Khoa học xã hội và nhân văn giúp chúng ta hiểu con người, hiểu văn hóa

VHO - Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đón hơn 4.000 tân sinh viên, nhấn mạnh giá trị con người, văn hóa và tư duy độc lập trong thời đại AI.

Sáng 19.9, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM tổ chức chương trình Chào đón tân sinh viên khóa 2026 với chủ đề “Chạm Nhân văn”. Sự kiện quy tụ hơn 4.000 tân sinh viên cùng các thế hệ người học.

Phát biểu tại chương trình, GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM cho rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới đối với người học. Khi tri thức và công cụ ngày càng dễ tiếp cận, những giá trị riêng của con người càng cần được nhận diện và bồi đắp.

“Khi hàng triệu người có thể tiếp cận cùng một nguồn tri thức, sử dụng cùng một công cụ và nhận được những câu trả lời tương tự từ trí tuệ nhân tạo, thì điều tạo nên giá trị của mỗi người lại chính là phần không thể sao chép: bản sắc, ký ức, trải nghiệm, khả năng suy tư độc lập, hệ giá trị, lòng trắc ẩn, sự thấu cảm và cách chúng ta lựa chọn sống cuộc đời của mình”, GS.TS Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh.

Theo GS Phương Lan, trong một thế giới ngày càng kết nối, sinh viên Nhân văn cần chủ động giữ chiều sâu của con người, không để con người trở nên “phẳng” trước những thay đổi của công nghệ.

Nói về vai trò của khoa học xã hội và nhân văn, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV khẳng định đây là lĩnh vực giúp con người hiểu rõ hơn về chính mình, về văn hóa và xã hội.

“Khoa học xã hội và nhân văn giúp chúng ta hiểu con người, hiểu văn hóa, hiểu xã hội; giúp tạo dựng sự đồng thuận, nuôi dưỡng niềm tin, khơi dậy khát vọng và kết nối những khát vọng riêng thành khát vọng chung. Và khi những giá trị tinh thần ấy được chuyển hóa thành lựa chọn, hành động và sự dấn thân của hàng triệu con người, chúng sẽ trở thành sức mạnh vật chất to lớn cho sự phát triển của xã hội và đất nước”, bà nói.

Từ thông điệp này, GS Phương Lan giao cho các tân sinh viên một “bài tập về nhà” có thời hạn bốn năm. Câu hỏi sẽ được trả lời vào ngày tốt nghiệp: sau bốn năm ở Nhân văn, mỗi sinh viên đã trở thành một người Nhân văn như thế nào; có tri thức hơn nhưng cũng thấu cảm hơn, có bản lĩnh hơn nhưng đồng thời trách nhiệm hơn, biết hiểu mình, tôn trọng người khác và biến khát vọng thành những giá trị có ích cho cộng đồng hay chưa.

Đại diện hơn 4.000 tân sinh viên, Lê Diệu Linh, thủ khoa ngành Xã hội học chia sẻ mục tiêu trong bốn năm tới không phải trở thành người đứng đầu mà là vượt qua những giới hạn của bản thân.

“Bước vào chặng đường 4 năm sắp tới, mục tiêu lớn nhất của em không phải là nỗ lực để trở thành vị trí số một, mà là dám dũng cảm đối diện với những giới hạn của bản thân, học cách sống tử tế hơn, bản lĩnh và sâu sắc hơn, để tự tin khi nói rằng: tôi là người Nhân văn”, Diệu Linh chia sẻ.

Chương trình “Chạm Nhân văn” cũng là hoạt động khởi động cho chuỗi chương trình hướng đến kỷ niệm 70 năm truyền thống Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM.

TS Phan Thanh Định, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, cho rằng dấu mốc 70 năm không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua mà còn đặt ra trách nhiệm đối với thế hệ hôm nay trong việc tiếp nối và phát triển những giá trị của Nhà trường.

“Nhưng 70 năm không chỉ là câu chuyện của quá khứ. 70 năm còn là lời nhắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay: Chúng ta tiếp nối di sản ấy thế nào? Làm sao để ngọn lửa nhân văn tiếp tục tỏa sáng trong từng giảng đường, từng nghiên cứu và từng bước chuyển mình hội nhập?”, TS Định nói.

Theo ông, chuỗi hoạt động kỷ niệm sẽ hướng đến việc kết nối các thế hệ thầy và trò, khơi dậy động lực đổi mới học thuật, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đào tạo và hội nhập.