Nới điều kiện lập quy hoạch đô thị, mở không gian phát triển đô thị - du lịch

VHO - Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định về quy hoạch đô thị và nông thôn theo hướng mở rộng căn cứ pháp lý, giảm các “ngưỡng cứng” về dân số, diện tích, đồng thời tăng cường chuyển đổi số, tạo điều kiện cho địa phương chủ động tổ chức không gian phát triển.

Cụ thể, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 34/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Nghị định mới được đánh giá là bước tháo gỡ quan trọng những vướng mắc trong thực tiễn lập, thẩm định và quản lý quy hoạch, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, nông thôn theo hướng bền vững, hiện đại và giàu bản sắc.

Một điểm mới đáng chú ý là việc sửa đổi quy định về lập quy hoạch chung đô thị theo hướng “mở” hơn về điều kiện. Theo đó, ngưỡng mật độ dân số tối thiểu để lập quy hoạch chung được giảm từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km²; đồng thời bãi bỏ quy định diện tích tối thiểu đối với đô thị mới. Quy định này tạo dư địa cho nhiều địa phương, đặc biệt là các đô thị nhỏ, đô thị du lịch, đô thị sinh thái, có cơ sở pháp lý thuận lợi hơn để tổ chức không gian phát triển.

Phạm vi lập quy hoạch chung đô thị cũng được xác định linh hoạt, bao gồm: thành phố hoặc tỉnh dự kiến thành lập thành phố; đặc khu là đô thị hoặc định hướng thuộc hệ thống đô thị; khu vực gồm nhiều phường, phường - xã liền kề đáp ứng điều kiện về diện tích, mật độ dân số và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp. Đối với đô thị mới, phạm vi quy hoạch được xác định theo địa giới hành chính cấp xã, không còn ràng buộc cứng về quy mô diện tích.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung, làm rõ quy định về lập quy hoạch phân khu đối với các khu vực thuộc quy hoạch chung thành phố, đô thị mới dự kiến thành lập thành phố, khu kinh tế, khu du lịch quốc gia và các khu chức năng có yêu cầu quản lý, đầu tư hạ tầng. Quy mô các phân khu được xác định trên cơ sở cấu trúc không gian trong quy hoạch chung và do UBND cấp tỉnh quyết định, qua đó tăng tính chủ động cho địa phương trong định hướng phát triển các không gian đô thị - du lịch, dịch vụ, văn hóa.

Ở cấp quy hoạch chi tiết, Nghị định bỏ quy định “trần” diện tích đối với khu chức năng, thay bằng việc căn cứ quy mô đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong quy hoạch chung, quy hoạch tỉnh, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

Một nội dung mới khác là yêu cầu gửi hồ sơ quy hoạch đô thị và nông thôn qua hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Quy định này góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho việc khai thác, chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý phát triển không gian đô thị, nông thôn, trong đó có các không gian văn hóa, du lịch.

Theo Bộ Xây dựng, Nghị định số 34/2026/NĐ-CP cụ thể hóa Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý, đơn giản hóa thủ tục, cải thiện môi trường đầu tư, góp phần tạo nền tảng cho phát triển đô thị, nông thôn gắn với bảo tồn giá trị văn hóa, cảnh quan và phát huy tiềm năng du lịch trong giai đoạn mới.