Khi robot trở thành “người thân” của người cao tuổi, người bệnh ở Hàn Quốc

VHO - Tại Hàn Quốc, robot thế hệ mới đang được nghiên cứu, thử nghiệm và đưa vào ứng dụng từ bệnh viện đến gia đình để hỗ trợ người cao tuổi, người bệnh và người khuyết tật. Công nghệ này được kỳ vọng góp phần đáp ứng nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng trong bối cảnh già hóa dân số và thiếu hụt nhân lực.

Tại một sự kiện giới thiệu công nghệ tổ chức ngày 16.9 tại Bảo tàng và Thư viện Kim Koo ở Seoul, các nhà phát triển và cơ quan y tế Hàn Quốc đã giới thiệu nhiều loại robot chuyên dụng, tập trung vào những nhu cầu thiết thực như hỗ trợ di chuyển, tắm rửa, ăn uống, thay đổi tư thế, hỗ trợ bài tiết và theo dõi sức khỏe.

Khác với hình ảnh những robot hình người thường thấy, các thiết bị được phát triển lần này chủ yếu hướng tới những nhiệm vụ cụ thể trong quá trình chăm sóc.

Robot có thể hỗ trợ người bệnh di chuyển, thay đổi tư thế, ăn uống hoặc tắm rửa, qua đó giúp người sử dụng tăng khả năng tự chủ, đồng thời giảm gánh nặng cho nhân viên y tế và người chăm sóc.

Một số thiết bị còn được tích hợp các chức năng phát hiện nguy cơ té ngã, nhắc uống thuốc và cảnh báo khi xuất hiện dấu hiệu bất thường về sức khỏe.

Việc ứng dụng robot vì vậy không chỉ nhằm thay thế một phần sức lao động thủ công mà còn hướng tới nâng cao hiệu quả và tính liên tục của hoạt động chăm sóc tại bệnh viện, cơ sở dưỡng lão và gia đình.

Hàn Quốc đang trải qua sự thay đổi nhanh chóng về cơ cấu dân số khi số người cao tuổi gia tăng trong khi lực lượng lao động trong độ tuổi chăm sóc ngày càng thu hẹp.

Điều này làm gia tăng nhu cầu đối với các dịch vụ chăm sóc dài hạn, đồng thời đặt ra yêu cầu tìm kiếm những phương thức mới để hỗ trợ người cao tuổi và người khuyết tật.

Trung tâm Phục hồi chức năng Quốc gia Hàn Quốc cho biết nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng cùng với quá trình già hóa dân số, số người khuyết tật và số người khuyết tật cao tuổi gia tăng.

Trong khi đó, lực lượng có khả năng đảm nhận công việc chăm sóc lại có xu hướng giảm do quy mô dân số trong độ tuổi lao động thu hẹp.

Trước thực tế này, Hàn Quốc đang đẩy mạnh nghiên cứu và thử nghiệm robot chăm sóc với sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, cơ sở y tế, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu.

Các thiết bị được phát triển tập trung vào những công việc thường ngày như hỗ trợ di chuyển, thay đổi tư thế, phòng ngừa các tổn thương do nằm lâu, hỗ trợ bài tiết và ăn uống.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc đưa robot vào bệnh viện mà còn mở rộng ứng dụng tại các cơ sở chăm sóc và hộ gia đình, nơi người cao tuổi và người khuyết tật dành phần lớn thời gian sinh hoạt.

Tại Seoul, các chương trình thí điểm đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và robot vào một số cơ sở chăm sóc người cao tuổi nhằm hỗ trợ nhân viên trong những công việc đòi hỏi nhiều sức lực.

Robot cũng được thử nghiệm trong bệnh viện, tại nhà của người cao tuổi và các khu dân cư dành cho người cao tuổi.

Nhiều thiết bị được giới thiệu tại sự kiện tập trung vào những hoạt động tưởng như đơn giản nhưng thường gây áp lực lớn cho người bệnh và người chăm sóc.

