Không tạo khoảng trống trong kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền

VHO - Sáng 17.8, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tiền tệ, ngân hàng, cơ chế tài chính

Trình bày Báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, đa số các đại biểu Quốc hội tán thành về sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về hoàn thiện đồng bộ thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số, bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình tổ chức mới của NHNN.

Đồng thời, việc ban hành Luật góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, thanh tra, giám sát trong lĩnh vực ngân hàng; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tiền tệ, ngân hàng, cơ chế tài chính của NHNN, quản lý ngoại hối, trạng thái đầu tư quốc tế và các tỉ lệ bảo đảm an toàn.

Qua đó, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng, khắc phục các khoảng trống pháp lý về chủ sở hữu hưởng lợi, tài sản mã hóa và các loại giao dịch mới.

Với một số vấn đề đại biểu Quốc hội đề nghị thông tin thêm, Thống đốc Ngân hàng nhà nước cho biết, việc thu thập thông tin để lập, theo dõi và phân tích trạng thái đầu tư của Việt Nam bảo đảm không gia tăng chi phí, khai thác tối đa thông tin có sẵn, không thu thập thông tin cụ thể của các cá nhân, tổ chức, không chồng chéo chức năng về đầu tư của Bộ Tài chính.

Việc phân cấp, phân quyền tại dự thảo Luật đã thực hiện trên nguyên tắc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Chính phủ, NHNN; thể chế hóa tinh thần của Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với nội dung về cơ chế tài chính của NHNN được sửa đổi, bổ sung tại Luật, các quy định nhằm bảo đảm phù hợp với chức năng quản lý nhà nước và đặc thù tài chính của NHNN, cũng như thông lệ quốc tế về hoạt động của ngân hàng trung ương.

Đồng thời, việc bãi bỏ quy định về chức năng kiểm tra của Bộ Tài chính tại Luật NHNN không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng kiểm tra chuyên ngành của Bộ Tài chính; pháp luật hiện hành đã có các cơ chế giám sát khác thay thế.

Ngân hàng Nhà nước khẳng định, các quy định về phòng, chống rửa tiền được thiết kế theo hướng cho phép các đối tượng báo cáo khai thác dữ liệu chuyên ngành, không yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu, cùng với đó các biện pháp thực hiện tương ứng với mức độ rủi ro rửa tiền, cơ bản không tạo thêm trách nhiệm vượt quá khả năng thực hiện của đối tượng báo cáo.

Tránh khoảng trống pháp lý và xung đột lợi ích

Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành các phương án chỉnh lý dự thảo Luật theo đề xuất của Chính phủ.

Đồng thời, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý, giải trình đầy đủ, thuyết phục; bảo đảm tính thống nhất trong nội tại các luật, tiếp tục rà soát các nội dung sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật với các luật khác có liên quan và các dự thảo luật đang trình Quốc hội; khẩn trương hoàn thiện và ban hành các văn bản quy định chi tiết hoặc hướng dẫn thi hành Luật.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, với sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật NHNN, đề nghị tiếp tục hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành Luật, quy định cụ thể các trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam.

Đồng thời, rà soát các quy định về thu, chi tài chính; kết quả tài chính và các quỹ, bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước (NSNN); nghiên cứu nguyên tắc bù đắp chênh lệch chi lớn hơn thu bằng Quỹ dự phòng tài chính và các khoản dự phòng rủi ro; khi Quỹ dự phòng tài chính và các khoản dự phòng rủi ro không còn, Chính phủ có cơ chế bù đắp phần chênh lệch chi lớn hơn thu của NHNN.

Cùng với đó, quy định rõ trách nhiệm của NHNN khi xem xét, quyết định việc áp dụng một hoặc một số tỉ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội; làm rõ các trường hợp, đối tượng, điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, trình tự, thủ tục, lộ trình bảo đảm tuân thủ mức quy định, thủ tục công khai và chế độ báo cáo, cơ chế kiểm soát rủi ro, kiểm tra, giám sát, chế tài khi không thực hiện đúng lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định.

Ngoài ra, cần làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế, bảo đảm không tạo khoảng trống trong kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nghiêm túc và cầu thị của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc tiếp thu, giải trình các ý kiến mà đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại Tổ, tại Hội trường cũng như ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận nhiều nội dung lớn, phức tạp đã được nghiên cứu, chỉnh lý và thể hiện rõ trong dự thảo Luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu các cơ quan rà soát kỹ lưỡng toàn bộ các nội dung vì thời gian từ nay đến khi Quốc hội thông qua không còn nhiều.

"Những ý kiến nào chúng ta đã tiếp thu, những ý kiến nào chưa tiếp thu, điều quan trọng nhất là giải trình cho rõ. Dù chỉ một ý kiến nhưng cũng phải giải trình cho đại biểu Quốc hội. Tôi đề nghị tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý, giải trình đầy đủ những ý kiến còn khác nhau, hoặc những ý kiến hay nhưng chưa đưa vào Luật lần này thì tiếp tục nghiên cứu", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã khẩn trương tiếp thu, giải trình; đánh giá cao Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã chủ động phối hợp hoàn thiện dự thảo.

Dự thảo Luật về cơ bản đã đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua sau khi tiếp tục hoàn thiện theo ý kiến phiên họp.