Siêu El Niño đang đến nhanh hơn dự kiến

VHO - Hiện tượng El Niño đang hình thành tại Thái Bình Dương nhanh hơn cả dự đoán, và khả năng sẽ phát triển thành một đợt El Niño mạnh chưa từng có, hay còn gọi là “Siêu El Niño” vào mùa thu hoặc mùa đông.

Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết, khoảng 2/3 khả năng cường độ cực đại của El Niño sẽ ở mức mạnh hoặc rất mạnh.

El Niño là một chu kỳ khí hậu tự nhiên xảy ra khi vùng biển nhiệt đới ở Thái Bình Dương ấm lên đủ mức để gây ra những thay đổi trong mô hình gió của khí quyển, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa ảnh hưởng đến thời tiết trên thế giới.

Hạn hán và các đợt nắng nóng có thể gia tăng ở một số khu vực, làm tăng nguy cơ cháy rừng và gây lo ngại về nguồn cung nước. Trong khi đó, những nơi khác phải đối mặt với mưa lớn và lũ lụt. Tác động lan rộng của El Niño có thể làm suy yếu mùa bão ở Đại Tây Dương. 

Ở quy mô lớn hơn, hiện tượng này còn khiến nhiệt độ toàn cầu, vốn đã tăng do biến đổi khí hậu, tiếp tục tăng mạnh hơn nữa. El Niño càng mạnh thì khả năng xảy ra những tác động này càng cao.

Khả năng xuất hiện “Siêu El Niño” gia tăng

El Niño thường xảy ra khoảng từ hai đến bảy năm một lần và kéo dài từ chín đến mười hai tháng. Cường độ của hiện tượng này được đo bằng mức độ nhiệt độ nước biển tăng cao hơn mức trung bình tại một vùng thuộc khu vực xích đạo của Thái Bình Dương, và thường đạt đỉnh vào mùa đông ở Bắc bán cầu.

Các điều kiện của El Niño yếu hình thành khi nhiệt độ nước biển tăng cao hơn mức trung bình trên 0,5 độ C trong một khoảng thời gian kéo dài. Để được xem là đợt El Niño rất mạnh hay “Siêu El Niño”, nhiệt độ nước biển phải cao hơn mức trung bình trên 2 độ C.

Nhiệt độ nước biển trung bình hiện chỉ còn thấp hơn ngưỡng 0,5 độ C, nhưng theo bản cập nhật hàng tháng công bố ngày 14.5 của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc NOAA, mức nhiệt này hiện được dự báo sẽ vượt ngưỡng vào tháng tới.

Đây là một thay đổi đáng chú ý so với bản cập nhật tháng trước, vốn dự đoán các điều kiện khí hậu trung tính sẽ kéo dài đến hết tháng Sáu.

Sau đó, El Niño nhiều khả năng sẽ tiếp tục mạnh lên trong suốt mùa hè và mùa thu. Khả năng hiện tượng này kéo dài qua mùa đông cũng đã tăng lên tới 96%, gần như chắc chắn sẽ xảy ra.

Sự gia tăng mức độ tin tưởng trong dự báo này là nhờ khối lượng nước ấm khổng lồ đã tích tụ ở vùng nước sâu thuộc khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương trong những tuần gần đây. Khối nước này sẽ dâng lên bề mặt, kích hoạt El Niño và tiếp tục làm hiện tượng này mạnh lên sau đó.

Tuy nhiên, dù các nhà dự báo hiện tự tin hơn về khả năng hình thành của El Niño nhưng vẫn còn không chắc chắn đáng kể về cường độ cực đại của hiện tượng này, theo Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc NOAA.

Dẫu vậy, khả năng xuất hiện một đợt “Siêu El Niño” trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 1 đã tăng từ mức 1/4 vào tháng trước lên khoảng 1/3 trong bảng xác suất cường độ mới nhất do CPC công bố.

Một đợt El Niño mạnh hơn sẽ nhiều khả năng xảy ra nếu những thay đổi trong khí quyển tiếp tục đồng bộ với các biến đổi ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương trong mùa hè này, theo bà Michelle L’Heureux, nhà khoa học phụ trách dự báo El Niño và La Niña tại Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc NOAA.

Một số mô hình máy tính vốn được đánh giá là khá đáng tin cậy cho thấy đợt “Siêu El Niño” tiềm tàng năm nay thậm chí có thể trở thành mạnh nhất từng được ghi nhận.

Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là Siêu El Niño đầu tiên kể từ giai đoạn 2015 - 2016, vốn là đợt mạnh nhất trong hồ sơ của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ kể từ năm 1950.

Những đợt Siêu El Niño đáng chú ý khác từng xảy ra vào các giai đoạn 1997 - 1998, 1982 - 1983 và 1972 - 1973.