Thành lập Trường Quốc học Huế (1896)

VHO - Ngày 23.10.1896, Trường Quốc học Huế được thành lập, trở thành một địa chỉ giáo dục có vị trí đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, gắn với nhiều thế hệ nhân tài và nhà cách mạng. Cùng ngày này qua các năm còn ghi dấu những sự kiện đáng chú ý về con đường Hồ Chí Minh trên biển, ngành điện lực, lịch sử đấu tranh vì hòa bình và thể thao thế giới.

Thành lập Trường Quốc học Huế

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Trường Quốc học Huế được thành lập theo dụ của vua Thành Thái ngày 23.10.1896. Đây là một trong những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu đời ở Việt Nam, gắn với quá trình tiếp nhận mô hình giáo dục mới vào cuối thế kỷ XIX.

Tư liệu lưu trữ cũng ghi nhận Nghị định của Toàn quyền Đông Dương về nhà trường được ban hành ngày 18.11.1896.

Trong những năm đầu, trường mang tên École Primaire Supérieure, thường gọi là Quốc học. Qua nhiều giai đoạn lịch sử, trường lần lượt đổi tên, trong đó có tên Trường Trung học Khải Định, trước khi trở lại tên Quốc học vào năm 1956.

Ngôi trường tại Huế gắn với thời niên thiếu và quá trình học tập của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong lịch sử Việt Nam. Ngày nay, Trường THPT chuyên Quốc học Huế tiếp tục là một địa chỉ giáo dục tiêu biểu của miền Trung.

Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố với quốc dân sau khi đi Pháp về

Theo tư liệu Văn kiện Đảng, ngày 23.10.1946, sau chuyến thăm Pháp kéo dài hơn bốn tháng, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời tuyên bố với quốc dân đồng bào. Người thông tin về những kết quả đạt được trong việc giới thiệu vấn đề Việt Nam với nhân dân Pháp và dư luận quốc tế, đồng thời nêu triển vọng tiếp tục đàm phán giữa hai chính phủ sau Tạm ước Việt - Pháp ngày 14.9.1946.

Trong bối cảnh quan hệ Việt - Pháp còn nhiều bất đồng, vấn đề độc lập và thống nhất lãnh thổ vẫn là trọng tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định Việt Nam là một nước thống nhất, độc lập; Nam Bộ không thể bị chia cắt khỏi Tổ quốc.

Lời tuyên bố thể hiện quyết tâm bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và khát vọng thống nhất đất nước. Người nhấn mạnh nỗi day dứt trước cảnh đồng bào miền Nam còn chịu đau khổ khi đất nước chưa thống nhất, thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và ý chí đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Mở đường Hồ Chí Minh trên biển

Theo Báo điện tử Chính phủ, ngày 23.10.1961, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn 759, tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân, với nhiệm vụ mở tuyến vận tải chiến lược trên biển để chi viện sức người, vũ khí và hàng hóa cho chiến trường miền Nam. Đây là dấu mốc quan trọng gắn với sự ra đời của đường Hồ Chí Minh trên biển.

Đêm 11.10.1962, chiếc tàu gỗ gắn máy đầu tiên của Đoàn bí mật rời bến K15, Đồ Sơn, Hải Phòng, chở hơn 30 tấn vũ khí vào bến Vàm Lũng, Cà Mau an toàn. Chuyến đi mở đầu hoạt động vận tải thực tế trên tuyến đường biển đặc biệt này.

Trong những năm kháng chiến, tuyến vận tải đã chuyển hơn 150.000 tấn vũ khí, trang bị cùng hàng chục nghìn lượt cán bộ ra chiến trường. Cùng với tuyến đường Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh trên biển góp phần bảo đảm chi viện cho miền Nam, tạo dấu ấn về ý chí, trí tuệ và sự sáng tạo trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

Hà Nội khởi công tượng đài “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”

Theo Báo Nhân Dân, ngày 23.10.2004, Hà Nội khởi công xây dựng tượng đài “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” tại vườn hoa Vạn Xuân, khu vực Hàng Đậu. Công trình nhằm tưởng niệm quân và dân Thủ đô đã chiến đấu, hy sinh trong 60 ngày đêm bảo vệ Hà Nội, mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc mùa đông năm 1946.

