Huyền thoại về người cựu chiến binh Đặc công từng bắn rơi 6 máy bay Mỹ

VHO - Ít ai ngờ , đằng sau dáng vẻ giản dị của người đàn ông đã bước sang tuổi 84 là cuộc đời gắn liền với chiến tranh, với hàng trăm trận đánh, với những chiến công oanh liệt trên chiến trường. Đồng thời, ông còn là người sống có trách nhiệm với núi rừng Tây Nguyên bằng những nỗ lực bền bỉ vì cộng đồng sau ngày đất nước hòa bình.

 Hồi ức về những năm tháng khói lửa

Đã có hẹn trước đó, một ngày cuối tháng 4 chúng tôi có mặt tại ngôi nhà của Trung tá Nguyễn Đức Phúc, nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn Đặc công 200C vang bóng một thời tại số 34 Hồ Tùng Mậu, phường Xuân Hương – Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng). Ở tuổi 84, ông vẫn giữ được làn da hồng hào cùng sự minh mẫn, nhạy bén và không kém phần hài hước trong suốt buổi trò chuyện.

Cựu chiến binh Nguyễn Đức Phúc sinh năm 1942 tại xã Hoài Hảo, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định cũ trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Lớn lên, ông tham gia cách mạng từ rất sớm khi mới 19 tuổi.

Từ năm 1963 - 1968, Nguyễn Đức Phúc được bố trí công tác với chức vụ Trung đội trưởng Cảnh vệ; Đại đội trưởng Trinh sát 16 tỉnh đội Quảng Nam cũ; Chính trị viên Tiểu đoàn Đặc công V16. Đây cũng là chiến trường ông đóng quân lâu nhất trong những năm kháng chiến và cũng là nơi làm nên tên tuổi người dũng sĩ diệt máy bay.

Khi chúng tôi đề cập muốn biết chi tiết hơn về chiến công bắn rơi máy bay của mình, ông vui vẻ chia sẻ: “Đó là vào năm 1966, khi địch phát hiện Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam đóng ở thôn 5, xã Phước Tân, huyện Tiên Phước, chúng liền điều máy bay từ Chu Lai, Tam Kỳ tiến hành ném bom bắn phá dữ dội.

Sau đó là khoảng 10 máy bay trực thăng làm nhiệm vụ đổ quân bao vây căn cứ nhằm tiêu diệt toàn bộ cán bộ ta. Lúc này, trong tay tôi đang cầm khẩu trung liên Mass 2429 (do Pháp sản xuất), vội gác lên một cây trâm gần đó, quay nòng súng về những chiếc trực thăng rồi nhắm thẳng một chiếc và nhả đạn.

Chiếc trực thăng trúng đạn, chao đảo giữa không trung, va vào bốn chiếc khác, tạo thành một khối lửa bùng lên dữ dội. Thấy vậy, những chiếc còn lại lập tức vọt lên cao rồi tháo chạy.”

Trước đó, trong năm 1965, ông cũng đã bắn rơi một chiếc máy bay trinh thám L19, khiến 2 phi công Mỹ tử trận. Với chiến công bắn hạ máy bay đó, ông đã được cấp trên trao tặng danh hiệu dũng sĩ diệt Mỹ, dũng sĩ diệt máy bay cấp ưu tú; được thưởng Huân chương chiến công hạng hai và được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam ngay tại chỗ. Khi ấy, ông mới 23 tuổi.

Trong suốt sự nghiệp quân ngũ của mình, Nguyễn Đức Phúc đã trực tiếp tham chiến  hàng trăm trận đánh lớn nhỏ từ các tỉnh Nam Trung bộ, Tây Nguyên đến Nam bộ.

Không ít lần ông bị thương nặng, có những thời khắc cận kề lằn ranh sinh tử. Trong đó, ở trận đánh giải phóng Chi khu quân sự Tánh Linh (Bình Thuận cũ) vào cuối năm 1974, ông bị thương đặc biệt nghiêm trọng khi trúng hai mảnh đạn: một găm vào tay trái, mảnh còn lại găm vào mắt phải.

Vết thương ấy khiến mắt phải của ông mất hoàn toàn thị lực. Nhưng cũng từ những lần đối mặt với sinh tử như thế, ý chí của người lính ấy dường như càng được tôi luyện bền bỉ hơn. “So với rất nhiều đồng đội đã hy sinh trên chiến trường trong những năm chiến tranh, thì tôi vẫn còn may mắn hơn nhiều”, ông chia sẻ.

Có một chi tiết mà không nhiều người biết, đó là ông chính là người trực tiếp chỉ huy bộ đội ta tiến vào giải phóng và tiếp quản thị xã Đà Lạt vào thàng 4.1975

“Khi đó tôi là chính trị viên Tiểu đoàn đặc công 200C. Tối ngày 1.4.1975 tôi cùng 27 đồng chí khác từ Đức Trọng, không đi theo quốc lộ 20 mà cắt rừng men theo sông Đa Nhim lên Thạnh Mỹ, Hồ Tiên, Tam Giác, Dốc Đu rồi vòng lên Trại Mát để vào Đà Lạt.

