Phình động mạch chủ ngực - Căn bệnh tiềm ẩn của người huyết áp cao, hút thuốc lá

VHO - Viện Tim mạch - Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện thành công ca can thiệp đặt stent graft (TEVAR) cho một bệnh nhân nam 63 tuổi bị phình động mạch chủ ngực đoạn xuống với kích thước lên tới 89mm. Ca bệnh không chỉ đặt ra thách thức về kích thước khối phình mà còn về hình thái giải phẫu vôi hóa, xoắn vặn phức tạp.

 

Bệnh nhân nam sinh năm 1963 nhập viện trong tình trạng nguy cấp do phình động mạch chủ ngực đoạn xuống. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối phình có đường kính tối đa lên tới 89mm - một con số báo động, tiềm ẩn nguy cơ vỡ động mạch chủ, tử vong đột ngột bất cứ lúc nào.

TS.BS. Phạm Minh Tuấn, người trực tiếp thực hiện ca can thiệp cho biết, khối phình kích thước 89mm giống như một “quả bóng phình to” trong lồng ngực, chịu áp lực dòng máu rất lớn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở kích thước mà còn ở hình thái giải phẫu.

“Đoạn mạch chủ bị vôi hóa, xoắn vặn và gập góc phức tạp. Để đưa được hệ thống ống thông cỡ lớn di chuyển qua các đoạn gấp khúc mà không làm rách thành mạch, không làm bong các mảng xơ vữa, cũng như thả stent graft chính xác từng milimét tại vị trí đích, đòi hỏi thao tác của ê-kíp phải đạt độ chuẩn xác tuyệt đối", bác sĩ Tuấn chia sẻ.

Ê-kíp phải lựa chọn đường kính stent graft lớn hơn từ 10 - 20% so với kích thước mạch lành để tạo lực áp sát tối đa, ngăn chặn tình trạng dòng máu chảy ngược (endoleak) vào túi phình. Đồng thời, việc xác định "vùng neo" an toàn phải tuyệt đối chính xác để đảm bảo stent bám vững chắc mà không che lấp hay gây tổn thương các nhánh động mạch quan trọng.

Ê-kíp can thiệp của Viện Tim Mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai gồm TS.BS. Phạm Minh Tuấn, Ths.BSNT Trần Ngọc Cầm và Ths. BSNT Lê Ngọc Thiện. Với sự phối hợp nhịp nhàng, chính xác trong từng khâu kỹ thuật, ê-kíp đã đặt stent graft thành công, loại bỏ hoàn toàn khối phình, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Đánh giá về ý nghĩa chuyên môn của ca bệnh, PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hoài - Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: "Thành công của ca can thiệp này không chỉ đơn thuần là việc giải quyết một khối phình kích thước lớn, mà còn là minh chứng cho sự phối hợp nhuần nhuyễn của mô hình "Heart Team" - đội ngũ hội chẩn đa chuyên khoa - tại Viện Tim mạch.

Việc lựa chọn phương pháp can thiệp nội mạch thay vì mổ mở truyền thống trong bối cảnh giải phẫu phức tạp đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hình ảnh học, sự quyết đoán trong chiến lược can thiệp và khả năng xử lý tình huống phát sinh của ê-kíp. Điều này mang lại lợi ích tốt nhất, giảm sang chấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh".

Các bác sĩ cũng cảnh báo, phình động mạch chủ được coi là "kẻ sát nhân thầm lặng" vì bệnh tiến triển âm thầm, hầu như không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi nứt hoặc vỡ - thời điểm mà tỉ lệ tử vong lên tới 80 - 90%.

Người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá hoặc thường xuyên có cảm giác đau tức ngực, đau lưng dai dẳng, nên chủ động đi kiểm tra định kỳ. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm thông qua siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT scan) sẽ giúp chiến lược điều trị trở nên chủ động, an toàn và hiệu quả hơn rất nhiều.