Thái Lan: Gần 9 triệu việc làm bị ảnh hưởng bởi GenAI

VHO - Theo ước tính mới nhất của Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia Thái Lan (NESDC), khoảng 8,7 triệu lao động, tức 21,8% lực lượng lao động, có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi làn sóng do trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) mang lại.

 Dữ liệu được NESDC công bố trong cuộc họp báo về tình hình xã hội Thái Lan quý I.2026. Cơ quan này sử dụng mô hình đánh giá rủi ro nghề nghiệp đối với GenAI do nhóm nghiên cứu của Gmyrek và cộng sự phát triển năm 2025, kết hợp với dữ liệu từ Khảo sát lực lượng lao động quý IV.2025.

Trong tổng số 40,1 triệu lao động của Thái Lan, gần 9 triệu người được xác định có nguy cơ chịu tác động từ AI.

Ông Danucha Pichayanan, Tổng thư ký NESDC, cho biết việc một số ngành nghề bị ảnh hưởng bởi AI là điều không thể tránh khỏi.

Tuy nhiên, chính phủ Thái Lan đang triển khai nhiều chương trình nâng cao kỹ năng và đào tạo lại nhằm giúp người lao động thích nghi với môi trường việc làm mới.

Ông Danucha nhấn mạnh: “Các trường đại học cũng đã điều chỉnh chương trình giảng dạy để chuẩn bị cho sinh viên tốt nghiệp bước vào nền kinh tế dựa trên trí tuệ nhân tạo” .

Theo số liệu mới công bố, tỷ lệ thất nghiệp của Thái Lan trong quý I.2026 đạt 0,94% lực lượng lao động, tương đương khoảng 390.000 người, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, tổng số việc làm trong nền kinh tế vẫn tăng 4,6%, chủ yếu nhờ sự phục hồi của lĩnh vực nông nghiệp và tăng trưởng liên tục của các ngành phi nông nghiệp.

Ngành bán buôn và bán lẻ ghi nhận mức tăng việc làm mạnh nhất, tiếp theo là vận tải, kho bãi và lĩnh vực sản xuất. Tuy nhiên, thu nhập bình quân của người lao động lại giảm 0,6%, xuống còn 16.145 baht/người/tháng.

Bên cạnh áp lực việc làm, nợ hộ gia đình tại Thái Lan tiếp tục ở mức cao. Tính đến quý IV.2025, tổng nợ hộ gia đình tăng lên 16,4 nghìn tỷ baht, tương đương 86,7% GDP.

Dữ liệu từ Cục Tín dụng Quốc gia cho thấy các khoản vay cá nhân quá hạn trên 90 ngày đã lên tới 1,31 nghìn tỷ baht, chiếm 9,59% tổng dư nợ, tăng so với mức 9,45% của quý trước.

Ông Danucha nhận định gánh nặng nợ hộ gia đình phần lớn xuất phát từ xu hướng chi tiêu vượt khả năng kiểm soát của người dân hơn là do thiếu hụt tài chính thực sự.

Ông Danucha khuyến cáo người dân hạn chế vay nợ trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn, đồng thời cảnh báo sự phát triển của ngân hàng số và ngân hàng ảo có thể làm gia tăng nợ xấu nếu thiếu giám sát chặt chẽ.

Trong bối cảnh AI có thể thay thế nhiều công việc truyền thống, giới chuyên gia cho rằng Thái Lan cần hướng tới mô hình kinh tế linh hoạt hơn thay vì chỉ phụ thuộc vào các tập đoàn lớn.

Ông Charnwit Boonchuay, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Trí tuệ Nhân tạo Thái Lan, nhận định dự báo AI ảnh hưởng đến gần 9 triệu việc làm là hoàn toàn hợp lý và phù hợp với xu hướng toàn cầu, đặc biệt khi AI tác nhân ngày càng có khả năng tự động hóa các công việc lặp lại.

Theo ông, các doanh nghiệp lớn sẽ khó có thể tạo đủ việc làm mới để hấp thụ lượng lao động bị thay thế, trong khi các lĩnh vực truyền thống như sản xuất hay nông nghiệp cũng không còn khả năng mở rộng mạnh như trước.

Ông Charnwit cho rằng AI đang giúp giảm mạnh rào cản kinh doanh, cho phép các doanh nghiệp nhỏ với ít nhân sự vẫn tạo ra thu nhập cao. Ông đề xuất chính phủ hỗ trợ miễn phí hạ tầng AI để người dân dễ tiếp cận công nghệ và khởi nghiệp.

Theo ông Charnwit, thành công trong thời đại AI phụ thuộc nhiều vào khả năng thích nghi và học hỏi hơn là chuyên môn kỹ thuật sâu, trong khi lao động lớn tuổi có thể tận dụng kinh nghiệm để chuyển sang vai trò tư vấn hoặc đào tạo AI.