Nhiều trường điều chỉnh phương án tuyển sinh 2026

VHO - Mùa tuyển sinh đại học 2026 chưa bước vào giai đoạn cao điểm đăng ký nguyện vọng, nhưng nhiều trường đã sớm công bố thông tin dự kiến phương thức xét tuyển.

 Bên cạnh câu chuyện số lượng phương thức hay tổ hợp môn, một thay đổi được nhắc tới ngay trong các đề án là tổng điểm cộng trong xét tuyển không vượt quá 3 điểm theo thang 30.

Chốt sớm cách tính điểm

Nếu nhìn đơn thuần, đây là mức khống chế 10% tổng điểm xét tuyển. Tuy nhiên, trong bối cảnh vài năm gần đây các trường xây dựng phương án theo hướng đa phương thức, kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi riêng, học bạ, chứng chỉ quốc tế và thành tích bổ trợ, giới hạn này tác động trực tiếp đến cách tính điểm và cách phân bổ lợi thế giữa các nhóm thí sinh.

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội trong thông tin dự kiến tuyển sinh 2026 đã nêu rõ tổng điểm cộng (gồm điểm thưởng và điểm khuyến khích) không vượt quá 3 điểm theo thang 30 và điểm xét tuyển cuối cùng không vượt quá mức tối đa của thang điểm. Việc đưa nội dung này vào ngay đề án cho thấy nhà trường đã “đóng khung” tham số tính điểm từ đầu, thay vì chờ đến khi quy chế hoàn tất.

Học viện Ngân hàng khi công bố phương thức tuyển sinh 2026 cũng xác định điểm cộng khuyến khích tối đa 3 điểm. Đáng chú ý hơn là cách xử lý chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Thay vì để chứng chỉ có thể tạo ra nhiều tầng lợi thế trong cùng một phương thức, điểm khuyến khích được tính trong giới hạn chung. Khi lợi thế bổ trợ bị khống chế, phần điểm thi chính trở lại vai trò trung tâm.

Như vậy, có thể thấy một sự điều chỉnh thực tế trong cách thiết kế phương án tuyển sinh của nhiều trường. Trước đây, với những phương thức kết hợp nhiều yếu tố, phần điểm cộng có thể tạo ra chênh lệch đáng kể giữa các nhóm nguồn tuyển. Khi tổng phần bổ sung bị giới hạn ở 3 điểm, các trường phải tính toán lại phổ điểm dự kiến để tránh chênh lệch quá lớn khi lọc ảo chung toàn hệ thống. Giới hạn này cũng ảnh hưởng đến cách phân bổ chỉ tiêu giữa các phương thức.

Nếu một phương thức từng dựa nhiều vào yếu tố cộng thêm để thu hút thí sinh có chứng chỉ hoặc thành tích nổi bật, nay phải điều chỉnh lại tỷ trọng để bảo đảm mặt bằng điểm tương đối ổn định giữa các nguồn tuyển. Điều đó khiến cấu trúc tuyển sinh năm 2026 “gọn” hơn về mặt tính điểm, dù số phương thức có thể không giảm.

Với thí sinh, việc một số trường ghi rõ trần 3/30 ngay trong đề án giúp hình dung cụ thể vai trò của điểm cộng. Nếu trước đây có thể đặt kỳ vọng vào việc cộng dồn nhiều yếu tố bổ trợ, thì nay tổng phần cộng thêm bị khống chế. Điều này buộc thí sinh phải tính lại chiến lược, nhất là với những ngành có mức cạnh tranh cao, nơi chênh lệch 1-2 điểm có thể quyết định trúng tuyển.

Giữ linh hoạt trong việc quy đổi

Bên cạnh các trường đưa rõ giới hạn điểm cộng, một số trường công bố trước phương thức và tổ hợp xét tuyển, còn cách quy đổi và tính điểm cụ thể được nêu trong đề án tuyển sinh của trường.

Trong hệ thống Đại học Quốc gia Hà Nội, các trường thành viên như Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Quốc tế đã đăng tải thông tin dự kiến tuyển sinh 2026 với các phương thức quen thuộc: Xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét kết quả các bài thi đánh giá năng lực, xét kết hợp chứng chỉ tiếng Anh quốc tế.

Tuy nhiên, phần cách tính điểm cụ thể và giới hạn cộng điểm thường được nêu theo hướng “theo quy chế hiện hành” hoặc “sẽ thông báo sau”. Cách làm này phản ánh thực tế mùa tuyển sinh năm nay, các trường công bố đủ sớm để thí sinh định hướng ôn tập, nhưng vẫn giữ linh hoạt trong trường hợp có điều chỉnh. Thay vì khóa cứng mọi tham số, nhà trường ưu tiên thông tin về phương thức và đường xét tuyển chính, còn phần chi tiết được hoàn thiện sau.

Dù công bố theo cách nào, giới hạn 3/30 vẫn là khung chung buộc tất cả phương thức phải tuân theo. Điều này làm thay đổi cách thí sinh nhìn nhận lợi thế bổ trợ. Nếu trước đây có thể xem chứng chỉ quốc tế như một yếu tố tạo khoảng cách đáng kể, thì nay vai trò của nó bị thu hẹp trong tổng thể điểm xét tuyển.

Ở góc độ xã hội, thay đổi này phần nào làm giảm tâm lý chạy theo “ngách xét tuyển” chỉ vì nghe nói có nhiều điểm cộng. Khi tổng lợi thế bổ sung bị giới hạn, việc dàn trải thời gian cho quá nhiều yếu tố ngoài chương trình có thể không còn hiệu quả như kỳ vọng. Thí sinh buộc phải ưu tiên phần điểm gốc, tức là điểm thi và kết quả học tập, vì đó mới là phần chiếm tỷ trọng quyết định.

Điều này đặc biệt rõ với những ngành có điểm chuẩn cao. Trong môi trường cạnh tranh sát nút, 3 điểm là biên độ có giới hạn. Nếu điểm nền không vững, phần cộng thêm khó có thể tạo ra bước ngoặt. Ngược lại, với thí sinh có học lực ổn định, việc chênh lệch do ưu tiên bị thu hẹp có thể tạo cảm giác cạnh tranh công bằng hơn.

Mùa tuyển sinh 2026 vì vậy không chỉ thay đổi ở số lượng phương thức hay cách tổ chức kỳ thi, mà ở cách các trường và thí sinh điều chỉnh kỳ vọng. Trong bối cảnh đó, việc theo dõi thông báo chính thức của từng trường, nắm rõ cách tính điểm và tập trung ôn tập vào phần ít biến động, cấu trúc đề thi, kỹ năng làm bài, nền tảng kiến thức, sẽ là hướng đi thực tế hơn so với việc kỳ vọng vào lợi thế bổ trợ.