Đàm phán tăng lương tối thiểu năm 2027: Phương án nào được lựa chọn?

VHO - Hội đồng Tiền lương quốc gia đang tiếp tục thảo luận về phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027. Trong khi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giữ nguyên đề xuất tăng 8,5% hoặc 9,8%, phía VCCI lại kiến nghị lùi thời điểm áp dụng để giảm áp lực cho doanh nghiệp.

Phiên họp thứ hai của Hội đồng Tiền lương quốc gia về mức lương tối thiểu vùng năm 2027 diễn ra ngày 16.7 tiếp tục ghi nhận những quan điểm khác nhau giữa các bên. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (VGCL) vẫn giữ nguyên hai phương án tăng lương tối thiểu vùng đã đưa ra trước đó, trong khi đại diện doanh nghiệp đề xuất lùi thời điểm áp dụng sang giữa năm 2027.

Hiện nay, mức lương tối thiểu vùng vẫn được thực hiện theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 1.1.2026. Vì vậy, mọi phương án đang được đưa ra mới dừng ở mức đề xuất và chưa phải mức lương chính thức áp dụng trong năm 2027.

Hai phương án tăng lương vẫn được giữ nguyên

Tại phiên họp đầu tiên của Hội đồng Tiền lương quốc gia ngày 23.6.2026, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã trình hai phương án điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng, dự kiến áp dụng từ ngày 1.1.2027.

Ở phương án 1, mức lương tối thiểu vùng được đề xuất tăng bình quân 9,8%, tương đương tăng từ 360.000 đồng đến 520.000 đồng/tháng so với năm 2026.

Trong khi đó, phương án 2 đề xuất mức tăng bình quân 8,5%, tương ứng tăng từ 315.000 đồng đến 450.000 đồng/tháng.

Đối với lương tối thiểu theo giờ, VGCL đề xuất xác định trên cơ sở quy đổi từ mức lương tối thiểu tháng kết hợp với hệ số điều chỉnh phù hợp.

Nếu một trong hai phương án được Chính phủ thông qua, bảng lương tối thiểu vùng năm 2027 sẽ được điều chỉnh tương ứng theo mức tăng đã đề xuất.

Vì sao đề xuất tăng lương?

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng từ đầu năm 2027 là cần thiết nhằm cải thiện đời sống của người lao động trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tiếp tục tăng.

Để xây dựng đề xuất, trong tháng 3 và 4.2026, đơn vị đã khảo sát tại 7 tỉnh, thành phố, với 196 doanh nghiệp và gần 2.000 người lao động tham gia.

Kết quả cho thấy 54,3% người lao động cho biết thu nhập chỉ vừa đủ đáp ứng các khoản chi tiêu cơ bản của gia đình; 20,6% không đủ sống và phải làm thêm giờ, trong khi chỉ 7,9% có khả năng tích lũy.

Áp lực tài chính cũng thể hiện qua việc 26,8% người lao động phải vay mượn tiền hằng tháng để ổn định cuộc sống và 32,7% phải vay theo chu kỳ 3 - 4 tháng/lần. So với khảo sát năm 2025, tần suất vay mượn đã tăng đáng kể.

Khảo sát còn cho thấy chỉ 52,2% người lao động có điều kiện ăn đủ thịt, cá trong tất cả các bữa ăn chính. Hơn 55,5% cho biết tiền lương chỉ đáp ứng một phần nhu cầu chi cho giáo dục con cái.

Ở lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, 39,8% người lao động cho biết thu nhập chỉ đủ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ở mức cơ bản, còn 46,1% chỉ đủ tiền mua một số loại thuốc thông thường.

Điều kiện nhà ở cũng là vấn đề đáng chú ý khi 32,1% người lao động phải thuê nhà trọ tư nhân. Diện tích nhà ở bình quân đạt 23,56 m² với trung bình 3,08 người cùng sinh sống, tương đương khoảng 7,6 m²/người, thấp hơn đáng kể so với năm trước.

Khảo sát cũng phản ánh thu nhập đang ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng của người lao động: 55,3% người chưa lập gia đình cho rằng tiền lương là nguyên nhân chính khiến họ trì hoãn kết hôn. Trong số người đã lập gia đình, 72,9% cho biết mức thu nhập hiện nay tác động đến quyết định sinh thêm con.

Doanh nghiệp đề xuất lùi thời điểm áp dụng

Đồng tình với việc cần điều chỉnh lương tối thiểu vùng, nhưng đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề xuất không áp dụng từ ngày 1.1.2027 mà lùi sang 1.7.2027.

Theo VCCI, việc lùi thời điểm thực hiện sẽ giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị trước áp lực gia tăng chi phí lao động, đồng thời bảo đảm sự hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Khi nào có mức lương tối thiểu chính thức?

Đến thời điểm hiện nay, cả hai phương án tăng 9,8% và 8,5% vẫn chỉ là đề xuất của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại Hội đồng Tiền lương quốc gia.

Mức lương tối thiểu vùng năm 2027, thời điểm áp dụng cũng như tỉ lệ tăng cụ thể sẽ chỉ được xác định sau khi Chính phủ ban hành nghị định mới. Trong thời gian chờ quyết định chính thức, người lao động và doanh nghiệp vẫn tiếp tục thực hiện mức lương tối thiểu vùng theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP.

Theo Điều 2 Nghị định 293/2025/NĐ-CP, quy định về lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; người sử dụng lao động gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn lao động; cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc thực hiện mức lương tối thiểu.