Dân ca ba miền ngân vang trên đất Cố đô

VHO - Hội diễn “Đàn, hát dân ca 3 miền năm 2026” do Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VHTTDL) phối hợp với Sở VHTT TP Huế tổ chức tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh TP Huế đã mang đến không gian giao lưu đậm sắc màu dân ca, dân nhạc truyền thống. Qua các tiết mục của những đoàn nghệ thuật đến từ nhiều địa phương, hội diễn góp phần quảng bá, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, đồng thời khơi dậy niềm tự hào và ý thức trao truyền các làn điệu dân ca trong đời sống hôm nay.

Tôn vinh mạch nguồn dân ca

Ông Nguyễn Quốc Huy, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện, Phó Ban thường trực Ban Tổ chức Hội diễn nhấn mạnh: Đảng và Nhà nước luôn xác định bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có dân ca, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Trong xu thế hội nhập, việc khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc càng trở thành yêu cầu quan trọng của mỗi quốc gia. Tại các chương trình giao lưu văn hóa, lễ hội quốc tế, dân ca thường là một trong những tiết mục mang tính biểu trưng của Việt Nam, thể hiện tinh thần nhân văn, sự tinh tế trong cảm xúc và chiều sâu lịch sử, góp phần xây dựng hình ảnh một đất nước giàu truyền thống, năng động trong sáng tạo.

Dân ca Việt Nam phong phú, đa dạng, mang dấu ấn riêng của từng vùng miền. Ở Bắc Bộ có Quan họ, Hát Xoan, Hát Trống quân; miền Trung có Ví, Giặm, Hò Huế, Bài chòi; Nam Bộ có Hò sông nước, Lý Nam Bộ, Đờn ca tài tử. Bên cạnh đó là các loại hình dân ca của đồng bào dân tộc thiểu số như Then, Lượn, Soóng Cọ, khèn Mông, dân ca Êđê, Bana... Mỗi làn điệu đều gắn với đời sống lao động, phong tục, tín ngưỡng, lễ hội, vẻ đẹp thiên nhiên và khát vọng của con người, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa Việt Nam giàu bản sắc.

Từ những câu hát ru, điệu hò lao động đến các hình thức diễn xướng trong lễ hội, dân ca vừa lưu giữ ký ức cộng đồng, vừa nuôi dưỡng tâm hồn, lối sống và cảm quan thẩm mỹ của nhiều thế hệ. Chính vì vậy, Hội diễn “Đàn, hát dân ca 3 miền năm 2026” không đơn thuần là một cuộc gặp gỡ nghệ thuật, mà còn là không gian để các địa phương cùng nhìn lại vốn quý của mình, trao truyền kinh nghiệm bảo tồn và tìm thêm cách đưa dân ca đến gần hơn với công chúng.

Trong dòng chảy văn hóa đương đại, việc tổ chức những sân khấu dành riêng cho dân ca là cách thiết thực để các giá trị truyền thống tiếp tục được nhận diện, nâng niu và lan tỏa bằng sức sống mới.

Không gian gặp gỡ của các vùng miền

Tại Hội diễn, nghệ sĩ Nguyễn Thị Ngọc Hòa, đoàn nghệ thuật An Giang chia sẻ: “Đây là lần thứ hai tôi được tham gia Hội diễn Đàn, hát dân ca 3 miền. Bản thân tôi rất vui nhưng cũng khá hồi hộp. Chúng tôi mang đến Hội diễn các tiết mục đặc sắc của dân tộc Kinh, Chăm, Khơ-me từ vùng đất An Giang, với mong muốn giới thiệu nét đẹp văn hóa quê hương đến các tỉnh bạn và công chúng tại Huế. Tôi cũng kỳ vọng qua Hội diễn này sẽ được tiếp cận, hiểu thêm những đặc trưng văn hóa của các địa phương khác trong cả nước”.

Đoàn An Giang mang đến Hội diễn 5 tiết mục được dàn dựng công phu, thể hiện nét đẹp văn hóa vùng đất Nam Bộ như độc tấu đờn kìm Dạ cổ hoài lang, Lý chèo đưa cá Ông, Dệt lụa đêm trăng phát triển từ dân ca Chăm... Ông Nguyễn Văn Đông, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật An Giang cho biết, những làn điệu dân ca của Kiên Giang cũ và An Giang sau sáp nhập đã được chọn lọc, kết hợp các điểm nhấn văn hóa của hai địa phương để tạo nên những tác phẩm có sự giao thoa đặc sắc hơn. Các tiết mục cũng góp phần phản ánh diện mạo quê hương An Giang trong hành trình phát triển chung của đất nước.

Với đặc trưng của vùng đất giàu truyền thống văn hóa, TP Huế mang đến Hội diễn những điệu hò, làn điệu dân ca và hình thức diễn xướng đậm bản sắc như Hò mái nhì trong tổ khúc dân ca Quê hương vang mãi khúc ca dâng Đảng, Hò giã gạo Quê hương ngày hội, hát Chầu văn Nhớ ơn công đức Huyền Trân…

Theo Ban Tổ chức, Hội diễn Đàn, hát dân ca 3 miền năm 2026 quy tụ 26 đoàn đến từ các tỉnh, thành trong cả nước. Diễn ra đến hết ngày 8.7, các chương trình biểu diễn mở cửa miễn phí để công chúng thưởng thức những tiết mục dân ca, dân nhạc đặc sắc của các đoàn nghệ thuật.

Thông qua các hoạt động giao lưu, Hội diễn tạo không gian kết nối, tôn vinh tinh hoa văn hóa các vùng miền, tăng cường đoàn kết cộng đồng, đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam giàu bản sắc. Khi những làn điệu dân ca được cất lên từ chính cộng đồng, trên sân khấu hôm nay, di sản có thêm cơ hội bước tiếp trong đời sống mới. n