Bị ép học thêm hay tự nguyện? Phụ huynh nhận biết qua những dấu hiệu này

VHO - Sau khi Bộ GD&ĐT ban hành các quy định mới nhằm siết chặt hoạt động dạy thêm, học thêm, không ít phụ huynh băn khoăn làm thế nào để nhận biết con mình có đang bị "ép" học thêm hay không.

Theo quy định hiện hành, học thêm phải xuất phát từ nhu cầu tự nguyện của học sinh và gia đình. Mọi hành vi gây áp lực trực tiếp hoặc gián tiếp để buộc học sinh tham gia học thêm đều không đúng quy định.

Học thêm phải dựa trên tinh thần tự nguyện

Thông tư 29 của Bộ GD&ĐT và Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung vẫn giữ nguyên nguyên tắc: nhà trường chỉ được tổ chức dạy thêm không thu tiền đối với ba nhóm học sinh gồm học sinh có kết quả học tập chưa đạt, học sinh giỏi và học sinh cuối cấp tự nguyện ôn thi.

Bên cạnh đó, giáo viên không được thu tiền dạy thêm đối với học sinh mình đang giảng dạy chính khóa; mỗi môn học chỉ được dạy thêm tối đa 2 tiết/tuần; giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường không được dạy chính học sinh mình đang phụ trách tại trường...

Những quy định này nhằm bảo đảm việc học thêm diễn ra trên cơ sở tự nguyện, đồng thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng việc dạy chính khóa để thu hút học sinh đến các lớp học thêm có thu tiền.

Những dấu hiệu cho thấy học sinh có thể đang bị ép học thêm

Mặc dù việc ép học thêm hiếm khi được thể hiện bằng mệnh lệnh trực tiếp, phụ huynh vẫn có thể nhận biết qua một số biểu hiện sau:

Học sinh chịu áp lực nếu không đăng ký học thêm

Nếu con thường xuyên lo lắng vì sợ bị giáo viên nhắc nhở, đánh giá hoặc "để ý" khi không tham gia lớp học thêm, phụ huynh cần tìm hiểu nguyên nhân.

Kiến thức quan trọng chỉ được dạy ở lớp học thêm

Một dấu hiệu đáng lưu ý là bài tập, phương pháp giải hoặc nội dung phục vụ kiểm tra chủ yếu được hướng dẫn tại lớp học thêm, trong khi giờ học chính khóa không truyền đạt đầy đủ theo chương trình.

Theo quy định, giáo viên phải hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình trong giờ học chính khóa; dạy thêm không được thay thế hoặc cắt giảm nội dung giảng dạy chính thức.

Học sinh không học thêm bị đối xử khác biệt

Nếu học sinh phản ánh mình thường xuyên bị phê bình, ít được hỗ trợ hoặc có sự phân biệt giữa nhóm học thêm và không học thêm, phụ huynh nên trao đổi với giáo viên hoặc nhà trường để làm rõ.

Việc đăng ký học thêm mang tính "bắt buộc ngầm"

Nhiều phụ huynh không nhận được yêu cầu bắt buộc bằng văn bản nhưng lại được thông báo theo hướng "nên tham gia", "cả lớp đều học" hoặc lo ngại con sẽ khó theo kịp chương trình nếu không học thêm.

Khi việc đăng ký xuất phát từ áp lực tâm lý thay vì nhu cầu thực tế của học sinh, nguyên tắc tự nguyện đã không còn được bảo đảm.

Giáo viên thu tiền dạy thêm chính học sinh mình đang dạy

Theo quy định, giáo viên đang giảng dạy tại trường không được tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đối với chính học sinh mình được phân công giảng dạy theo kế hoạch giáo dục.

Đây là quy định quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng "vừa dạy chính khóa, vừa kéo học sinh đi học thêm".

Phụ huynh nên làm gì nếu nghi ngờ con bị ép học thêm?

Khi nhận thấy những dấu hiệu trên, phụ huynh nên trước hết trao đổi với con để xác định việc học thêm có thực sự xuất phát từ nhu cầu hay không.

Nếu phát hiện dấu hiệu gây áp lực, phân biệt đối xử hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định, phụ huynh nên phản ánh với giáo viên chủ nhiệm hoặc ban giám hiệu nhà trường để được xem xét, xử lý.

Trường hợp vi phạm kéo dài hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của học sinh, phụ huynh có thể phản ánh tới cơ quan quản lý giáo dục địa phương. 

Mới đây, Bộ GD&ĐT lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Dự thảo dành riêng một chương quy định về xử phạt các hành vi vi phạm trong hoạt động dạy thêm, học thêm.

 

Đáng chú ý, mức phạt cao nhất từ 30-50 triệu đồng được đề xuất áp dụng đối với các hành vi như tổ chức dạy thêm nhằm trục lợi, ép buộc hoặc lôi kéo học sinh học thêm trái quy định; tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền khi chưa đăng ký kinh doanh...

Dự thảo cũng đề xuất phạt từ 20-30 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân bố trí giáo viên dạy thêm có thu tiền cho chính học sinh mình đang giảng dạy hoặc cắt giảm nội dung chương trình chính khóa để chuyển sang dạy thêm.

Giáo viên đang dạy chính khóa nếu dạy thêm có thu tiền đối với học sinh mình được phân công giảng dạy có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động dạy thêm từ 1-12 tháng, buộc chấm dứt hoạt động dạy thêm trái quy định, hoàn trả khoản tiền thu sai, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền lợi của học sinh.