RSS
(Emagazine) Lễ hội “Tú tỉ“- nét văn hóa độc đáo của người Giáy ở Lai Châu
VHO - Lễ hội "Tú tỉ" là nét văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của cộng đồng dân tộc Giáy ở San Thàng, phường Tân Phong (tỉnh Lai Châu). Lễ hội được duy trì tổ chức vào dịp đầu năm mới, nhằm khơi dậy và phát huy những giá trị bản sắc văn hóa tốt đẹp gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
"Tú tỉ" theo tiếng Giáy nghĩa là thổ địa, là thần cai quản vùng đất. Với quan niệm “đất có Thổ công, sông có Hà bá”, tức dân tộc nào sống trên một vùng đất thì phải thờ cúng thổ công ở vùng đất đó, mong cho mùa màng tốt tươi, cầu cho người dân trong bản được khỏe mạnh, vật nuôi sinh sôi nảy nở, không bị dịch bệnh.
Theo quan niệm của đồng bào Giáy, tháng 2 âm lịch là thời điểm đất trời giao hòa, vạn vật sinh sôi nảy nở. Vì vậy, Lễ hội "Tú tỉ" được bà con dân tộc Giáy tổ chức nhằm bày tỏ lòng thành kính với thần thổ địa, cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, bình an.
Phần lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, với nghi thức cúng truyền thống tại khu vực thờ cúng dưới gốc cây thiêng tại miếu "Tú tỉ" tại tổ dân phố San Thàng.
Để chuẩn bị cho lễ cúng, người dân sẽ chuẩn bị lễ vật dâng cúng, mỗi gia đình cử một người đàn ông tham gia theo đúng phong tục.
Tiếp đó, thầy mo là người có uy tín trong cộng đồng sẽ đại diện thực hiện nghi thức cúng, gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp của nhân dân đến các vị thần linh.
Ngay sau phần lễ, không gian lễ hội trở nên sôi động với hàng loạt hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian hấp dẫn như: thi giã bánh giày, cắt bánh phở, chế biến ẩm thực truyền thống, làm bánh bỏng; cùng các trò chơi như bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt, tó má lẹ…
Các hoạt động tại Lễ hội "Tú tỉ" không chỉ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia, trải nghiệm trong những ngày đầu năm mới.
Thông qua việc tổ chức Lễ hội "Tú tỉ", cấp ủy, chính quyền và cộng đồng các dân tôc phường Tân Phong mong muốn tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Giáy, thúc đẩy phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh ở cơ sở.
Không chỉ tái hiện sinh động tín ngưỡng dân gian, "Lễ hội Tú tỉ" của đồng bào dân tộc Giáy phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu còn là dịp để cộng đồng gắn kết, gìn giữ bản sắc và lan tỏa vẻ đẹp văn hóa con người, vùng đất Lai Châu nói riêng, Tây Bắc nói chung đến với bạn bè, du khách gần xa.
