Những tình huống học sinh cần biết khi kiểm tra học kỳ trên máy tính

VHO - Quy định về tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ học sinh bằng bài kiểm tra trên máy tính đối với cấp trung học đang nhận được sự quan tâm của nhiều người. Tuy nhiên, kiểm tra học kỳ trên máy tính có thể phát sinh những tình huống ngoài ý muốn mà học sinh cần biết.

Quy định mới về kiểm tra định kỳ trên máy tính

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung quy chế đánh giá học sinh và có hiệu lực từ ngày 1.12.2026.

Thông tư quy định các cơ sở giáo dục chỉ được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra và quy trình vận hành theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Để bảo đảm tính minh bạch, nhà trường có trách nhiệm công khai hình thức kiểm tra và các yêu cầu kỹ thuật, đồng thời thông báo cho học sinh và cha mẹ học sinh trước khi tổ chức.

Đối với bài làm trên máy tính, dữ liệu bài làm và kết quả kiểm tra được lưu trữ dưới dạng điện tử, có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Trong đó, dữ liệu phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, được lưu trữ an toàn và có khả năng truy cập, truy xuất theo quy định.

Nhằm bảo vệ quyền lợi của học sinh, nhà trường phải xây dựng phương án dự phòng và thông báo trước khi tổ chức kiểm tra.

Nếu xảy ra sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến kết quả làm bài, nhà trường phải tổ chức kiểm tra lại cho học sinh bị ảnh hưởng hoặc chuyển sang hình thức kiểm tra trên giấy trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra sự cố.

Đề kiểm tra thay thế phải tương đương về nội dung và mức độ yêu cầu, bảo đảm tính khách quan, trung thực và quyền lợi chính đáng của học sinh.

Đối với học sinh khuyết tật, nhà trường cần có những điều chỉnh hợp lý, phù hợp với đặc điểm và mức độ khuyết tật của từng em khi tổ chức kiểm tra trên máy tính.

Trường hợp học sinh vẫn không thể thực hiện bài kiểm tra bằng hình thức này dù đã được hỗ trợ, nhà trường có thể chuyển sang kiểm tra trên giấy hoặc hình thức phù hợp khác. Kết quả kiểm tra vẫn có giá trị pháp lý tương đương khi đáp ứng các quy định liên quan.

Những tình huống học sinh cần biết khi kiểm tra trên máy tính

Máy tính bị treo, mất kết nối mạng

Nếu máy tính đột ngột bị treo, mất mạng hoặc phần mềm gặp lỗi, học sinh cần báo ngay cho giám thị, không tự ý khởi động lại máy, thoát phần mềm hay chuyển sang thiết bị khác khi chưa được phép.

Theo Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, nếu sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến kết quả làm bài, nhà trường phải tổ chức kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức trên giấy trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra sự cố. Đề kiểm tra phải tương đương về nội dung và mức độ yêu cầu.

Đáp án đã chọn nhưng không biết hệ thống có lưu hay chưa

Khi đã chọn đáp án nhưng không chắc hệ thống ghi nhận thành công, học sinh nên kiểm tra trạng thái lưu bài nếu phần mềm có chức năng này. Nếu vẫn không xác định được, học sinh cần báo giám thị, tránh liên tục nhấn nút, tải lại trang hoặc tự ý thoát khỏi bài kiểm tra.

Nhà trường cần bảo đảm bài làm và kết quả điện tử được lưu trữ, xác thực, bảo mật và có thể truy xuất theo quy định.

Bấm nhầm đáp án hoặc chuyển câu khi chưa hoàn thành

Học sinh cần đọc kỹ câu hỏi, kiểm tra đáp án trước khi chuyển sang câu tiếp theo và chú ý các nút chức năng trên màn hình. Nếu bấm nhầm, học sinh nên làm theo hướng dẫn của phần mềm hoặc hỏi giám thị khi chưa rõ cách sửa.

Trước khi nộp bài, học sinh nên rà soát những câu chưa trả lời nếu hệ thống cho phép. Việc sửa đáp án, quay lại câu trước hay tiếp tục làm bài sau khi nộp phụ thuộc vào phần mềm và quy chế kiểm tra cụ thể.

Hết giờ nhưng chưa biết bài đã nộp thành công hay chưa

Khi gần hết giờ, học sinh cần chú ý thông báo của hệ thống và hướng dẫn của giám thị. Nếu màn hình bị treo, xuất hiện lỗi hoặc không xác định được trạng thái nộp bài, học sinh cần báo ngay để được kiểm tra, không tự ý đăng nhập lại hay thao tác nhiều lần.

Nhà trường cần có quy trình xác minh dữ liệu bài làm và xử lý sự cố theo phương án dự phòng đã chuẩn bị.

Đề thi bị lỗi hoặc câu hỏi không hiển thị đầy đủ

Nếu câu hỏi thiếu hình ảnh, công thức hiển thị không rõ hoặc phương án trả lời bị lỗi, học sinh cần báo giám thị để ghi nhận và xử lý. Học sinh không nên tự suy đoán nguyên nhân, tự ý đổi thiết bị hoặc phát tán nội dung đề kiểm tra khi chưa được phép.

Giáo viên và nhà trường cần xác định nguyên nhân, có biện pháp xử lý phù hợp để bảo đảm quyền lợi của học sinh.

Lo lắng vì sự cố làm mất thời gian

Khi gặp sự cố, học sinh nên bình tĩnh thông báo cho giám thị, đồng thời làm theo hướng dẫn thay vì tự xử lý. Việc có được cộng thời gian, kiểm tra lại hay chuyển sang làm bài trên giấy phụ thuộc vào tình trạng thực tế và quy định áp dụng; không phải mọi sự cố đều được cộng thêm thời gian.

Với trường hợp sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến kết quả làm bài, Thông tư 89 quy định phương án kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức trên giấy trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra sự cố.