Làm sao trở lại guồng làm việc mà không bị kiệt sức tinh thần?

VHO - Tết mang đến nhịp sống chậm, những ngày sum họp gia đình và tạm rời công việc, nên khi quay lại guồng quay thường nhật, không ít người rơi vào cảm giác mệt mỏi, chán nản. Sự uể oải kéo dài, thiếu động lực và khó tập trung ấy thường được gọi là hội chứng “burn-out” sau Tết.

Burn-out sau Tết

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), burn out là hội chứng gây ra bởi căng thẳng mãn tính không kiểm soát được ở nơi làm việc. Người mắc hội chứng này có các biểu hiện như sáng ngủ dậy không muốn đi làm, đến công sở vất vả lắm mới có thể bắt tay vào việc, dễ cáu, thấy mình kém cỏi, vô giá trị, ảnh hưởng đến khẩu vị, giấc ngủ. Burn out ảnh hưởng đến người lao động ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt Gen Z.

Hội chứng này là một dạng kiệt sức tinh thần mang tính chuyển tiếp nhưng nếu không được điều chỉnh kịp thời, có thể ảnh hưởng lâu dài đến hiệu suất làm việc và sức khỏe tâm lý.

Với mỗi người, dịp nghỉ Tết là sự ngắt quãng dài nhất trong năm để nghỉ ngơi, tham gia các mối quan hệ gia đình, xã hội. Do đó, việc quay lại công việc cùng khối lượng tồn đọng, các kế hoạch đầu năm và áp lực chỉ tiêu mới, khiến não bộ chưa kịp thích nghi. Sự chênh lệch lớn giữa trạng thái thư giãn và nhịp làm việc cao độ là nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy “đuối sức” ngay từ những ngày đầu năm.

Burn-out sau Tết được coi là phản ứng tâm lý khá tự nhiên khi cơ thể và tinh thần cần thời gian để tái lập nhịp sinh hoạt ổn định.

Hội chứng burn-out thường biểu hiện đồng thời trên ba phương diện: thể chất, cảm xúc và hành vi, với những dấu hiệu khá rõ ràng và có xu hướng tác động lẫn nhau.

Về thể chất, người rơi vào trạng thái burn-out thường xuyên cảm thấy rã rời, cạn kiệt năng lượng, mệt mỏi kéo dài trong suốt thời gian làm việc dù khối lượng công việc không quá lớn. Các triệu chứng như đau đầu, đau cơ xuất hiện lặp lại, kèm theo sự xáo trộn trong thói quen ăn uống: có người ăn nhiều một cách khó kiểm soát, trong khi người khác lại biếng ăn.

Chất lượng giấc ngủ suy giảm, khó ngủ hoặc ngủ không sâu khiến cơ thể không được phục hồi, từ đó làm sức đề kháng giảm sút và dễ ốm đau hơn bình thường.

Về cảm xúc, burn-out khiến con người rơi vào trạng thái hoài nghi chính mình, thường xuyên cảm thấy thất bại, thua cuộc và mất niềm tin vào năng lực cá nhân. Cảm giác cô đơn, không được thấu hiểu ngày càng rõ rệt, thậm chí có lúc người trong cuộc nghĩ rằng mọi người xung quanh đều đang gây áp lực hoặc chống lại mình.

Sự mệt mỏi tinh thần kéo dài làm động lực làm việc suy giảm nghiêm trọng, khiến công việc vốn quen thuộc trở nên nặng nề và thiếu ý nghĩa.

Về hành vi, những thay đổi tiêu cực thể hiện khá rõ trong cách làm việc và giao tiếp. Người bị burn-out có xu hướng né tránh trách nhiệm, thường xuyên trì hoãn công việc và cần nhiều thời gian hơn để hoàn thành nhiệm vụ. Không ít trường hợp còn tìm cách né tránh công việc bằng việc đi muộn, về sớm, làm việc đối phó, qua đó càng làm vòng xoáy kiệt sức trở nên trầm trọng hơn.

Học cách quay lại nhịp làm việc

Để quay lại nhịp làm việc sau Tết một cách nhẹ nhàng và hiệu quả, mỗi người cần cho mình một khoảng “chuyển tiếp” hợp lý thay vì ép bản thân phải vào guồng ngay lập tức. Việc bắt đầu bằng những công việc đơn giản, sắp xếp lại kế hoạch theo thứ tự ưu tiên sẽ giúp giảm cảm giác quá tải và lấy lại sự chủ động.

Người trẻ chọn lối sống bớt áp lực, bớt mua sắm

VHO - Không còn hào hứng với những đợt khuyến mãi dồn dập hay cảm giác phải sở hữu thật nhiều để theo kịp nhịp sống xung quanh, ngày càng nhiều người trẻ đang chủ động điều chỉnh lối sống theo hướng tiết chế, bớt áp lực, bớt mua sắm

Song song với đó, duy trì giờ giấc sinh hoạt ổn định, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và vận động nhẹ giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục năng lượng. Những khoảng nghỉ ngắn trong giờ làm việc, cùng thái độ lắng nghe và điều chỉnh kỳ vọng của chính mình, sẽ giúp tinh thần dần cân bằng, tạo nền tảng để bước vào năm mới với nhịp làm việc bền vững hơn.

Không chỉ là câu chuyện cá nhân, burn-out sau Tết còn ảnh hưởng từ môi trường làm việc. Việc tạo không gian làm việc thân thiện, linh hoạt tiến độ trong giai đoạn đầu năm, khuyến khích chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau sẽ giúp tập thể nhanh chóng ổn định tinh thần, thay vì đặt nặng áp lực thành tích ngay lập tức.

Burn-out sau Tết không phải dấu hiệu của yếu kém, mà là lời nhắc nhở rằng con người cần thời gian thích nghi. Một khởi đầu năm mới bền vững không nằm ở việc làm việc thật nhanh, thật nhiều, mà ở khả năng cân bằng giữa hiệu suất và sức khỏe tinh thần.

Khi biết lắng nghe cơ thể và điều chỉnh nhịp sống phù hợp, mỗi người sẽ có đủ năng lượng để đi đường dài, thay vì “đuối sức” ngay từ vạch xuất phát.