Ngày này năm xưa:

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu“

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 5.1 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng của Việt Nam và thế giới, trải rộng từ chính trị, tư tưởng, văn hóa đến khoa học. Nổi bật trong đó là ngay trước khi diễn ra cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội của nước Việt Nam độc lập - ngày 6.1.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết "Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu".

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu“ - ảnh 1
Lời kêu gọi của Bác được đăng trên báoCứu quốc, số 134 ra ngày 5.1.1946. Ảnh: T.L


Lời kêu gọi Tổng tuyển cử
- dấu mốc khai sinh quyền dân chủ của nhân dân

Ngày 5.1.1946, trước cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử dân tộc một ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu. Văn kiện ngắn gọn, được đăng tải rộng rãi trên các báo chí cách mạng đương thời.

Trong lời kêu gọi, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh Tổng tuyển cử là “một ngày vui sướng của đồng bào ta”, bởi đây là lần đầu tiên nhân dân Việt Nam - sau hàng chục năm mất nước - được trực tiếp thực hiện quyền công dân, lựa chọn những người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình vào Quốc hội. Người khẳng định: Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quyền dân chủ, mà còn là trách nhiệm với vận mệnh quốc gia.

Theo các tài liệu của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia và Báo Nhân Dân, lời kêu gọi đã tạo nên khí thế chính trị sôi nổi trên cả nước, bất chấp những khó khăn chồng chất về kinh tế, nạn đói, thù trong giặc ngoài.

Tạp chí Học tập chính thức mang tên Tạp chí Cộng sản

Ngày 5.1.1977, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 01/NQ-TW, đổi tên Tạp chí Học tập thành Tạp chí Cộng sản.  

Tạp chí Học tập ra đời đầu năm 1955, trong bối cảnh miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong hơn 20 năm hoạt động, Tạp chí đã trở thành diễn đàn lý luận quan trọng, tuyên truyền, giải thích và bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng; góp phần nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.

Việc đổi tên thành Tạp chí Cộng sản không chỉ mang ý nghĩa hình thức, mà thể hiện bước phát triển mới về vị thế, chức năng và nhiệm vụ.

Từ tháng 1.1977, Tạp chí Cộng sản ra số đầu tiên, chính thức xác lập vai trò là cơ quan lý luận và chính trị Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp phục vụ công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận trong giai đoạn đất nước thống nhất.

Trải qua gần nửa thế kỷ mang tên gọi mới, Tạp chí Cộng sản tiếp tục giữ vai trò “trụ cột” của mặt trận tư tưởng - lý luận, đồng hành cùng các bước ngoặt lớn của công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước.

Hội nghị Ngoại trưởng ba nước Đông Dương - khẳng định đoàn kết khu vực

Ngày 5.1.1980, Hội nghị Ngoại trưởng ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia lần thứ nhất được tổ chức tại Phnôm Pênh.

Theo Thông tấn xã Việt Nam, Hội nghị diễn ra trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á và thế giới có nhiều diễn biến phức tạp sau chiến tranh.

Hội nghị đã khẳng định mạnh mẽ tinh thần đoàn kết chiến đấu, hợp tác toàn diện giữa ba nước Đông Dương trong sự nghiệp bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và xây dựng đất nước theo con đường hòa bình, tiến bộ xã hội. Các bên thống nhất tăng cường phối hợp về chính trị, ngoại giao, an ninh và phát triển kinh tế.

Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa đối với từng quốc gia, mà còn góp phần củng cố hòa bình, ổn định ở khu vực Đông Dương, tạo tiền đề cho mối quan hệ hữu nghị, hợp tác lâu dài giữa Việt Nam, Lào và Campuchia.

Bùi Kỷ - học giả lớn, người đặt nền cho nghiên cứu văn học dân tộc

Ngày 5.1.1888 là ngày sinh của Bùi Kỷ, một trong những học giả uyên thâm, tiêu biểu của văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX. Theo các công trình của Viện Văn học, ông đỗ cử nhân năm 1909, phó bảng năm 1910 và dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục, nghiên cứu văn hóa.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Bùi Kỷ giữ cương vị Chủ tịch Hội Văn hóa kháng chiến, tích cực tham gia xây dựng nền văn hóa mới.

Ông đặc biệt say mê khảo cứu văn học Nôm, các tác phẩm khuyết danh và là người đầu tiên cùng Phan Võ, Nguyễn Khắc Hanh dịch, giới thiệu thơ chữ Hán của Nguyễn Du ra công chúng.

Những đóng góp của Bùi Kỷ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn, hệ thống hóa và phát huy giá trị văn học dân tộc trong giai đoạn giao thời giữa truyền thống và hiện đại.

Phát hiện Eris và dấu ấn Opéra Garnier - những cột mốc khoa học, văn hóa thế giới

Ngày 5.1.2005, từ các dữ liệu quan sát năm 2003, các nhà khoa học chính thức công bố phát hiện Eris - hành tinh lùn lớn nhất từng được biết đến trong Hệ Mặt trời, theo thông tin của NASA và các tạp chí khoa học quốc tế.

Phát hiện này đã làm dấy lên cuộc tranh luận lớn về khái niệm “hành tinh”, dẫn tới việc Liên đoàn Thiên văn Quốc tế năm 2006 xác định lại tiêu chí phân loại, theo đó Sao Diêm Vương bị xếp vào nhóm hành tinh lùn. Sự kiện đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong nhận thức của nhân loại về cấu trúc Hệ Mặt trời.

Trước đó 130 năm, ngày 5.1.1875, Nhà hát Opéra Garnier tại Paris chính thức khánh thành sau 15 năm xây dựng.

Công trình do kiến trúc sư Charles Garnier thiết kế, nổi bật với phong cách tân Baroque tráng lệ, nhanh chóng trở thành trung tâm nghệ thuật lớn của nước Pháp.

Opéra Garnier không chỉ là không gian biểu diễn opera, ballet hàng đầu châu Âu, mà còn là biểu tượng văn hóa bền vững, minh chứng cho giá trị lâu dài của di sản kiến trúc - nghệ thuật thế giới.