Cả nước bước vào Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí đầu tiên

VHO - Ngày 31.5.2026 đánh dấu lần đầu tiên Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí được tổ chức trên phạm vi cả nước theo quy định của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Với chủ đề “Tiết kiệm năng lượng - Thịnh vượng tương lai”, sự kiện không chỉ hướng tới sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia mà còn góp phần xây dựng văn hóa tiết kiệm trở thành nếp sống trong toàn xã hội.

Ngày 31.5 năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi trở thành Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí đầu tiên được triển khai trên phạm vi toàn quốc sau khi được luật hóa trong Luật Tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm đưa thực hành tiết kiệm từ yêu cầu quản lý nhà nước trở thành hành động thường xuyên của mỗi cơ quan, doanh nghiệp và người dân.

Trước đó, ngày 24.5.2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký Quyết định số 924/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026. Theo quyết định, sự kiện diễn ra vào ngày 31.5.2026, chủ đề của năm đầu tiên là “Tiết kiệm năng lượng - Thịnh vượng tương lai”, nhấn mạnh yêu cầu sử dụng hiệu quả năng lượng và các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến chủ trương được luật hóa

Việc lựa chọn ngày 31.5 không mang ý nghĩa ngẫu nhiên. Theo Bộ Tài chính, ngày này gắn với tư tưởng và tấm gương thực hành tiết kiệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngay trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 3.9.1945, Người đã đề cập nhiệm vụ tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để chống đói, xây dựng đất nước.

Đặc biệt, ngày 31.5.1949, trên Báo Cứu Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng bài viết nổi tiếng “Thế nào là Kiệm”, trong đó khẳng định tiết kiệm không chỉ là tiết kiệm tiền của mà còn phải tiết kiệm thời gian, công sức lao động và mọi nguồn lực xã hội.

Người nhấn mạnh rằng của cải mất đi còn có thể làm ra, nhưng thời gian đã trôi qua thì không thể lấy lại. Quan điểm ấy đến nay vẫn mang nguyên giá trị trong bối cảnh yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và phòng chống lãng phí ngày càng được đặt ra cấp thiết.

"Tinh thần đó tiếp tục được kế thừa trong nhiều chủ trương của Đảng và Nhà nước. Trong bài viết 'Thực hành tiết kiệm' đăng trên Tạp chí Cộng sản ngày 1.6.2025, Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) đã đề nghị nghiên cứu phát động và duy trì thường niên một ngày toàn dân thực hành tiết kiệm nhằm lan tỏa ý thức sử dụng hiệu quả nguồn lực trong toàn xã hội."

Sau đó, nội dung này được thể chế hóa trong Luật Tiết kiệm, chống lãng phí, quy định ngày 31.5 hằng năm là Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí.

Việc luật hóa Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực mà còn hướng tới xây dựng ý thức tiết kiệm trở thành nét văn hóa thường xuyên trong mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và mỗi người dân.

Tiết kiệm năng lượng - trọng tâm của năm đầu tiên

Nếu trước đây thực hành tiết kiệm thường được hiểu chủ yếu ở góc độ tài chính, ngân sách, thì chủ đề năm 2026 cho thấy cách tiếp cận rộng hơn, gắn tiết kiệm với phát triển bền vững.

Theo kế hoạch của Chính phủ, các hoạt động hưởng ứng tập trung vào tuyên truyền chủ trương, chính sách và pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đặc biệt là các quy định liên quan đến sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đồng thời, nhiều phong trào thi đua, cuộc thi sáng kiến sẽ được phát động nhằm tìm kiếm và lan tỏa các giải pháp giảm tiêu hao năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Thông điệp “Tiết kiệm năng lượng - Thịnh vượng tương lai” phản ánh mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế và mục tiêu phát triển xanh. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc sử dụng hiệu quả điện năng, nhiên liệu và các nguồn tài nguyên không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, giảm phát thải và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Đây cũng là một trong những nội dung phù hợp với định hướng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả nguồn lực đang được Chính phủ thúc đẩy trong giai đoạn phát triển mới.

Xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội

Một điểm đáng chú ý là Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền mà hướng tới mục tiêu lâu dài là hình thành văn hóa tiết kiệm trong đời sống xã hội.

Theo kế hoạch, các bộ, ngành và địa phương sẽ chủ động tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng bằng các hình thức đa dạng, kết hợp tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, trên các phương tiện truyền thông chính thống và nền tảng số. Các tập thể, cá nhân có mô hình hay, sáng kiến hiệu quả trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí cũng sẽ được biểu dương, khen thưởng nhằm tạo sức lan tỏa rộng rãi.

Trong đó, Bộ Tài chính được giao theo dõi, hướng dẫn và tổng hợp kết quả triển khai trên toàn quốc; Bộ Công Thương chủ trì các hoạt động về tiết kiệm năng lượng; Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông đẩy mạnh tuyên truyền tới người dân thông qua hệ thống nhắn tin.

Việc lần đầu tiên tổ chức Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí cho thấy quyết tâm đưa tinh thần tiết kiệm từ khẩu hiệu thành hành động cụ thể, từ trách nhiệm của cơ quan công quyền đến thói quen hằng ngày của mỗi người dân.

Hơn 77 năm sau bài viết “Thế nào là Kiệm” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thông điệp sử dụng hiệu quả từng đồng tiền, từng đơn vị năng lượng, từng giờ lao động vẫn giữ nguyên giá trị, trở thành nền tảng quan trọng cho mục tiêu phát triển thịnh vượng, xanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.