Người nghệ sĩ - chiến sĩ trên những hành trình tuổi trẻ

VHO - Trưởng thành trong màu áo lính, đại úy QNCN Bùi Tuấn Ngọc đang viết câu chuyện của mình bằng âm nhạc, những chuyến đi và tinh thần cống hiến.

Những điều đẹp đẽ bắt đầu từ quê hương

Đại uý Bùi Tuấn Ngọc công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, đồng thời đảm nhiệm vai trò Bí thư Đoàn cơ sở và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào khóa V, nhiệm kỳ 2023 - 2028.

Anh luôn mang theo những câu chuyện của con người, vùng đất và văn hóa rồi gửi gắm vào những giai điệu của mình.

Với Tuấn Ngọc, mỗi chuyến đi mở ra một vùng trải nghiệm mới. Mỗi cuộc gặp gỡ để lại một câu chuyện. Và từ những câu chuyện ấy, người nghệ sĩ tìm thấy cảm hứng để sáng tạo, kết nối và lan tỏa những điều đẹp đẽ đến cộng đồng.

Bùi Tuấn Ngọc sinh ra và lớn lên tại Quảng Ninh. Trong gia đình anh, hình ảnh người lính và người công nhân vùng Mỏ hiện diện rất tự nhiên, gần gũi qua từng ngày tháng tuổi thơ.

Bố anh là bộ đội Biên phòng, mẹ là công nhân mỏ. Từ bố, anh cảm nhận tinh thần kỷ luật, trách nhiệm và sự sẵn sàng nhận nhiệm vụ; từ mẹ và quê hương vùng Mỏ, anh được nuôi dưỡng bởi sự bền bỉ, nghĩa tình cùng tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”.

Những năm tháng lớn lên giữa biển, núi và những vùng biên cương của Quảng Ninh đã gieo vào anh tình yêu với quê hương, người lính và những con người lao động bình dị.

Sau này, khi bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp, những ký ức ấy vẫn ở lại, trở thành một phần trong cách anh cảm nhận cuộc sống và tìm kiếm cảm hứng sáng tác.

Từ Quảng Ninh, Tuấn Ngọc bước vào môi trường quân đội. Anh học tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội rồi về công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, nơi con đường của người nghệ sĩ và người quân nhân dần hòa vào nhau.

Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, tiền thân là Tổng đội Văn công, ra đời năm 1951. Suốt 75 năm xây dựng và trưởng thành, các thế hệ nghệ sĩ của Nhà hát đã mang lời ca, tiếng hát đến chiến trường, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, đồng hành cùng bộ đội và nhân dân qua nhiều thời kỳ lịch sử.

Trưởng thành trong môi trường ấy, Tuấn Ngọc sớm hiểu rằng nghệ thuật không chỉ thuộc về sân khấu. Một tiết mục có thể mang đến niềm vui, tiếp thêm tinh thần cho người lính nơi biên giới, hải đảo hay đem lại một khoảnh khắc ấm áp cho những người đang làm nhiệm vụ ở những miền xa.

Bởi vậy, với anh, mỗi chuyến biểu diễn đều là một lần được sống thêm với nghề, với con người và với đất nước.

Đi để hiểu những vùng đất

Trong quá trình công tác, Tuấn Ngọc có cơ hội tham gia nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ các sự kiện lớn của Đảng, Nhà nước, Quân đội. Anh cùng Nhà hát đi qua nhiều vùng miền, gặp những con người có những câu chuyện rất riêng và chứng kiến cách mỗi cộng đồng gìn giữ văn hóa của mình.

Có những chuyến đi chỉ kéo dài vài ngày hay những cuộc gặp chỉ diễn ra trong một buổi. Nhưng đôi khi, một ánh mắt, một câu chuyện hay một giai điệu nghe được ở một vùng đất xa lạ lại có thể ở lại rất lâu trong ký ức người nghệ sĩ.

Tuấn Ngọc quan niệm rằng, muốn viết về một vùng đất, trước hết phải hiểu vùng đất ấy bằng trải nghiệm thật. Những câu chuyện có sức sống không chỉ đến từ những gì được kể lại, mà còn đến từ những nơi mình từng đặt chân tới, những con người mình từng gặp và những cảm xúc mình từng trải qua.

