Châu Âu trải qua tháng 3 ấm thứ hai trong lịch sử

VHO - Sau tháng 2 “ẩm ướt bất thường” gây ra các trận lũ lụt trên khắp khu vực Địa Trung Hải, châu Âu đang trải qua tháng 3 ấm thứ hai trong lịch sử quan trắc.

Nhiệt độ cao hơn mức trung bình

EuroNews, Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của EU (C3S) cho biết, nhiệt độ bề mặt biển toàn cầu đang có “khả năng chuyển đổi” sang hiện tượng El Niño. 

Sau tháng 2 “ẩm ướt bất thường” gây ra các trận lũ lụt trên khắp khu vực Địa Trung Hải, châu Âu đang trải qua tháng 3 ấm thứ hai trong lịch sử quan trắc.

Dữ liệu mới từ Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của EU (C3S) cho thấy tháng 3.2026 sẽ trở thành tháng ấm thứ tư trên toàn cầu từng được ghi nhận.

Nhiệt độ không khí bề mặt trong tháng này cao hơn 1,48℃ so với mức thời kỳ tiền công nghiệp.

C3S cũng xác nhận nhiệt độ bề mặt đại dương toàn cầu trong tháng 3 đạt mức cao thứ hai trong lịch sử quan trắc.

Tại châu Âu, nhiệt độ trung bình trên đất liền trong tháng 3.2026 đạt 5,88℃, mức cao nhất được ghi nhận cho tháng này. Con số này cao hơn 2,27℃ so với mức trung bình tháng 3 giai đoạn 1991-2020, tuy nhiên vẫn chưa vượt qua kỷ lục nhiệt độ của cùng kỳ năm ngoái.

Gần như toàn bộ châu Âu đều trải qua nhiệt độ cao hơn mức trung bình, trong đó các khu vực có mức tăng rõ rệt nhất là tây bắc Nga, miền bắc Fennoscandia và các quốc gia vùng Baltic.

Theo C3S, một số khu vực có nhiệt độ thấp hơn nhẹ so với trung bình bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, miền nam châu Âu và phần lớn Iceland.

Bên cạnh đó, phần lớn lục địa châu Âu ghi nhận điều kiện khô hơn mức trung bình. Ngược lại, Iceland, miền bắc Vương quốc Anh, phần lớn Scandinavia, nhiều khu vực ở Địa Trung Hải và vùng Caucasus lại có lượng mưa cao hơn bình thường.

Lượng mưa lớn, thường gắn liền với sự di chuyển của các cơn bão, đã gây ra lũ lụt tại một số quốc gia.

Ngoài châu Âu, nhiệt độ cao hơn mức trung bình cũng được ghi nhận tại Mỹ, nơi một đợt nắng nóng kéo dài đã bao trùm khu vực phía tây của đất nước. Phần lớn khu vực Bắc Cực, đông bắc Nga và một số khu vực ở Nam Cực cũng trải qua nền nhiệt cao hơn bình thường.

Trong khi đó, điều kiện lạnh bất thường lại xuất hiện tại Alaska, phần lớn Canada, cũng như miền nam Greenland và tây bắc Siberia.

Theo C3S, nhiệt độ bề mặt biển trung bình (SST) trong tháng 3.2026 đạt 20,97℃, mức cao thứ hai từng được ghi nhận trong tháng này. Tháng 3 ấm nhất trong lịch sử là vào năm 2024, trong giai đoạn El Niño gần nhất.

Tuy nhiên, các chuyên gia dự đoán hiện đang hình thành giai đoạn chuyển tiếp từ trạng thái trung tính sang El Niño trong nửa cuối năm. Một số nhà khí tượng học cho rằng sự kiện El Niño điển hình thường làm tăng tạm thời nhiệt độ trung bình toàn cầu khoảng 0,1–0,2℃.

C3S cho biết: “Nhiệt độ bề mặt biển trung bình hằng ngày đã tăng đều trong suốt tháng 3 và đang tiến gần đến các giá trị kỷ lục từng ghi nhận vào năm 2024.”

Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm

Ông Carlo Buontempo, Giám đốc Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) thuộc ECMWF cho rằng mỗi con số riêng lẻ đều đáng chú ý, nhưng khi đặt cạnh nhau sẽ cho thấy một bức tranh về một hệ thống khí hậu đang chịu áp lực kéo dài và ngày càng gia tăng.

Ông nhấn mạnh rằng dữ liệu đáng tin cậy, được tạo ra từ hàng tỷ phép đo thu thập qua vệ tinh, tàu biển, máy bay và các trạm khí tượng, không còn là một “đặc quyền khoa học” nữa. Đây là nền tảng thiết yếu cho mọi chính sách và chiến lược thích ứng khí hậu nghiêm túc.

Các dữ liệu của C3S một lần nữa làm dấy lên lời kêu gọi giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Theo Liên Hợp Quốc, than đá, dầu mỏ và khí đốt chiếm khoảng 68% lượng khí thải nhà kính toàn cầu và gần 90% lượng khí CO₂. Các khí nhà kính này bao phủ Trái Đất, giữ lại nhiệt từ Mặt Trời, dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ bề mặt.

Ông Gareth Redmond-King thuộc tổ chức Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) nhận định trong bối cảnh khủng hoảng nhiên liệu hóa thạch, đây cũng là lời nhắc nhở giúp chúng ta giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng biến động này.

"Giải pháp duy nhất cho biến đổi khí hậu là cắt giảm phát thải xuống mức ròng bằng 0, và các công cụ để đạt được điều đó chính là công nghệ năng lượng tái tạo. Chúng ta chuyển sang hệ thống năng lượng dựa vào gió và mặt trời, thay vì dầu khí nhập khẩu đắt đỏ và không ổn định", ông Redmond-King nhấn mạnh.