Khủng long bạo chúa không “lớn nhanh” như ta tưởng

VHO - Nghiên cứu mới cho thấy Tyrannosaurus rex phải mất tới 40 năm mới đạt kích thước tối đa, đảo ngược nhiều giả định lâu nay về vòng đời loài săn mồi khét tiếng nhất lịch sử Trái đất.

Theo Reuters, một nghiên cứu khoa học mới công bố đã làm thay đổi cách giới khoa học nhìn nhận về tốc độ tăng trưởng của khủng long bạo chúa Tyrannosaurus rex (T. rex) – loài từng được coi là kẻ săn mồi trên cạn lớn nhất mọi thời đại.

Thay vì lớn nhanh và sớm đạt kích thước khổng lồ, T. rex được cho là đã trải qua quá trình phát triển kéo dài, chậm hơn đáng kể so với các ước tính trước đây.

Mất 40 năm để nặng tới 8 tấn

Nghiên cứu dựa trên việc phân tích cấu trúc vi mô mô xương trong xương chân của 17 mẫu hóa thạch T. rex, bao gồm cả cá thể non và cá thể trưởng thành. Kết quả cho thấy loài khủng long này cần khoảng 40 năm để đạt khối lượng tối đa khoảng 8 tấn, chậm hơn khoảng 15 năm so với các giả thuyết trước đó.

Đáng chú ý, các nhà khoa học đã phát hiện những dấu hiệu tăng trưởng chưa từng được ghi nhận, chỉ có thể quan sát bằng ánh sáng phân cực, qua đó cung cấp thêm bằng chứng cho quỹ đạo phát triển kéo dài của T. rex.

Theo nhóm nghiên cứu, thay vì “tăng trưởng bùng nổ”, T. rex dành phần lớn cuộc đời ở trạng thái non hoặc chưa trưởng thành, chỉ đạt đến kích thước khổng lồ khi đã ở độ tuổi khá cao.

Tăng trưởng linh hoạt theo môi trường

Bằng cách quan sát các vòng sinh trưởng hàng năm trên xương, tương tự như vòng tuổi của thân cây, các nhà khoa học nhận thấy khoảng cách giữa các vòng sinh trưởng ở mỗi cá thể rất khác nhau. Điều này cho thấy T. rex có kiểu tăng trưởng linh hoạt: có những năm gần như không lớn thêm, nhưng cũng có những giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ.

Sự khác biệt này được cho là liên quan trực tiếp đến nguồn thức ăn và điều kiện môi trường. Khi điều kiện bất lợi, T. rex hạn chế tăng trưởng để tiết kiệm năng lượng; khi môi trường thuận lợi, nó có thể phát triển nhanh hơn.

Chính sự linh hoạt này giúp T. rex tồn tại qua các giai đoạn khắc nghiệt và cuối cùng đạt kích thước vượt trội so với các loài ăn thịt khác, đến mức khi trưởng thành, đối thủ cạnh tranh duy nhất của nó chỉ còn là những cá thể T. rex khác.

Trước đây, nhiều nghiên cứu cho rằng tuổi thọ của T. rex chỉ khoảng 30 năm. Tuy nhiên, kết quả mới cho thấy loài này có thể sống tới 45 – 50 năm, phù hợp hơn với quỹ đạo tăng trưởng kéo dài vừa được xác định.

Nghiên cứu lần này sử dụng số lượng mẫu hóa thạch lớn hơn so với các công trình trước, trong đó nhiều mẫu được lưu giữ tại Bảo tàng Rockies (Montana). Nhóm tác giả cũng áp dụng phương pháp thống kê mới, tổng hợp dữ liệu tăng trưởng từ nhiều cá thể khác nhau để tái dựng vòng đời của T. rex một cách toàn diện hơn.

Dù không thể kiểm chứng trực tiếp do không còn cá thể sống, các nhà khoa học cho rằng những ước tính mới hợp lý hơn về mặt logic và thống kê, xét đến kích thước khổng lồ mà loài khủng long này đạt được.

Chiến lược sinh tồn theo độ tuổi

Trong tự nhiên, T. rex săn nhiều loài khủng long ăn thực vật, từ những loài mỏ vịt như Edmontosaurus, loài có sừng như Triceratops cho tới loài khủng long cổ dài khổng lồ Alamosaurus ở phía nam phạm vi sinh sống.

Theo các nhà nghiên cứu, quá trình tăng trưởng kéo dài với những giai đoạn gián đoạn có thể đã tạo điều kiện để các cá thể non áp dụng chiến lược kiếm ăn khác so với những cá thể trưởng thành.

Những con T. rex lớn tuổi, kích thước đồ sộ được cho là có xu hướng cơ hội hơn, tận dụng việc ăn xác thối nhiều hơn, trong khi các cá thể trẻ, nhỏ hơn phải chủ động săn mồi sống.

Chính sự phân hóa này có thể đã giúp loài khủng long bạo chúa tối ưu hóa khả năng sinh tồn qua từng giai đoạn cuộc đời, trước khi bị tuyệt diệt cùng phần lớn sinh giới Trái đất trong thảm họa va chạm thiên thạch cách đây 66 triệu năm.