Một số robot có khả năng hỗ trợ xử lý nhu cầu bài tiết, đồng thời thu thập dữ liệu để phát hiện những dấu hiệu bất thường liên quan đến sức khỏe đường tiết niệu. Các hệ thống hỗ trợ di chuyển được thiết kế nhằm giúp người hạn chế khả năng vận động thay đổi vị trí an toàn hơn trong không gian gia đình.

Trong lĩnh vực ăn uống, thiết bị cho ăn di động hỗ trợ những người gặp khó khăn trong việc tự ăn, qua đó giúp họ duy trì khả năng tự chủ trong sinh hoạt.

Trong khi đó, các hệ thống giường thông minh có thể tự động thay đổi tư thế người nằm, góp phần hạn chế nguy cơ xuất hiện loét do tì đè ở bệnh nhân phải nằm lâu.

Những công nghệ này cho thấy robot chăm sóc đang được phát triển theo hướng giải quyết từng nhu cầu cụ thể, thay vì chỉ tập trung vào khả năng vận động hay tương tác của robot.

Một hướng phát triển khác là kết nối robot với các nền tảng kỹ thuật số, cho phép dữ liệu liên quan đến hoạt động và tình trạng sức khỏe của người sử dụng được thu thập, quản lý và theo dõi liên tục.

Các hệ thống này có thể hỗ trợ nhắc uống thuốc, phát hiện tình huống khẩn cấp, cảnh báo nguy cơ té ngã, tương tác với người cao tuổi và cung cấp một số dịch vụ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhận thức.

Khi được triển khai tại gia đình, robot còn có thể hỗ trợ người cao tuổi trong các hoạt động thường ngày, đồng thời cung cấp thông tin cho người thân hoặc người chăm sóc khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Việc kết nối robot với hệ thống dữ liệu cũng mở ra khả năng theo dõi quá trình chăm sóc liên tục, từ bệnh viện đến cơ sở dưỡng lão và gia đình, thay vì chỉ giới hạn trong thời gian người bệnh được điều trị tại cơ sở y tế.

Trung tâm Phục hồi chức năng Quốc gia Hàn Quốc đang thúc đẩy mô hình nghiên cứu kết hợp giữa phát triển công nghệ, thử nghiệm thực tế, xây dựng mô hình dịch vụ và hoàn thiện chính sách, qua đó đưa robot từ phòng thí nghiệm vào môi trường sử dụng thực tế.

Để robot thực sự phát huy hiệu quả, các nhà nghiên cứu Hàn Quốc cho rằng thiết bị phải thích ứng với môi trường sống cụ thể của người sử dụng.

Đối với người cao tuổi và người khuyết tật, những yếu tố như không gian chật hẹp, phòng tắm, hành lang, bậc cửa hay việc thay đổi tư thế đều có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của robot.

Vì vậy, các chương trình nghiên cứu không chỉ tập trung vào công nghệ mà còn chú trọng thử nghiệm trực tiếp với người sử dụng và người chăm sóc.

Mục tiêu là xác định những công việc robot có thể hỗ trợ hiệu quả nhất, đồng thời bảo đảm thiết bị phù hợp với điều kiện sinh hoạt thực tế.

Theo Chủ tịch Trung tâm Phục hồi chức năng Quốc gia Hàn Quốc Kim Dong-ah, robot chăm sóc cần được phát triển từ những nhu cầu thực tế của người cao tuổi và người bệnh, tập trung giải quyết những khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.

Đồng thời, robot cần được tích hợp vào quá trình chăm sóc liên tục, từ bệnh viện, cơ sở dưỡng lão đến gia đình và cộng đồng.

Trong thời gian tới, Hàn Quốc dự kiến tiếp tục mở rộng các chương trình thử nghiệm và tăng cường tích hợp AI vào robot chăm sóc, hướng tới khả năng nhận biết nhu cầu của người sử dụng và đưa ra phản ứng phù hợp trong thời gian thực.

Sự phát triển của robot chăm sóc tại Hàn Quốc vì vậy đang chuyển từ mục tiêu tự động hóa đơn thuần sang hỗ trợ trực tiếp con người. Những thiết bị này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực đối với nhân viên y tế và người chăm sóc, đồng thời giúp người cao tuổi, người khuyết tật và người bệnh duy trì khả năng tự chủ trong cuộc sống hằng ngày.