Điểm sàn đại học chạm mốc 25: Vì sao đạt sàn vẫn rất xa điểm chuẩn?

VHO - Nghe tin một số trường đại học công bố điểm sàn lên tới 24 - 25 điểm, nhiều thí sinh lập tức nghĩ rằng chỉ cần chạm ngưỡng này là cơ hội đỗ đã rất lớn. Thực tế lại không đơn giản như vậy.

Điểm sàn chỉ là mức tối thiểu để hồ sơ được chấp nhận đưa vào hệ thống xét tuyển. Sau đó, hàng nghìn thí sinh vẫn tiếp tục cạnh tranh với nhau và điểm chuẩn cuối cùng có thể cao hơn đáng kể, tùy vào số lượng đăng ký, chỉ tiêu và sức hút của từng ngành.

Chính vì vậy, việc một ngành lấy điểm sàn 25 không đồng nghĩa điểm chuẩn sẽ chỉ quanh mức này. Ngược lại, cũng có những ngành có điểm sàn khá thấp nhưng điểm chuẩn vẫn tăng cao nếu lượng hồ sơ đăng ký vượt xa chỉ tiêu.

Đại diện một cơ sở giáo dục đại học cho biết, năm 2026 thí sinh cần phân biệt ba loại điểm sàn. Đầu tiên là ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào do Bộ GD&ĐT quy định, lần đầu áp dụng chung cho tất cả phương thức xét tuyển (trừ tuyển thẳng), ở mức 15/30 điểm. Tiếp theo là điểm sàn do từng trường đại học tự xác định để nhận hồ sơ. Ngoài ra còn có điểm sàn dành cho các nhóm ngành đặc thù gồm Sư phạm, Pháp luật và Sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề do Bộ GD&ĐT quy định. Dự kiến ngày 8.7, Bộ sẽ công bố ngưỡng của ba nhóm ngành này.

Trong thực tế, điểm chuẩn luôn lớn hơn hoặc bằng điểm sàn. Vì thế, khi xây dựng nguyện vọng, thí sinh cần tham khảo đồng thời điểm sàn hiện tại và điểm chuẩn của những năm trước thay vì chỉ nhìn vào một con số.

Cùng là điểm sàn nhưng khoảng cách giữa các trường rất lớn

Nếu lấy 15 điểm là "vạch xuất phát", thì ở mùa tuyển sinh năm nay có những trường chỉ đặt ngưỡng đúng bằng mức tối thiểu của Bộ GD&ĐT, trong khi nhiều trường khác lại nâng lên sát mốc 25 điểm.

Nhóm trường áp dụng điểm sàn 15 gồm Trường ĐH Hùng Vương (TP.HCM), Trường ĐH Gia Định, Trường ĐH Xây dựng Miền Trung và Trường ĐH Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương.

Riêng Trường ĐH Hùng Vương (TP.HCM) quy định điểm sàn xét học bạ từ 18 điểm, còn điểm sàn xét kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM là 600 điểm. Năm 2025, trường từng có mức điểm sàn thấp nhất cả nước là 12/30 điểm.

Ở nhóm tiếp theo, Học viện Chính sách và Phát triển lấy từ 16 - 19 điểm tùy cơ sở đào tạo; Trường ĐH Thành Đô từ 16 - 17,5 điểm; Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM từ 16 - 18 điểm; Trường ĐH FPT từ 18 - 21 điểm; ĐH Bách khoa Hà Nội từ 19,5 -20 điểm; ĐH Kinh tế Quốc dân là 22 điểm.

Mức điểm sàn cao tập trung chủ yếu ở nhóm trường có tính cạnh tranh lớn. Trường ĐH Ngoại thương quy định tổ hợp A00 phải đạt 24 điểm, còn các tổ hợp A01, D01, D03, D04, D06, D07 và phương thức kết hợp hai môn thi với chứng chỉ quốc tế là 23 điểm.

Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội) lấy điểm sàn từ 22 - 24 điểm. Riêng 8 ngành gồm công nghệ thông tin, kỹ thuật máy tính, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, hệ thống thông tin, mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, kỹ thuật điện tử - viễn thông đều lấy 24 điểm; 12 ngành còn lại lấy 22 điểm.

Nhà trường cũng công bố bảng quy đổi điểm HSA sang thang điểm 30, trong đó 100 điểm HSA tương đương 26 điểm theo tổ hợp A00 và 130 điểm HSA tương đương 30 điểm.

Đáng chú ý nhất là Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) với mức điểm sàn dao động từ 19 - 25 điểm. Các chương trình đào tạo tài năng yêu cầu 25 điểm; chương trình chất lượng cao lấy 23 điểm; chương trình đại trà từ 19 - 22 điểm.

Các trường thành viên khác của ĐH Quốc gia Hà Nội gồm Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường ĐH Kinh tế, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật cùng lấy điểm sàn 19 điểm theo phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT. Riêng Trường ĐH Kinh tế quy định điểm sàn xét học bạ là 21 điểm.

