THƯỞNG TẾT: Có còn cảnh “kẻ ăn không hết người lần chẳng ra” ?

VH- Dựa vào những tín hiệu tích cực từ nền kinh tế cùng với chính sách tăng lương tối thiểu vùng, tăng lương cơ sở nên nhiều chuyên gia lao động dự báo tình hình lương, thưởng Tết năm 2018 sẽ cao hơn so với năm trước.

Dự kiến năm nay người lao động sẽ được thưởng Tết cao hơn năm ngoái Ảnh: T.L

 “Vô địch” thưởng Tết là 1,5 tỉ đồng

Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH Doãn Mậu Diệp cho biết, hiện nay Bộ đang theo dõi tình hình thưởng tết của các địa phương, Cục Quan hệ lao động và tiền lương (Bộ LĐ,TB&XH) cũng đã có văn bản đề nghị các Sở LĐ,TB&XH tổng hợp, báo cáo gửi về Bộ. Thời điểm này các doanh nghiệp vẫn đang thương lượng về mức thưởng tết với Công đoàn. “Mức thưởng tết tùy vào điều kiện sản xuất kinh doanh và thương lượng và nếu trong năm hoạt động sản xuất kinh doanh tốt, lợi nhuận cao thì thưởng nhiều”, ông Diệp nói.

Cũng theo Thứ trưởng Diệp, năm nay tình hình sản xuất kinh doanh có nhiều khởi sắc, nắm bắt sơ bộ từ các địa phương, mức thưởng tết sẽ không thấp hơn so với năm trước. Tuy nhiên các vùng sản xuất kinh doanh bị thiệt hại nặng nề bởi thiên tai, bão lũ, các doanh nghiệp khó khăn thì mức thưởng sẽ thấp hơn. Dự kiến giữa tháng 1.2018, sẽ có báo cáo từ các địa phương.

Dù vậy, một số địa phương đã có báo cáo và nắm bắt được tình hình thưởng Tết của các doanh nghiệp. Báo cáo của các doanh nghiệp trên địa bàn TP Cần Thơ ngày 21.12 cho thấy, mức thưởng Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018 đa số tăng so với các năm trước. Theo đó, bình quân thưởng Tết Nguyên đán của các loại hình doanh nghiệp tại Cần Thơ từ 2,9 đến 8,4 triệu đồng một người; Tết dương lịch từ 2-11 triệu đồng. Mức thưởng Tết Nguyên đán 2018 cao nhất là 466 triệu đồng, thuộc về một doanh nghiệp dân doanh ngoài khu công nghiệp, tăng gần 82 triệu đồng so với Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017. Đây là mức thưởng được đánh giá là cao nhất từ trước đến nay của các doanh nghiệp trên địa bàn TP Cần Thơ.

Tại Đồng Nai, Sở LĐ,TB&XH cho biết, đến thời điểm này đã có hơn 1.700 doanh nghiệp trong tỉnh báo cáo tình hình thưởng Tết 2018. Theo đó, mức thưởng Tết cao nhất năm nay thuộc về một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, sản xuất trong lĩnh vực hóa chất cơ bản ở KCN Gò Dầu, huyện Long Thành với số tiền thưởng lên đến 408 triệu đồng. Tiếp đến là mức thưởng 94 triệu đồng của một doanh nghiệp dân doanh. Nhìn chung, mức thưởng Tết mức bình quân của các doanh nghiệp trong tỉnh là 7,7 triệu đồng; trong khi tiền lương bình quân của người lao động trong tỉnh là 7,3 triệu đồng/tháng.

Cho đến nay, “vô địch” thưởng Tết thuộc về một ngân hàng tại TP HCM. Đại diện SởLĐ,TB&XH TP.HCM cho biết, qua khảo sát hơn 1.960 doanh nghiệp trên địa bàn TP, các doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài có mức thưởng tết Dương lịch 2018 khá cao. Mức thưởng Tết cao nhất tại TP.HCM thuộc vềmột ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài với mức 1,5 tỉ đồng. Mức thưởng này cao hơn năm trước 500 triệu đồng; còn mức thưởng trung bình của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong dịp Tết Dương lịch là 2,7 triệu đồng/người.