Mẫu tượng đài được lựa chọn sau cuộc thi sáng tác phát động từ giữa năm 2003, với 20 phác thảo tham dự. Nhóm tác giả Vũ Đại Bình và Mai Văn Kế được chọn thực hiện tác phẩm, khắc họa tinh thần chiến đấu kiên cường của người Hà Nội trong những ngày đầu kháng chiến.

Sau khoảng 90 ngày thi công, tượng đài được khánh thành ngày 22.12.2004, nhân kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Công trình trở thành một dấu mốc tưởng niệm trong không gian đô thị Hà Nội, gợi nhắc tinh thần sẵn sàng hy sinh để bảo vệ độc lập, tự do và Thủ đô.

Khánh thành đường dây 500kV Bắc - Nam mạch 2

Ngày 23.10.2005, Tổng công ty Điện lực Việt Nam tổ chức khánh thành đường dây 500kV Bắc - Nam mạch 2, nối Phú Lâm với Thường Tín, cùng các trạm biến áp 500kV Nho Quan và Thường Tín. Công trình được đưa vào vận hành trong bối cảnh nhu cầu truyền tải điện giữa hai miền ngày càng tăng.

Tuyến đường dây dài khoảng 1.600km, đi qua 21 tỉnh, thành phố và kết nối với sáu trạm biến áp 500kV. Hệ thống bổ sung năng lực truyền tải, tăng khả năng hỗ trợ điện giữa các vùng, đặc biệt khi miền Bắc thiếu điện vào mùa khô.

Nhiều khâu thiết kế, giám sát và thi công mạch 2 do đội ngũ kỹ sư Việt Nam đảm nhiệm. Việc hoàn thành công trình đánh dấu bước tiến về năng lực xây dựng các dự án điện quy mô lớn, góp phần nâng cao độ an toàn và độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia.

Nhà hoạt động phản chiến Tom Hayden qua đời

Tom Hayden, nhà hoạt động chính trị Mỹ nổi tiếng với phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam, qua đời ngày 23.10.2016 tại Santa Monica, California, hưởng thọ 76 tuổi. Ông sinh ngày 11.12.1939 tại Detroit, bang Michigan, và là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào phản chiến Mỹ trong thập niên 1960.

Hayden tham gia các hoạt động phản đối chiến tranh và trở thành một trong những bị cáo trong vụ án Chicago Seven, liên quan đến những cuộc biểu tình tại Đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ năm 1968. Sau đó, ông bước vào chính trường, giữ chức nghị sĩ cơ quan lập pháp bang California trong gần hai thập kỷ.

Sự nghiệp của Hayden gắn với nỗ lực phản đối sự can dự quân sự của Mỹ tại Việt Nam. Ông cũng vận động về các vấn đề xã hội, môi trường và giáo dục. Cái chết của ông khép lại cuộc đời một nhân vật có ảnh hưởng trong phong trào phản chiến Mỹ thế kỷ XX.

Ngày sinh “Vua bóng đá” Pelé

Pelé, tên đầy đủ Edson Arantes do Nascimento, sinh ngày 23.10.1940 tại Três Corações, bang Minas Gerais, Brazil. Từ tuổi thiếu niên, ông đã bộc lộ tài năng bóng đá nổi bật và sớm trở thành ngôi sao của Santos, trước khi được biết đến trên toàn thế giới nhờ những thành tích cùng đội tuyển quốc gia Brazil.

Pelé là cầu thủ duy nhất từng ba lần vô địch World Cup với tư cách cầu thủ, cùng đội tuyển Brazil đăng quang các năm 1958, 1962 và 1970. Khả năng ghi bàn, kỹ thuật cá nhân và tầm ảnh hưởng của ông góp phần đưa bóng đá Brazil trở thành một biểu tượng thể thao toàn cầu.

Sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu, Pelé tiếp tục được nhắc đến như một trong những nhân vật có sức ảnh hưởng lớn nhất lịch sử bóng đá. Ông qua đời ngày 29.12.2022, ở tuổi 82. Di sản của Pelé không chỉ nằm ở những danh hiệu mà còn ở vai trò đưa hình ảnh bóng đá Brazil đến với công chúng khắp thế giới.