ĐH Kinh tế Quốc dân giữ nguyên điểm sàn 22 điểm đối với các tổ hợp A00, A01, D01 và D07 như năm 2025. Với nhóm ngành pháp luật, thí sinh phải đạt tối thiểu 6 điểm môn Toán. Trường cũng công bố bảng quy đổi giữa các phương thức, trong đó 28 điểm thi tốt nghiệp THPT tương đương 112/150 điểm HSA.

ĐH Bách khoa Hà Nội chia điểm sàn theo từng nhóm ngành. Khối kỹ thuật lấy 20 điểm, còn nhóm kinh tế, giáo dục và ngoại ngữ lấy 19,5 điểm.

Đằng sau mỗi mức điểm là một chiến lược tuyển sinh

Khoảng cách từ 15 đến 25 điểm không chỉ phản ánh độ "khó" của từng trường mà còn cho thấy định hướng đào tạo và chất lượng nguồn tuyển mà các trường hướng tới.

Những cơ sở đào tạo theo mô hình nghiên cứu chuyên sâu như Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) ưu tiên tuyển nhóm thí sinh xuất sắc để phục vụ các chương trình đào tạo tài năng và tích hợp cử nhân - thạc sĩ. Vì vậy, các ngành Toán học, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Khoa học dữ liệu và Khoa học vật liệu đều có điểm sàn chạm mốc 25.

Ngay cả những ngành vốn không phải lựa chọn phổ biến như Địa chất học hay Khí tượng khí hậu, trường vẫn giữ mức điểm sàn đại trà là 19 điểm, còn chương trình chất lượng cao lên tới 23 điểm nhằm bảo đảm chất lượng đầu ra.

Tương tự, Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội) từ năm 2025 đã xác định mức điểm sàn 24 điểm cho nhóm ngành công nghệ thông tin và vi mạch bán dẫn.

Ở chiều ngược lại, nhiều trường theo định hướng đào tạo ứng dụng lựa chọn ngưỡng từ 15 - 19 điểm để mở rộng cơ hội tiếp cận cho thí sinh. Những ngành được nâng điểm sàn thường là công nghệ thông tin, vi mạch bán dẫn hoặc trí tuệ nhân tạo - các lĩnh vực đang nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường lao động.

Điều này cũng lý giải vì sao điểm sàn của các ngành công nghệ luôn nằm trong nhóm cao nhất, trong khi nhiều ngành truyền thống vẫn duy trì ở mặt bằng thấp hơn.

Ví dụ, Trường ĐH Mỏ - Địa chất xây dựng dải điểm sàn khá rộng. Các chương trình đào tạo tài năng như Kỹ thuật mỏ thông minh, Trí tuệ nhân tạo ứng dụng và Kỹ thuật xây dựng công trình ngầm lấy cao nhất 21 điểm; Công nghệ thông tin lấy 19 điểm, còn Khoa học dữ liệu lấy 18 điểm.

Điểm chuẩn được dự báo hạ nhiệt ở không ít ngành

Năm nay, phổ điểm thi tốt nghiệp THPT được đánh giá phân hóa tốt hơn. Đây là cơ sở để nhiều trường dự báo mặt bằng điểm chuẩn sẽ giảm ở nhiều ngành.

Điểm chuẩn của Học viện Tài chính năm 2026 dự kiến dao động từ 21 - 27 điểm. Học viện tuyển khoảng 8.500 chỉ tiêu tại Hà Nội, Hưng Yên và TP.HCM. Việc mở rộng quy mô tuyển sinh cùng nhiều chương trình đào tạo mới sẽ giúp khoảng điểm trúng tuyển rộng hơn.

Theo một số đại diện cơ sở giáo dục, phổ điểm các môn thi năm nay giảm nhẹ so với năm 2025. Cùng với việc Bộ GD&ĐT siết quy định quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và điểm cộng, điểm chuẩn của đa số trường có thể giảm.

Đối với Trường ĐH Thương mại, một số ngành dự báo sẽ giảm từ 1 - 3 điểm. Tuy nhiên, các ngành có mức cạnh tranh cao và sử dụng tổ hợp có môn Toán như kinh tế, quản trị hay công nghệ vẫn có khả năng giữ nguyên, thậm chí tăng nhẹ. Nhà trường dự kiến tiếp tục duy trì điểm sàn khoảng 20 điểm như các năm trước.

Năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT. Theo quy định, từ ngày 2 đến 17 giờ ngày 14.7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng trên hệ thống của Bộ GD&ĐT. Kết quả xét tuyển cùng điểm chuẩn sẽ được công bố sau 17 giờ ngày 9.8.

Trong khoảng thời gian còn lại, điều thí sinh cần làm không phải là nhìn vào điểm sàn rồi yên tâm hoặc lo lắng, mà là cân nhắc giữa điểm thi của bản thân, phổ điểm, điểm chuẩn các năm trước, chỉ tiêu tuyển sinh và xu hướng của từng ngành để xây dựng danh sách nguyện vọng có tính toán. Bởi trên thực tế, đủ điều kiện xét tuyển mới chỉ là bước đầu của cuộc đua vào đại học.