Lúc bấy giờ, đồng chí Chế Đặng là Bí thư Huyện ủy Lạc Dương đi cùng để dẫn đường. Lúc này, nhiệm vụ của chúng tôi là giữ cho được tài liệu trong Trường Võ bị quốc gia Đà Lạt và Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt không bị lính Việt Nam Cộng hòa phá hủy”, ông Phúc kể tiếp.

Sau đó, ông nhận được lệnh quay lại Di Linh để đón ông Sáu Nam (tức Phạm Hoài Chương – Phó Chủ nhiệm Chính trị lực lượng vũ trang Quân khu 6), về Đà Lạt. Đến ngày 3.4.1975, Tuyên Đức, Lâm Đồng được tuyên bố giải phóng.

Trả nợ đồng bào, tri ân rừng

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Đức Phúc kinh qua nhiều vị trí công tác trong bộ máy chính quyền tại Lâm Đồng. Đến năm 1993, ông nghỉ hưu, khép lại chặng đường dài gắn bó với quân ngũ và công vụ.

Nhưng cũng từ đây, một bước ngoặt khác mở ra. Rời màu áo lính đã theo ông suốt những năm tháng tuổi trẻ, ông chọn dấn thân vào một hành trình mới đầy thử thách: Bước vào thương trường, với tâm thế của một người lính trên “chiến trường” kinh doanh.

Vốn yêu rừng, lại có nhiều năm gắn bó với rừng trong suốt cuộc đời binh nghiệp, ông không khỏi xót xa khi chứng kiến những cánh rừng dần bị đào xới, xâm lấn; những khoảng đất trống nham nhở ngày một loang rộng, rừng cứ thế thu hẹp theo thời gian.

Mang trong mình quyết tâm giữ rừng bằng mọi giá, với trái tim của một người lính từng đi qua chiến tranh và sự nhạy bén của người làm kinh doanh, ông đã mạnh dạn xin phép chính quyền địa phương lúc bấy giờ để phát triển du lịch sinh thái – một hướng đi giàu tiềm năng của Đà Lạt.

“Quan điểm làm du lịch của tôi là không xâm phạm đến rừng mà phải dựa vào rừng, tận dụng cái vốn có của rừng để phát triển du lịch dưới tán rừng”, ông bày tỏ.

Tại khu du lịch Đá Tiên nằm trong khu vực hồ Tuyền Lâm do ông làm chủ có diện tích 12ha đã được cải tạo để phát triển thành khu du lịch sinh thái đầu tiên ở Đà Lạt vào năm 1994.

Tại đây, tất cả những công trình xây dựng của ông được thiết kế dưới tán thông, vật liệu xây dựng cũng hoàn toàn được sử dụng bằng những thứ thân thiện với môi trường và hầu như nói không với bê tông cốt thép. Sau khi đưa vào hoạt động, địa điểm này đã trở thành địa chỉ thường xuyên được du khách lui tới thăm quan.

Không dừng lại ở đó, ông còn tiến hành lập buôn làng Darahoa dưới chân núi Voi để tập trung những người dân tộc thiểu số Cill, Lạch sống rải rác khắp nơi về đây định cư. Như một người cha già tận tụy lo cho các con của mình, ai thiếu chỗ ở thì ông cho nhà, ai thiếu lương thực thì ông cho đất để canh tác.

Ngoài ra, ông còn rất quan tâm đến vấn đề văn hóa, tín ngưỡng khi tổ chức mở trường học xóa mù chữ cho con em đồng bào, xây nhà thờ cho bà con theo đạo. Cảm động trước những gì ông dành cho họ nên thường gọi ông với cái tên trìu mến là “cha Phúc”.

Sau khi cảm thấy đã hoàn thành sứ mệnh của mình, cách đây vài năm ông đã vui vẻ giao lại tất cả diện tích rừng đã thuê trước đó cho nhà nước quản lý để lui về vui thú tuổi già.

Hiện nay, dù tuổi đã cao và sức khỏe ít nhiều cũng suy giảm nhưng ông vẫn thường xuyên thực hiện những chuyến ra Bắc vào Nam để tìm về những chiến trường năm xưa, thăm hỏi đồng đội chiến đấu trước đây. Ngoài ra, ông còn lập ra quỹ nghĩa tình đồng đội để hỗ trợ các gia đình cựu chiến binh, thương binh, liệt sĩ gặp khó khăn hay hỗ trợ công tác tìm kiếm hài cốt đồng đội, quy tập về các nghĩa trang liệt sĩ...

 “Những việc tôi làm đây chỉ như là hạt cát trên sa mạc, Đây là cách để tôi trả nợ cho rừng, trả nợ cho đồng đội, đồng bào cũng như để tri ân những ân nhân đã cưu mang và sát cánh bên tôi trong những ngày gian khổ”, ông bày tỏ nỗi lòng.