Cơn sốt Pokémon và hành trình tròn 30 năm trở thành hiện tượng toàn cầu

DUY HOÀNG

VHO - Năm nay, Ngày Pokémon (27.2) đánh dấu kỷ niệm 30 năm của thương hiệu giải trí đa phương tiện nổi tiếng toàn cầu Pokémon. Cùng nhìn lại hành trình 30 năm của Pokémon - hiện tượng giải trí đa phương tiện toàn cầu đã chinh phục nhiều thế hệ người hâm mộ trên khắp thế giới.

Cơn sốt Pokémon và hành trình tròn 30 năm trở thành hiện tượng toàn cầu - ảnh 1
Người hâm mộ Pokémon Go tham gia sự kiện Pokémon Go City Safari tại Hong Kong (Trung Quốc) vào tháng 12.2024. Ảnh: Dickson Lee.

Hệ sinh thái khổng lồ

Gắn liền với hình ảnh huấn luyện viên Pokémon kiên trì và giàu lòng trắc ẩn Ash Ketchum cùng người bạn đồng hành trung thành nhưng đôi khi bướng bỉnh Pikachu, thương hiệu Nhật Bản này đã phát triển thành một hệ sinh thái khổng lồ gồm nhiều loạt anime, phim điện ảnh, trò chơi điện tử và hàng loạt sản phẩm thương mại.

Hiện là một thương hiệu trị giá hàng tỉ đô la, Pokémon ban đầu khởi nguồn từ loạt trò chơi nhập vai do Satoshi Tajiri sáng tạo cho máy chơi game cầm tay Game Boy.

Hai tựa game đầu tiên Pocket Monsters Red Pocket Monsters Green đã được Nintendo phát hành tại Nhật Bản vào ngày 27.2.1996, trước khi phiên bản Pocket Monsters Blue ra mắt vào tháng 10 cùng năm.

Lấy cảm hứng từ thú vui sưu tầm côn trùng thời thơ ấu ở vùng ngoại ô Tokyo, Satoshi Tajiri đã thiết kế trò chơi nhằm tái hiện niềm vui khám phá thiên nhiên và tương tác với các loài côn trùng theo cách trẻ thơ. 

Tập đầu tiên của loạt phim hoạt hình Pokémon được phát sóng trên truyền hình Nhật Bản vào tháng 4.1997 với tiêu đề Pokemon, I Choose You!. Sau đó, bộ phim điện ảnh Pokémon: The First Movie ra mắt vào tháng 7.1998.

Năm 1998, loạt phim hoạt hình này được phát sóng tại Hong Kong (Trung Quốc). Cũng trong tháng 9 cùng năm, hai trò chơi Pokémon Red và Pokémon Blue cùng phiên bản anime tiếng Anh được phát hành tại Mỹ, đánh dấu bước khởi đầu cho thành công lớn của Pokémon tại thị trường phương Tây.

Khi Pokémon: The First Movie ra mắt tại Mỹ vào tháng 11.1999, bộ phim nhanh chóng trở thành hiện tượng phòng vé và đứng đầu bảng xếp hạng doanh thu.

Đó cũng là giai đoạn đỉnh cao của “cơn sốt Pokémon” đầu tiên tại phương Tây. Tuy nhiên, trong suốt thập niên 2000, sức hút của thương hiệu này dần suy giảm, khiến những “quái vật bỏ túi” từng rất được yêu thích trở thành món giải trí bị xem là lỗi thời dành cho trẻ em.

Tuy vậy, một cộng đồng người hâm mộ trung thành của Pokémon vẫn duy trì trên khắp thế giới. Những người không vứt bỏ các bộ thẻ bài sưu tập từ thời kỳ đầu sau này đã gặt hái được cả giá trị tài chính lẫn giá trị tinh thần từ chúng.

Hồi sinh mạnh mẽ

Cơn sốt Pokémon và hành trình tròn 30 năm trở thành hiện tượng toàn cầu - ảnh 2
Các nhà sưu tầm xem những thẻ bài giao dịch Pokémon tại một sự kiện ở Hopewell Centre, Hong Kong, ngày 21.6.2025. Ảnh: Nora Tam.

Một trong những yếu tố lớn giúp thương hiệu Pokémon hồi sinh mạnh mẽ là trò chơi Pokémon GO.

Tựa game thực tế tăng cường (AR) trên điện thoại thông minh ra mắt năm 2016 - đúng dịp kỷ niệm 20 năm thương hiệu Pokémon - đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng toàn cầu.

Các không gian công cộng trên khắp thế giới nhanh chóng tràn ngập người chơi tìm cách bắt Pokémon trong môi trường thực tế tăng cường xung quanh.

Đến năm 2019, bộ phim người đóng đầu tiên chuyển thể từ thương hiệu Pokémon Detective Pikachu đã được giới thiệu đến thế giới. Bộ phim hài giả tưởng sử dụng nhiều kỹ xảo CGI này còn có sự tham gia của các diễn viên như Justice Smith, Suki Waterhouse, Ken Watanabe và Bill Nighy.

Cơn sốt Pokémon thu hút người hâm mộ thuộc nhiều độ tuổi và tầng lớp khác nhau.

Đối với thẻ bài sưu tầm Pokémon, sự trở lại của xu hướng hoài niệm văn hóa Y2K đã khiến một số thẻ hiếm, thẻ cổ hoặc thẻ đạt cấp độ đánh giá cao trở nên cực kỳ giá trị, thậm chí trở thành mục tiêu của tội phạm.

Đầu tháng này, một thẻ Pokémon cực hiếm Pikachu Illustrator đã được bán với giá 16,5 triệu USD, trở thành thẻ bài sưu tầm đắt nhất từng được bán đấu giá.

Năm 2022, phiên bản tiếng Trung giản thể đầu tiên của Pokemon Trading Card Game cũng được phát hành và nhanh chóng lan rộng tại Trung Quốc đại lục.

Mới đây, trang web chính thức của Pokémon đã đăng tải chuỗi hoạt động kỷ niệm 30 năm sẽ bao gồm nhiều chương trình và sự kiện tương tác, trong đó có các bộ sưu tập hàng hóa độc quyền, những bộ thẻ bài theo chủ đề và các hoạt động đặc biệt trên trò chơi Pokémon Go.

Bên cạnh đó, người hâm mộ cũng có thể tham gia các trải nghiệm trực tuyến như bộ lọc What’s Your Favourite? hay các sự kiện cộng đồng Day Out Night Out, nhằm kết nối cộng đồng người chơi trên thế giới.