Vì thế, mỗi chuyến đi với anh cũng là một lần tích lũy thêm vốn sống. Càng đi, anh càng nhìn thấy sự phong phú của văn hóa Việt Nam và nhận ra rằng mỗi vùng đất đều có một vẻ đẹp riêng cần được lắng nghe, trân trọng và kể lại bằng những cách mới mẻ.

Mang tiếng hát đến gần bạn bè quốc tế

Từ những chuyến công tác trong nước, hành trình của người nghệ sĩ áo lính dần được nối dài qua các hoạt động giao lưu thanh niên, giao lưu văn hóa và đối ngoại nhân dân ở nước ngoài.

Tuấn Ngọc từng có cơ hội đến Cuba, Maroc, Hungary, Trung Quốc, Lào, Ấn Độ và nhiều quốc gia khác. Có chuyến đi anh tham gia với tư cách nghệ sĩ, có hành trình là đại biểu thanh niên Việt Nam, cũng có những chương trình mà hai vai trò ấy gặp nhau một cách tự nhiên.

Mỗi chuyến đi mở ra một thế giới mới. Anh được nhìn cách những dân tộc khác gìn giữ lịch sử, văn hóa và lòng tự hào; được gặp những người trẻ có chung mong muốn học hỏi, kết nối và cùng tạo nên những giá trị tốt đẹp.

Qua những trải nghiệm ấy, Tuấn Ngọc càng tin rằng văn hóa có một sức mạnh đặc biệt: đưa con người đến gần nhau hơn. Và âm nhạc nhiều khi chính là chiếc cầu đầu tiên để những khoảng cách về ngôn ngữ, địa lý hay văn hóa trở nên gần gũi.

Một ca khúc của nước bạn được người nghệ sĩ Việt Nam thể hiện bằng sự trân trọng có thể mở đầu cho một cuộc trò chuyện. Một bài hát Việt Nam vang lên trên sân khấu quốc tế lại có thể khiến người nghe muốn biết thêm về quê hương, lịch sử, con người và văn hóa Việt Nam.

Với Tuấn Ngọc, quảng bá văn hóa không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đôi khi, nó bắt đầu từ cách một nghệ sĩ bước lên sân khấu, cách giới thiệu một ca khúc, cách ứng xử với bạn bè quốc tế hay sự chủ động tìm hiểu văn hóa nơi mình đến.

Càng đi nhiều, anh càng hiểu rằng bước ra thế giới không có nghĩa là rời xa bản sắc của mình. Ngược lại, càng hội nhập, người trẻ càng cần hiểu mình đến từ đâu, quê hương có gì đáng tự hào và mình có thể mang điều gì đẹp đẽ của Việt Nam đến với bạn bè năm châu.

Trong những hành trình quốc tế, Lào là một dấu ấn đặc biệt với Bùi Tuấn Ngọc. Tình cảm Việt Nam - Lào đến với anh không chỉ qua sách vở hay những câu chuyện lịch sử, mà còn qua những chuyến đi và những cuộc gặp gỡ trực tiếp với thanh niên, nghệ sĩ và nhân dân nước bạn.

Những trải nghiệm ấy giúp anh cảm nhận sâu hơn tình cảm đặc biệt giữa hai dân tộc. Từ đó, tình hữu nghị Việt Nam - Lào dần trở thành một mạch cảm xúc trong hoạt động nghệ thuật của người nghệ sĩ trẻ.

Hiện nay, Bùi Tuấn Ngọc là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào nhiệm kỳ 2023 - 2028. Vai trò ấy mang đến cho anh thêm cơ hội tham gia các hoạt động đối ngoại nhân dân, giao lưu hữu nghị và kết nối thế hệ trẻ hai nước.

Ở những cuộc gặp ấy, âm nhạc và đối ngoại có một điểm chung rất đẹp: cùng bắt đầu từ sự chân thành. Âm nhạc tạo nên cảm xúc, còn những cuộc gặp gỡ giúp cảm xúc ấy có thêm cơ hội được sẻ chia và vun đắp.

Viết những điều mình đã sống

Những chuyến đi rồi lại trở về trong âm nhạc của Tuấn Ngọc. Anh không tìm kiếm những đề tài quá xa xôi mà thường viết từ những gì mình từng sống, từng gặp và từng rung động.

Sinh ra ở Quảng Ninh, anh viết về quê hương. Khoác màu áo lính, anh viết về người chiến sĩ. Đi qua những hành trình Việt Nam - Lào, anh viết về tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Làm công tác Đoàn, anh viết về màu áo xanh, lý tưởng và khát vọng của tuổi trẻ.