Trong khi đó, mức thưởng Tết Nguyên đán 2018 cao nhất tại TP.HCM lại thuộc vềmột doanh nghiệp trong nước, là 855 triệu đồng. Mức thưởng Tết Nguyên đán bình quân của khối doanh nghiệp trong nước là 8,3 triệu đồng/người, tăng 10,89% so với năm 2017. Ngoài việc thưởng Tết bằng tiền thì các doanh nghiệp trên địa bàn thành phốcòn hỗ trợquà, tặng vé xe và làm nhiều công tác hỗ trợkhác cho người lao động.

​ “Điều 162, Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định nếu tổ chức, cá nhân có hành vi đuổi việc người lao động để né thưởng Tết Âm lịch hay sa thải người lao động một cách trái pháp luật sẽ bị phạt tù đến 3 năm. Ngoài mức phạt nêu trên, người sử dụng lao động phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 năm đến 5 năm”. (Ông Lê Đình Quảng - Phó trưởng Ban Quan hệ lao động - Tổng LĐLĐ VN)

Hết thời sa thải người lao động để né thưởng Tết

Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH, nguyên Chủ tịch Hội đồng Tiền lương quốc gia nhận định một số ngành sử dụng đông lao động như ngành dệt may, da giày, thuỷ sản… dù có những khó khăn riêng nhưng nhìn chung hoạt động vẫn giữ được sự ổn định. Vì vậy nhiều khả năng họ vẫn sẽ giữ được mức thưởng như các năm trước. Ngoài ra doanh nghiệp sẽ có những chính sách chăm sóc riêng ngoài chế độ lương, thưởng Tết để giữ chân người lao động.

Trước đó, một khảo sát tình hình lương, thưởng năm 2017 trên 592 công ty (với 289.236 nhân viên) trong 16 ngành nghề từ công nghệ, hàng tiêu dùng, dược phẩm, hoá phẩm, dược và sản xuất… của Talentnet và Mercer (công ty tư vấn nhân sự) vừa được công bố cũng cho thấy tỷ lệ tăng lương năm 2017 và dự kiến năm 2018 của các công ty Việt Nam sẽ cao hơn mức tăng của lạm phát. Theo đó, tỷ lệ thưởng ở các công ty Việt Nam so với lương cơ bản là 22,1%. Tỷ lệ này ở các công ty nước ngoài thấp hơn, là 16,6%. Các ngành trong lĩnh vực nông nghiệp, ngân hàng, tài chính có mức thưởng tăng nhẹ so với các ngành khác; ba ngành có tỷ lệ thưởng thấp nhất là bán lẻ, kho vận và giáo dục.

“Những số liệu trên phản ánh đúng tình hình thực tế trong các doanh nghiệp. Theo đó, việc các công ty Việt Nam có mức thưởng cao hơn là có lý do. Đa phần những công ty này muốn tạo ra chính sách linh hoạt trong việc sử dụng lao động và tạo dư địa vốn để điều chỉnh hoạt động kinh doanh. Mức thưởng có thể lên xuống được, nhưng mức lương thì rất khó điều chỉnh”, ông Huân nói.

Các năm trước, một số doanh nghiệp có biểu hiện sa thải, cho người lao động nghỉ việc để né thưởng Tết. Tuy nhiên, điều này sẽ không còn được thực hiện một cách vô lối vì đã được đưa vào quy định của Luật và có hiệu lực từ ngày 1.1.2018. Ông Lê Đình Quảng - Phó trưởng Ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐ VN) cho biết, Điều 162, Bộ Luật hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định nếu tổ chức, cá nhân có hành vi đuổi việc người lao động để né thưởng Tết Âm lịch hay sa thải người lao động một cách trái pháp luật sẽ bị phạt tù đến 3 măm. Ngoài mức phạt nêu trên, người sử dụng phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 năm đến 5 năm. “Với những chế tài đủ mạnh, sự khả quan của nền kinh tế, hy vọng năm nay vấn đề lương, thưởng Tết cho công nhân, lao động sẽ được đảm bảo bằng hoặc cao hơn so với năm ngoái. Tổng LĐLĐ VN cũng đã có công văn gửi công đoàn cơ sở, cùng các doanh nghiệp để đôn đốc việc chăm sóc Tết cho công nhân lao động. Bên cạnh đó, cũng đốc thúc các doanh nghiệp báo cáo về lương thưởng Tết.” – ông Quảng nói.

NGUYỆT MINH