Hồi chuông cảnh báo

VHO - Dịch Ebola đang lan rộng “theo cấp số nhân” tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ vượt xa năng lực ứng phó và tiếp tục mở rộng ra ngoài các khu vực tâm dịch ban đầu.

Trong bối cảnh hệ thống y tế vốn mong manh ngày càng chịu sức ép, nguy cơ virus lan sang các nước láng giềng đang trở nên đáng lo ngại, gióng lên hồi chuông cảnh báo về một thảm họa y tế mới tại Trung Phi.

Với hơn 2.500 người tử vong chỉ trong khoảng ba tháng, trong đó một nửa số ca tử vong được ghi nhận trong 20 ngày gần đây, đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang cho thấy mức độ khốc liệt chưa từng thấy, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng khi tốc độ lây lan của virus ngày càng vượt xa năng lực ứng phó.

Theo Julien Harneis, điều phối viên cấp cao của Liên Hợp Quốc về Ebola, virus đang “lây lan theo cấp số nhân”, nhanh hơn bất kỳ đợt bùng phát nào trước đây tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Tổ chức Bác sĩ Không biên giới cũng cảnh báo dịch đang lan rộng với tốc độ đáng báo động, vượt quá khả năng ứng phó.

Đây không còn là một ổ dịch cục bộ. Đợt bùng phát lần thứ 17 tại quốc gia này được cho là đã âm thầm diễn biến trong nhiều tuần trước khi được chính thức công bố ngày 15.5.

Đến nay, virus đã xuất hiện tại 6 tỉnh, trong đó có những khu vực gần biên giới Nam Sudan, đồng thời vượt qua biên giới sang Uganda. Điều đó khiến nguy cơ dịch bệnh tiếp tục mở rộng trở thành vấn đề không chỉ của riêng Cộng hòa Dân chủ Congo mà của cả khu vực.

Đáng báo động hơn là dịch đang diễn ra tại những địa bàn vốn đã đặc biệt dễ tổn thương. Miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo nhiều năm chìm trong bất ổn và thiếu hụt các dịch vụ cơ bản. Hệ thống y tế, cơ sở hạ tầng yếu kém khiến việc phát hiện ca bệnh, cách ly người nhiễm và tiếp cận các cộng đồng vùng sâu trở nên khó khăn.

Trong một cuộc chiến với Ebola, sự chậm trễ có thể phải trả giá bằng mạng sống. Khi virus lây truyền qua tiếp xúc với dịch cơ thể, mỗi trường hợp không được phát hiện và kiểm soát kịp thời đều có thể trở thành nguồn lây mới.

Khoảng 160 nhân viên y tế đã mắc Ebola, trong đó 43 người tử vong, làm suy giảm nghiêm trọng lực lượng tuyến đầu. Trong khi đó, chủng Bundibugyo hiện chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Nếu không được tăng cường nguồn lực và triển khai các biện pháp ứng phó kịp thời, Ebola có nguy cơ tiếp tục lan rộng, vượt xa khả năng kiểm soát và đe dọa các quốc gia láng giềng.

Những diễn biến tại Cộng hòa Dân chủ Congo vì thế đã trở thành một cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng và là hồi chuông cảnh báo đối với nỗ lực phòng ngừa và ứng phó dịch bệnh của toàn khu vực.