Không thể mua nhà ở xã hội rồi sau 5 năm chuyển nhượng theo giá thị trường

VHO - Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng, nhà ở có tuổi thọ khoảng 100 năm nếu được sử dụng bình thường, do đó, không thể mua nhà ở xã hội rồi sau 5 năm chuyển nhượng theo giá thị trường.

Cuối giờ chiều 28.10, sau phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến chính sách nhà ở xã hội, trong đó có giá bán nhà ở xã hội, điều kiện chuyển nhượng sau 5 năm, quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội và cơ chế hoạt động của Quỹ phát triển nhà ở xã hội.

Về giá bán nhà ở xã hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, giá bán phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định trước khi đưa ra bán.

Theo đó, giá nhà ở xã hội được xác định trên cơ sở chi phí xây dựng, chi phí hạ tầng và lãi vay ngân hàng của chủ đầu tư. Trong đó, chi phí hạ tầng có sự khác biệt tùy theo yêu cầu của từng dự án; giá vật tư, vật liệu xây dựng tại các địa phương cũng khác nhau.

Theo Bộ trưởng, vì những yếu tố này, giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động khoảng 15-29 triệu đồng/m², tùy địa phương và địa bàn. Các chính sách ưu đãi dành cho chủ đầu tư như về thuế, tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và tín dụng đã được quy định rõ nhằm hỗ trợ phát triển loại hình nhà ở này.

Về băn khoăn của đại biểu liên quan đến điều kiện chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm, Bộ trưởng cho biết, theo quy định trong dự thảo Luật, người mua khi có nhu cầu chuyển nhượng vẫn phải tuân thủ các điều kiện nhất định, trong đó có việc chuyển nhượng cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và giá bán không vượt quá mức giá tại thời điểm mua theo quy định được nêu trong phần giải trình.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, nhà ở xã hội thể hiện tính nhân văn trong chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm hỗ trợ người dân khó khăn về chỗ ở. Vì vậy, việc chuyển nhượng không vượt quá giá tại thời điểm mua nhà ở xã hội để tránh tình trạng lợi dụng chính sách nhằm trục lợi.

Nhà ở có tuổi thọ khoảng 100 năm nếu được sử dụng bình thường, do đó, không thể mua nhà ở xã hội rồi sau 5 năm chuyển nhượng theo giá thị trường. Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo đã xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các địa phương, trước khi đưa quy định vào dự thảo Luật.

Liên quan đến quy hoạch phát triển nhà ở, Bộ trưởng cho biết sau khi điều chỉnh quy hoạch chung, các địa phương phải xác định số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn và đưa các nội dung này vào quy hoạch. Việc xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở cho thuê phải tuân thủ quy hoạch đã được xác định.

Về quỹ phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng nêu 3 nguồn hình thành gồm ngân sách địa phương, tiền thu từ bán tài sản công và khoản tiền 20% liên quan đến quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại. Quỹ hoạt động theo Luật Ngân sách nhà nước và điều lệ Quỹ; việc quản lý phải gắn với trách nhiệm kiểm toán và giám sát.

Đối với các dự án có vi phạm, Bộ trưởng dẫn trường hợp liên quan đến ông Lê Thanh Thản và cho biết có những công trình hiện không thể bán hoặc hoàn tất các thủ tục liên quan. Hà Nội đã đưa ra 3 phương án xử lý trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội, hướng dẫn của Trung ương và các quy định pháp luật liên quan.

Một nội dung khác được đề cập là giá thuê nhà ở. Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, giá cho thuê không được vượt quá mức giá do UBND cấp tỉnh thẩm định. Quy định này áp dụng đối với cả nhà ở do Nhà nước đầu tư và nhà ở do tư nhân, doanh nghiệp đầu tư. Các nhà đầu tư được hưởng ưu đãi về cơ chế, chính sách cũng phải thực hiện trình tự thẩm định giá theo quy định.

Bộ trưởng dẫn ví dụ tại Hà Nội, căn hộ thương mại thông thường trong cùng khu vực có giá thuê khoảng 18 triệu đồng/tháng, trong khi căn hộ dành cho đối tượng thuê nhà ở xã hội có giá khoảng 6 triệu đồng/tháng.

Về cải tạo, chỉnh trang chung cư cũ, đặc biệt là các chung cư xây dựng trước năm 1994, Bộ trưởng thừa nhận đây là “bài toán khó”. Tại Hà Nội, một số căn hộ cũ chỉ có diện tích khoảng 20-30m2. Trong quá trình cải tạo, thành phố đã áp dụng hệ số K lên tới 1,5 đối với phương án bố trí người dân ở lại chung cư mới.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, việc đáp ứng đồng thời tất cả yêu cầu về diện tích căn hộ và hỗ trợ tài chính của người dân không đơn giản. “Và như thế thì không có nhà đầu tư nào làm được”, Bộ trưởng nêu quan điểm, đồng thời cho rằng cần nhìn nhận những khó khăn thực tế để có phương án cải tạo chung cư cũ khả thi.

Về quản lý nhà chung cư, dự thảo Luật đã quy định các vấn đề liên quan đến sở hữu chung, sở hữu riêng và hoạt động của ban quản trị chung cư. Đối với công tác quản lý tòa nhà, giá bán căn hộ chung cư và phí bảo trì, Bộ trưởng nhấn mạnh hai yêu cầu là phải có phí quản trị căn hộ và quỹ bảo trì phải được gửi tại ngân hàng.

“Dứt khoát là phải có phí quản trị căn hộ. Quỹ bảo trì này phải nằm trong ngân hàng”, Bộ trưởng khẳng định. Các quy định cụ thể về cách thức hoạt động sẽ tiếp tục được hướng dẫn trong các nghị định liên quan.

Đề cập đến an toàn phòng cháy, chữa cháy tại chung cư, Bộ trưởng nhấn mạnh các công trình phải tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn tương ứng với cấp công trình; các đơn vị tư vấn thiết kế và dự án được phê duyệt phải bảo đảm đáp ứng những yêu cầu này.