấy Việt Nam đã trở thành thị trường đáng kể đối với các thiết bị công nghệ cao cấp. Từ vị trí thường phải chờ hàng xách tay, người dùng trong nước nay có thể mua sản phẩm chính hãng gần như cùng thời điểm với những thị trường lớn.

Một thị trường trưởng thành hơn

Việc Việt Nam có mặt trong đợt mở bán đầu mang nhiều ý nghĩa hơn chuyện người dùng nhận điện thoại sớm.

Khi hàng chính hãng được phân phối đồng thời, thị trường xách tay mất dần lợi thế về thời gian. Người mua được hưởng chế độ bảo hành rõ ràng, sản phẩm có nguồn gốc minh bạch, ngân sách có thêm nguồn thu từ hoạt động nhập khẩu và bán lẻ chính thức. Các doanh nghiệp trong nước cũng phải nâng năng lực đặt hàng, vận chuyển và tổ chức phân phối.

Sức mua cao còn phản ánh sự mở rộng của tầng lớp có thu nhập khá, nhu cầu sử dụng thiết bị tốt và vai trò ngày càng lớn của điện thoại trong công việc. Với nhiều người, một chiếc smartphone cao cấp là máy ảnh, ví điện tử, công cụ giao dịch, thiết bị sản xuất nội dung và văn phòng di động. Không thể mặc định mọi người mua điện thoại đắt tiền đều chạy theo hình thức.

Thị trường cũng được kích hoạt bởi chương trình thu cũ đổi mới, trả góp và ưu đãi thanh toán. Những công cụ này giúp chi phí được chia nhỏ, mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm.

Nhưng chính việc khoản chi được chia thành từng tháng có thể làm người dùng đánh giá thấp tổng giá trị phải trả. Một chiếc điện thoại hơn 40 triệu đồng khi biến thành khoản thanh toán hàng tháng dễ tạo cảm giác nhẹ hơn, dù nghĩa vụ tài chính không hề biến mất.

Bao nhiêu là nhu cầu, bao nhiêu là nỗi sợ bị chậm?

Một phần đáng kể sức hút của ngày mở bán nằm ở cảm giác sở hữu sớm. Khi thiết bị chưa phổ biến, người cầm nó có thêm giá trị nhận diện. Sự khan hiếm của một số màu sắc, dung lượng hoặc phiên bản càng làm tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội tăng lên.

Những dòng người chờ nhận máy, video mở hộp, bài đăng khoe thiết bị mới và bộ đếm đơn hàng tạo thành một chiến dịch truyền thông rất mạnh. Người chưa có nhu cầu rõ ràng vẫn có thể bị cuốn vào cảm giác rằng nếu không mua ngay, mình đang chậm lại phía sau.

Đây không phải vấn đề riêng của iPhone hay người tiêu dùng Việt Nam. Công nghệ cao cấp từ lâu đã vượt khỏi chức năng sử dụng để trở thành một phần của phong cách sống và nhận diện xã hội. Các hãng không chỉ bán cấu hình, họ bán hệ sinh thái, cảm xúc và vị thế của người sở hữu.

Câu hỏi quan trọng vì vậy không phải một chiếc điện thoại có đáng giá hơn 40 triệu đồng hay không. Giá trị phụ thuộc vào nhu cầu, thu nhập và tần suất sử dụng của mỗi người. Câu hỏi đúng hơn là người mua đang lựa chọn bằng nhu cầu thực tế hay bằng áp lực phải sở hữu sản phẩm mới nhất.

Nếu thiết bị cũ vẫn hoạt động tốt, những cải tiến của thế hệ mới có đủ lớn để biện minh cho chi phí nâng cấp? Khoản trả góp có ảnh hưởng đến quỹ dự phòng, chi tiêu thiết yếu hoặc những mục tiêu tài chính dài hạn? Sau vài ngày háo hức, sản phẩm mang lại giá trị sử dụng nào khác biệt?

Ở góc độ thị trường, doanh thu ngày đầu chỉ là phần nổi. Để đánh giá sức mua thực chất, cần nhìn thêm tỉ lệ đơn hàng hoàn tất, cơ cấu trả góp, lượng máy cũ được đổi, tỉ lệ hủy đơn và nhu cầu sau giai đoạn mở bán.

Một ngày ước tính 1.500 tỉ đồng cho thấy sức hấp dẫn rất lớn của thị trường Việt Nam. Đó là tín hiệu tích cực cho ngành bán lẻ công nghệ và quá trình chính thức hóa thị trường. Nhưng con số càng lớn càng khiến câu hỏi về văn hóa tiêu dùng trở nên cần thiết.

Công nghệ nên giúp con người làm việc tốt hơn, kết nối thuận tiện hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn. Nếu việc sở hữu thiết bị mới biến thành cuộc đua vị thế, người mua có thể không đơn thuần là trả tiền cho chiếc điện thoại, mà còn trả tiền cho nỗi sợ mình không còn ở phía trước.