Những tác phẩm như “Ai về quê hương tôi Quảng Ninh”, “Cô gái Viêng Chăn”, “Tình anh em ngàn năm” hay “Áo xanh gọi tương lai” mang theo những mạch cảm xúc ấy. Đó là những câu chuyện được chắt lọc từ cuộc sống và được kể lại bằng ngôn ngữ của âm nhạc.

Đặc biệt, tác phẩm “Áo xanh gọi tương lai” giành Giải Đặc biệt tại cuộc thi sáng tác ca khúc tuyên truyền Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII và được lựa chọn là ca khúc chính thức của Đại hội. Tác phẩm được hình thành từ những trải nghiệm rất gần với công việc và đời sống của chính anh.

Có lẽ vì thế, khi Tuấn Ngọc viết về tuổi trẻ, những ca từ không chỉ là những lời động viên. Trong đó còn có hơi thở của những chuyến đi, những cuộc gặp và những điều người trẻ đang thực sự sống, thực sự nghĩ và thực sự theo đuổi.

Khi nghề nghiệp trở thành cách để cống hiến

Song hành với nghệ thuật, Tuấn Ngọc còn đảm nhiệm vai trò Bí thư Đoàn cơ sở Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội. Đây là một môi trường đặc biệt, nơi mỗi đoàn viên trẻ có thể là ca sĩ, diễn viên múa, nhạc công, người sáng tác, dàn dựng hoặc kỹ thuật viên.

Với anh, công tác Đoàn không chỉ là tổ chức phong trào. Quan trọng hơn là tạo cơ hội để mỗi người trẻ phát huy đúng khả năng của mình và biến chuyên môn thành những đóng góp thiết thực cho đơn vị, Quân đội và cộng đồng.

Người hát có thể mang tiếng hát đến với bộ đội và nhân dân. Người sáng tác có thể viết những tác phẩm truyền cảm hứng. Những nghệ sĩ trẻ có thể dùng chính nghề nghiệp của mình trong các chương trình tình nguyện, giao lưu, đối ngoại hay những chuyến đi đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Đó cũng là điều Tuấn Ngọc muốn gửi tới những người trẻ: hãy bắt đầu từ khả năng của chính mình. Khi biết mình có thể làm tốt điều gì và dùng điều ấy để mang lại niềm vui, sự kết nối hay một giá trị tích cực cho người khác, mỗi người đều có thể tạo nên ý nghĩa cho hành trình tuổi trẻ.

Công tác Đoàn cũng đưa Tuấn Ngọc đến gần hơn với những người trẻ ở nhiều đơn vị, địa phương và quốc gia. Qua những cuộc gặp ấy, anh hiểu thêm về tâm tư, trách nhiệm và khát vọng của thế hệ hôm nay.

Có lẽ vì vậy, khi viết về tuổi trẻ, anh không muốn những ca khúc chỉ dừng lại ở khẩu hiệu. Anh muốn trong đó có câu chuyện thật, cảm xúc thật và niềm tin vào những điều tốt đẹp mà người trẻ có thể làm cho mình, cho cộng đồng và cho đất nước.

Hành trình của người nghệ sĩ - chiến sĩ ấy vẫn đang tiếp tục. Từ những sân khấu trong nước đến những cuộc giao lưu quốc tế, từ hoạt động nghệ thuật đến công tác Đoàn và đối ngoại nhân dân, Tuấn Ngọc mang theo một cách sống giản dị: đi để hiểu, hiểu để sáng tạo, sáng tạo để cống hiến.

Đó cũng là một thông điệp đẹp dành cho tuổi trẻ. Không cần đợi đến khi có một cơ hội thật lớn mới bắt đầu làm điều có ích; mỗi người có thể bắt đầu từ công việc mình yêu, từ năng lực mình có, từ một hành động nhỏ nhưng chân thành.

Tuổi trẻ đẹp nhất khi mỗi trải nghiệm đều giúp ta trưởng thành hơn, mỗi khả năng đều được trao đi và mỗi ngày sống đều để lại một điều tốt đẹp cho người khác. Với Tuấn Ngọc, lời ca, tiếng hát chính là cách anh nối dài những điều tốt đẹp ấy, đưa hình ảnh đất nước, con người, người lính và tuổi trẻ Việt Nam đến gần hơn với bạn bè năm châu.