Greenland nóng kỷ lục, băng tan làm đổi hướng nền kinh tế

VHO - Greenland vừa trải qua tháng Một nóng nhất trong lịch sử. Hiện tượng ấm lên với tốc độ nhanh gấp bốn lần mức trung bình toàn cầu đang làm thay đổi sâu sắc triển vọng kinh tế của vùng đất này, từ ngành đánh bắt cá truyền thống đến khai thác khoáng sản.

Hãng Reuters dẫn số liệu sơ bộ từ Viện Khí tượng Đan Mạch tại Nuuk, thủ phủ của Greenland, nhiệt độ trung bình tháng Một năm nay đạt +0,2 độ C – mức cao nhất từng được ghi nhận, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình lịch sử -7,7 độ C trong giai đoạn 1991–2020.

“Biến đổi khí hậu đã hiện diện rõ ràng tại Greenland. Các số liệu cho thấy khu vực này đang ấm lên nhanh gấp bốn lần so với mức trung bình toàn cầu,” ông Jacob Hoyer, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Quốc gia thuộc Viện Khí tượng Đan Mạch, nhận định.

Theo ông Hoyer, thời tiết ấm bất thường khiến băng biển thu hẹp dần về phía bắc mỗi mùa đông, lớp băng mỏng hơn ngay cả tại những khu vực vốn được xem là ổn định. Điều này làm gia tăng rủi ro cho hoạt động vận chuyển trên băng, vốn là phương thức di chuyển quan trọng tại Greenland.

Sự thay đổi này cũng đặt ra thách thức lớn đối với ngành kinh tế trụ cột của hòn đảo. Theo Cơ quan Thống kê Greenland, đánh bắt cá – chủ yếu là tôm, cá bơn và cá tuyết – hiện là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất, đóng góp khoảng 23% GDP và tạo ra 15% việc làm vào năm 2023.

“Nhiệt độ nước biển quanh Greenland cũng đang tăng lên, điều này có thể làm biến đổi hệ sinh thái và kéo theo những thay đổi trong ngành đánh bắt cá,” ông Hoyer nói, đồng thời cho biết còn quá sớm để xác định chính xác mức độ tác động.

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhấn mạnh yếu tố an ninh khi nói về Greenland, hòn đảo này cũng sở hữu trữ lượng khoáng sản chiến lược đáng kể, có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt tại Bắc Cực.

Một khảo sát của Đan Mạch công bố năm 2023 cho thấy 25 trong số 34 loại khoáng sản được Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm “nguyên liệu thô thiết yếu” đã được phát hiện tại Greenland.

Trong nhiều năm, ngành khai khoáng tại đây gặp không ít rào cản do thủ tục cấp phép phức tạp, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và sự phản đối từ các cộng đồng thổ dân. Tuy nhiên, theo ông Hoyer, hiện tượng ấm lên toàn cầu có thể khiến một số dự án khai thác trở nên khả thi hơn khi chi phí vận hành và vận chuyển giảm.

Dù vậy, sự ấm lên nhanh chóng cũng đang tạo ra bất ổn cho các ngành kinh tế truyền thống.

Casper Moller, chủ một công ty tổ chức tour du lịch tại Greenland, cho biết tình trạng thiếu tuyết và băng đang khiến các hoạt động như đi xe trượt tuyết hay trượt tuyết trở nên khó khăn hơn.

“Điều duy nhất chúng tôi có thể làm lúc này là hy vọng tuyết sẽ sớm rơi trở lại,” ông nói.