Lần đầu đăng cai Olympic khoa học quốc tế, Hà Nội sắp đón 320 học sinh từ 66 quốc gia

VHO - Hà Nội sẽ đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 19 (IOAA 2026) từ ngày 25.9 đến 5.10, với sự tham gia của 320 thí sinh đến từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Một số điểm mới của IOAA 2026 

Đây là lần đầu Hà Nội tổ chức một kỳ Olympic khoa học quốc tế quy mô lớn. Sở GD&ĐT Hà Nội là cơ quan chủ trì, Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

Theo Ban Tổ chức, IOAA 2026 quy tụ 490 đại biểu quốc tế, gồm 5 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự. Trong số này có 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời. Kỳ thi có 67 đội, gồm 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam.

Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ GD&ĐT.

Việt Nam lần đầu tham dự IOAA vào năm 2016 tại Ấn Độ. Sau đó, đội tuyển Việt Nam tiếp tục tham gia các kỳ thi được tổ chức tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan và Brazil.

So với những kỳ thi trước, IOAA 2026 có quy mô tăng đáng kể, với số thí sinh tăng gần 100 em. Đây là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh THPT, nhằm phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn, đồng thời tạo cơ hội giao lưu học thuật và tăng cường hợp tác quốc tế.

Kỳ thi năm nay được hỗ trợ bởi nhiều thiết bị, hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.

Nhiều nội dung thi chuyên sâu

IOAA 2026 gồm các phần thi lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát và thi đồng đội. Ở phần lý thuyết, thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn. Phần phân tích dữ liệu yêu cầu thí sinh xử lý, diễn giải các dữ liệu thiên văn, trong khi phần quan sát sử dụng kính thiên văn và hệ thống Nhà chiếu hình vũ trụ.

Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh. Trưởng đoàn các nước thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận sẽ do Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ IOAA.

Ban Tổ chức dự kiến khoảng 60% trong tổng số 320 thí sinh đạt giải, gồm HCV, HCB, HCĐ, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt. Cơ cấu và kết quả chính thức sẽ được quyết định theo quy định của IOAA.

Chuẩn bị cơ sở vật chất, an ninh

Để chuẩn bị cho sự kiện, từ ngày 29.6 đến 4.7, đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã kiểm tra các điều kiện tổ chức tại Hà Nội, gồm phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, khu lưu trú, ăn uống và các địa điểm dự phòng. Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, lãnh đạo IOAA quốc tế đánh giá cao công tác chuẩn bị, trong đó có hệ thống Nhà chiếu hình vũ trụ.

Ban Tổ chức bố trí khu lưu trú riêng cho thí sinh và cán bộ các đoàn nhằm bảo đảm yêu cầu của kỳ thi.

Khu nhà ăn D6 của Đại học Phenikaa có sức chứa hơn 500 người, phục vụ buffet với thực đơn kết hợp món ăn quốc tế và đặc sản Hà Nội, đồng thời đáp ứng các nhu cầu ăn chay, ăn kiêng và yêu cầu về tôn giáo. Công tác an toàn thực phẩm cũng được triển khai theo quy định.

Về giao thông, Ban Tổ chức bố trí các phương tiện từ 16 đến 45 chỗ để đưa đón đại biểu tại sân bay Nội Bài và phục vụ việc di chuyển theo lịch trình. Website, email và các nhóm thông tin dành cho trưởng đoàn cũng được đưa vào vận hành để cập nhật lịch trình, hướng dẫn đăng ký, thủ tục thị thực và các yêu cầu liên quan.

Gần 300 nhân sự được huy động phục vụ kỳ thi, trong đó có 140 sinh viên tình nguyện, 70 giáo viên tiếng Anh và 22 kỹ thuật viên khảo thí cùng lực lượng công nghệ thông tin, lễ tân và phục vụ.

Công tác phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an được triển khai nhằm hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh theo quy định. Các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó tình huống phát sinh cũng được chuẩn bị.

Bên cạnh các phần thi, thí sinh sẽ tham gia một số hoạt động giao lưu văn hóa và tham quan các địa điểm tại Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng.

Theo chương trình, lễ khai mạc IOAA 2026 diễn ra lúc 15h ngày 26.9 tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu được tổ chức từ ngày 27.9 đến 3.10. Lễ bế mạc và trao giải dự kiến diễn ra lúc 15h ngày 4.10 tại Đại học Phenikaa.